برجام (878 خبر)

برجام، صرف‌نظر از سرنوشت پر فراز و نشیبش، یکی از پیچیده‌ترین، پرهزینه‌ترین و نمادین‌ترین تجربه‌های دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران بود. امروز، در فضای پساجنگ، بازخوانی دقیق و راهبردی آن می‌تواند به عنوان یک آینه پیش‌روی سیاست‌گذاران قرار گیرد تا از تکرار اشتباهات احتمالی پرهیز شود و مسیر تعامل سازنده و پایدار، با واقع‌گرایی بازتعریف گردد.

فدریکا موگرینی، مسئول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در دهمین سالگرد توافق هسته‌ای ایران (برجام)، این توافق را نمونه‌ای از غلبه دیپلماسی بر تنش دانست و بر نقش آن در جلوگیری از درگیری و تثبیت صلح در منطقه تأکید کرد.

دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا با لحنی تند و تحقیرآمیز اعلام کرد: برخلاف دولت اوباما هیچ امتیازی به ایران نداده و حتی حاضر به مذاکره با تهران هم نشده‌ام.

محمدجواد ظریف، وزیر خارجه پیشین ایران، در واکنش به اظهارات تند دونالد ترامپ علیه ایران و حمله به تأسیسات هسته‌ای، تأکید کرد که نه آمریکا و نه هیچ بیگانه‌ای، بلکه تنها ملت ایران، سازنده عظمت این کشور بوده و خواهند بود. وی ترامپ را عامل خروج از یک توافق معتبر بین‌المللی به خواست نتانیاهو خواند و نسبت به «خیالبافی‌های خطرناک» او هشدار داد.

مدیرکل اسبق آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در واکنش به تحولات اخیر تأکید کرد که توافق هسته‌ای 2015، تضمین‌های کافی برای جلوگیری از تولید سلاح‌های هسته‌ای توسط ایران را فراهم کرده بود.

وندی شرمن، مذاکره‌کننده ارشد پیشین آمریکا، با اعتراف به آغاز دشمنی واشنگتن با ایران، نقش حیاتی غنی‌سازی، پشیمانی از اهانت به ملت و شکنندگی تصمیم‌سازی آمریکا، روایتی کم‌سابقه از برجام ارائه داد.

ریچارد نفیو، طراح تحریم‌های گسترده علیه ایران، و وندی شرمن، دیپلمات کهنه‌کار آمریکایی، اذعان کرده‌اند که غنی‌سازی در ایران نه قابل حذف است و نه قابل مهار از طریق فشار. اکنون واشنگتن در بزنگاه پذیرش واقعیت قرار گرفته است.

وزیر امور خارجه ایران تاکید کرد اگر موضع بریتانیا بر «غنی‌سازی صفر» در ایران باشد که نقض برجام و معاهده عدم اشاعه است، دیگر هیچ زمینه‌ای برای مذاکره درباره پرونده هسته‌ای با لندن وجود نخواهد داشت.

بن رودز، معاون پیشین مشاور امنیت ملی آمریکا، در اظهاراتی تازه خواستار پذیرش سطحی از غنی‌سازی توسط ایران از سوی دولت آمریکا شد. او گفت این اقدام می‌تواند زمینه‌ساز توافقی مشابه برجام شود و از تنش‌های منطقه‌ای پیشگیری کند.