ژئوپلیتیک (93 خبر)

عبور محدود یک نفتکش ژاپنی از تنگه هرمز در حالی رخ داده که همچنان ده‌ها کشتی در منطقه گرفتارند و گزارش‌ها از شکل‌گیری «نظم ناوبری جدید» تحت کنترل ایران حکایت دارد؛ وضعیتی که بازار جهانی انرژی را با شوک عرضه مواجه کرده است.

تلاش واشنگتن برای شکل‌دهی ائتلاف دریایی جهت «بازگشایی هرمز» در حالی اوج گرفته که نشانه‌های ناتوانی در میدان و دیپلماسی، شکاف با متحدان و فشارهای اقتصادی داخلی، روایت برتری را تضعیف و کارآمدی راهبرد ایران در مدیریت تنگه را برجسته کرده است.

تحلیل‌ها نشان می‌دهد تمرکز ایالات متحده بر محاصره ایران و کنترل تنگه‌های راهبردی، بخشی از راهبرد کلان برای مهار چین و حفظ برتری ژئوپلیتیکی است؛ راهبردی که امنیت انرژی و مسیرهای ترانزیت جهانی را به ابزار قدرت تبدیل کرده است.

خروج امارات متحده عربی از اوپک در بستر جنگ اخیر و افزایش ریسک‌های امنیتی خلیج فارس، صرفاً یک تصمیم اقتصادی نیست؛ این اقدام تلاشی برای بازتعریف قدرت از مسیر انرژی، مدیریت رقابت با عربستان سعودی و ارتقای نقش در معادلات ایالات متحده آمریکا است.

در میانه بحران‌های فزاینده جهانی، از جنگ‌های منطقه‌ای تا بحران انرژی و غذا، نشانه‌های تقابل دو الگوی متضاد بیش از هر زمان آشکار شده است؛ الگویی مبتنی بر غارت سازمان‌یافته توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی و الگویی متکی بر مقاومت، خوداتکایی و بازتعریف نظم منطقه‌ای که مسیر آینده معادلات قدرت را تعیین می‌کند.

جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، فرصتی مهم برای روسیه و چین ایجاد کرده است. این دو کشور درگیری کنونی را فرصتی برای تضعیف منافع آمریکا در خاورمیانه و فراتر از آن می‌دانند. هدف مشترک آن‌ها فرسایش قدرت آمریکا، کسب اطلاعات درباره سامانه‌های نظامی آن و تضعیف نظم بین‌المللی تحت رهبری واشنگتن است.

نتایج یک نظرسنجی بین‌المللی نشان می‌دهد اعتماد کشورهای بزرگ جهان به آمریکا کاهش یافته و برخی متحدان سنتی، افتی قابل توجه در نگاه مثبت خود ثبت کرده‌اند.

مواضع اروپا درباره تنگه هرمز با تأکید بر آزادی کشتیرانی و عبور بدون هزینه، در حالی مطرح می‌شود که هم‌زمان از تحریم، فشار سیاسی و حتی گزینه‌های نظامی سخن می‌گوید؛ تناقضی که می‌تواند به تشدید تنش‌های منطقه‌ای و افزایش هزینه‌های اروپا منجر شود.

در شرایطی که جهان با پیامدهای تنش‌های غرب آسیا، بحران انرژی و استمرار فاجعه انسانی در فلسطین مواجه است، تصمیم ژاپن برای اصلاح اصول انتقال تجهیزات دفاعی، معادلات امنیتی را وارد مرحله‌ای جدید کرده و پرسش‌هایی درباره نقش آمریکا و استانداردهای دوگانه غرب ایجاد کرده است.

سیاست «موازنه منفی» هسته اصلی راهبرد سیاست خارجی شادروان دکتر محمد مصدق نخست وزیر ایران در سالهای 1330-1332 بود. این سیاست بنیان رویکرد «عدم تعهد» بودکه برای تأمین منافع ملی ایران با قرار دادن دوابرقدرت نوظهور جنگ سرد- ایالات متحده واتحاد جماهیر شوروی -در مقابل یکدیگر،بدون اینکه رسماً با هیچ یک ازدو بلوک همسو شودیابا هیچکدام درجنگ وارد شود، طراحی شده بود.