برجام (862 خبر)

ترامپ در گفت‌وگو با فاکس نیوز باز هم لفاظی های خود را تکرار کرد و ضمن تمجید از عملکرد هوشمندانه تیم مذاکره‌کننده ایران، تأکید کرد هر توافقی که منافع آمریکا را تأمین نکند، برای واشنگتن قابل قبول نخواهد بود.

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در اظهاراتی جدید با ابراز تردید نسبت به شفافیت مواضع تیم مذاکره‌کننده ایران، اعلام کرد که واشنگتن به دنبال توافقی است که نه‌تنها جلوی ساخت سلاح هسته‌ای را بگیرد، بلکه مکانیسمی نظارتی ایجاد کند که حتی پس از پایان دولت ترامپ نیز پابرجا بماند.

یکشنبه گذشته برای ساعاتی به نظر رسید که ایران و آمریکا در آستانه نیل به تفاهمی موقت هستند. تا ساعت تهیه این یادداشت هنوز این احتمال منتفی نشده و همچنان وجود دارد، اما در پی پیام ترامپ در بعدازظهر یکشنبه مبنی بر اینکه «به نمایندگانش گفته که نباید برای رسیدن به توافق عجله کنند، چراکه زمان به سود ماست»، سرعت سیر امور قدری کُند شد.

همزمان با اوج‌گیری گمانه‌زنی‌ها درباره توافق قریب‌الوقوع ایران و آمریکا، رسانه‌های آمریکایی از تفاهمی 60 روزه میان دو طرف خبر می‌دهند که محور آن بازگشایی مرحله‌ای تنگه هرمز، توقف عملیات نظامی در منطقه و آزادسازی بخشی از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران است. تهران اما تأکید کرده بدون رفع عملی محدودیت‌های مالی و بانکی، هیچ تفاهمی نهایی نخواهد شد.

سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به اظهار نظر اخیر رئیس‌جمهور آلمان که در یک مصاحبه پادکستی، با انتقاد از آمریکا به دلیل خروج از برجام در سال 2018 و متعاقبا توسل به زور علیه ایران، تجاوز نظامی آنها را «جنگ غیرضروری» نام نهاده است، پاسخ داد.

تایمز اسرائیل گزارش داد که ترامپ در برخورد با ایران میان گزینه‌های دشوار گرفتار شده و احتمال توافقی مشابه برجام با تمرکز بر هسته‌ای، بدون مهار برنامه موشکی و نفوذ منطقه‌ای ایران، وجود دارد.

ایران و آمریکا برای اینکه به یک توافق طرفینی برسند باید به اشتراکاتی دست یابند که با توجه به شرایط کنونی و خواسته‌های هر دوطرف بعید به نظر می‌رسد که حداقل در شرایط کنونی توافقی صورت گیرد. هرچند که ایران و آمریکا هر دو از تمایل به رسیدن به توافق می‌گویند و خواهان اتمام جنگ هستند ولی تحقق این مسائل دشوار است.

مذاکره‌کننده ارشد پیشین آمریکا در پرونده هسته‌ای ایران با انتقاد از سیاست‌های دونالد ترامپ گفت: خروج واشنگتن از برجام و رویکرد تهاجمی دولت او، وضعیت آمریکا را نسبت به زمان حضور در توافق هسته‌ای به‌مراتب بدتر کرده است.

باراک اوباما رئیس جمهور سابق آمریکا بار دیگر با دفاع از برجام دلیل خروج ترامپ از آن را فاش کرد. وی گفت: ترامپ به دلیل اینکه این توافق در دوره من حاصل شده بود، از آن خارج شد.

برای دهه‌ها، مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا در دام دو مشکل گرفتار بوده است: ناسازگاری زمانی، چراکه آمریکا همواره می‌تواند پس از آنکه ایران ذخایر اورانیوم و تجهیزات مرتبط خود را کنار گذاشت، تحریم‌ها را دوباره وضع کند و اضافه‌بار بدهی سیاسی، یعنی انباشت وعده‌های گذشته به حامیان اصلی که هر توافق محدودی را ناکافی جلوه می‌دهد.