برجام (893 خبر)

صبح روز 15 بهمن 1357 وقتی حکم امام خمینی(ره) برای نخست‌وزیری مهندس مهدی بازرگان و تشکیل دولت موقت منتشر شد؛ عبارتی ساده در آن وجود داشت که آن زمان کمتر مورد توجه قرار گرفت: «به پیشنهاد شورای انقلاب».

یک رسانه قطری در گزارشی تحلیلی نوشت ایران در مذاکرات سوئیس توانسته اولویت‌های خود را پیش ببرد و دستاوردهای تهران در برابر آمریکا قابل انکار نیست.

تعبیر «یادداشت تفاهم»، یک مسامحه لفظی است وگرنه تفاهم با شیطان، هیچ معنایی ندارد. از نظر حقوقی، توافقی که متضمن «تعهدات اجرائی الزام‌آور» برای طرفین باشد، نامش قرارداد و موافقت‌نامه است، نه تفاهم‌نامه.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با دفاع از تفاهمنامه اخیر میان ایران و آمریکا، مذاکرات را بخشی از راهبرد جمهوری اسلامی در ادامه جنگ دانست و تأکید کرد که بخش زیادی از خواسته‌های ایران در این توافق مورد پذیرش قرار گرفته است؛ اما رفتار رژیم صهیونیستی می‌تواند آینده این تفاهم را با چالش جدی روبه‌رو کند.

در اقدامی غیر قابل پیش‌بینی و در حالی که همه در انتظار امضای تفاهم ایران و آمریکا در ژنو توسط محمدباقر قالیباف و جی دی ونس در روز جمعه 29 خرداد بودند، روز چهارشنبه 27 خرداد، روسای جمهوری ایران و آمریکا با امضای این یادداشت تفاهم 14 ماده‌ای خاتمه فوری و دائمی عملیات‌های نظامی را در تمامی جبهه‌ها، از جمله در لبنان اعلام کردند.

سران گروه هفت در بیانیه‌ای ضمن استقبال از توافق ایران و آمریکا، آمادگی خود را برای مشارکت در اجرای آن اعلام و درباره تحولات لبنان، غزه و امنیت دریانوردی نیز موضع‌گیری کردند.

هریس در اظهاراتی تازه، روند تفاهم میان تهران و واشنگتن را زمینه‌ساز بازگشت احتمالی آمریکا به چارچوب برجام توصیف کرد و از سیاست‌های جنگی واشنگتن علیه ایران انتقاد کرد.

مواضع اروپا در قبال توافق ایران و آمریکا با ترکیبی از استقبال مشروط و استمرار رویکردهای تحریمی همراه است که بیانگر چالش در استقلال سیاست خارجی و کاهش اثرگذاری این اتحادیه در معادلات جهانی است.

تجربه برجام یک درس مهم برای ایران داشت؛ هر زمان یک امر ملی وارد رقابتهای جناحی شد ، هزینه اش را کشور و منافع ملی پرداخت. تفاهم جدید ایران و آمریکا زمانی میتواند به نفع ایران تمام شود که همه ، در موفقیت ها و هزینه های آن شریک باشند؛ نه فقط یک دولت و نه یک جناح سیاسی.

یادداشت تفاهم اخیر ایران و آمریکا، فراتر از متن توافق، شاید حامل یک تغییر مهم در شیوه حکمرانی باشد؛ عبور از تجربه پرهزینه سیاسی‌شدن برجام به سمت مدیریت «امر ملی». این‌بار موفقیت یا شکست مذاکرات نه متعلق به یک دولت، بلکه آزمونی برای همه جریان‌های سیاسی ایران است.