مکانیسم ماشه (133 خبر)

اصرار کشورهای غربی بر طرح دوباره پرونده هسته‌ای ایران در شورای امنیت، با وجود پایان اعتبار قطعنامه 2231 و مخالفت چین و روسیه، از تغییر موازنه قدرت جهانی، ناکامی غرب در اجماع‌سازی و تشدید چالش مشروعیت نهادهای بین‌المللی حکایت دارد.

تب قطبی‌سازی در سیاست داخلی ایران، با مناقشه‌ای که چند روز پیش، بر سر نقش روسیه در ماجرای بند مکانیسم ماشه در توافق برجام درگرفته بود به بالاترین حد ممکن رسیده است. این دوقطبی جدید از آن جهت، می‌تواند مخاطره ساز باشد که اولا درباب یکی از موضوعات راهبردی کشور است؛ و ثانیا در سطح مقامات و مسئولان ارشد فعلی و سابق کشور رقم خورده است.

در افزایش مشهود و نامتعارف نرخ تورم مهرماه، قطعا تحولات سیاست خارجی نقشی پررنگ دارند. فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریم‌های شورای امنیت، به خلاف آنچه برخی از فعالان سیاسی پیش بینی می‌کردند، بلافاصله بر معیشت مردم و ساختار اقتصادی کشور تأثیر گذاشت و آسیب‌پذیری بارز ایران از تصمیمات ظالمانه کشورهای دیگر را به نمایش گذاشت.

مرکز اطلاعات مالی به دنبال برخی گمانه‌زنی‌های درباره بیانیه اجلاس اخیر FATF اعلام کرد موضوع اضافه شده در این بیانیه متأثر از خواست سازمان ملل در راستای مکانیسم ماشه و فعال‌سازی ظرفیت FATF برای اجرای تحریم‌ها است اما تصویب CFT و پالرمو ضرورتی غیرقابل‌اجتناب است که تأخیر چندساله در تصویب این کنوانسیون‌ها هزینه مدیریت پرونده کشور با FATF را افزایش داده است.

دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان درباره چگونگی همکاری ایران و آژانس بعد از اسنپ‌بک و توافق قاهره تصریح کرد: آقای عراقچی بعد از توافق قاهره اعلام کردند که اگر اسنپ‌بک را فعال کنند توافق کان لم یکن است و همین هم رخ داد. خب می‌خواستند ماشه را اجرا نکنند! اگر آژانس برای همکاری پیشنهادی دارد درخواست دهد تا در کمیته‌ای که در شورای امنیت ملی است، بررسی شود.

سایت تحلیلی میدل ایست مانیتور در گزارشی با عنوان «شکاف 2231؛ چگونه ایستادگی ایران شکاف عمیق در نظم جهانی را آشکار کرد» نوشت: در تاریخ 18 اکتبر 2025، روزی که قرار بود به‌طور رسمی پایان قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل متحد، سند بنیادین توافق هسته‌ای ایران‌ را رقم بزند، جهان به‌جای پایان یک روند فنی، شاهد تعمیق یک شکاف ژئوپولیتیکی شد.

وزارت خارجه روسیه اعلام کرد که تلاش سه کشور اروپایی برای بازگرداندن تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران با شکست مواجه شده است. مسکو تأکید کرد با پایان قطعنامه 2231، دیگر مبنای حقوقی برای بازگرداندن تحریم‌ها وجود ندارد و این اقدام را فاقد اعتبار دانست.

برجام از بین رفته است و اکنون هیچ توافق هسته‌ای فعالی وجود ندارد. با این حال، غربی‌ها و آمریکایی‌ها توقعات بالایی از ایران دارند.اروپا می‌گوید ایران باید مستقیم با آمریکا مذاکره کند، در حالی که از نظر حقوقی چنین درخواستی بی‌مورد است. هدف اروپا سیاسی است. آنها می‌خواهند از ایران برای پرونده اوکراین امتیاز بگیرند و تهران را به‌نوعی وجهه المصالحه نشان دهند.

بسیاری از مسوولان دولتی و خارج از دولت پیشنهادهای مختلف اقتصادی و تجاری را برای تامین معیشت مردم و بهبود شرایط اقتصادی کشور پس از اجرایی شدن مکانیسم ماشه مطرح کرده‌اند و از جمله به امکان فعال شدن نقش بخش خصوصی برای گذر از مشکلات فعلی اشاره شده است.

با وجود هشدارها و تلاش‌ها، مکانیسم ماشه اجرایی شد، هرچند مسوولیت این بدعهدی با کشورهای اروپایی و با تحریک آمریکا برعهده این کشورهاست، اما نباید از فرصت‌های از دست رفته به دلیل تاخیر در تصمیم‌گیری غفلت کرد.