ژئوپلیتیک (60 خبر)

در میانه بحران‌های فزاینده جهانی، از جنگ‌های منطقه‌ای تا بحران انرژی و غذا، نشانه‌های تقابل دو الگوی متضاد بیش از هر زمان آشکار شده است؛ الگویی مبتنی بر غارت سازمان‌یافته توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی و الگویی متکی بر مقاومت، خوداتکایی و بازتعریف نظم منطقه‌ای که مسیر آینده معادلات قدرت را تعیین می‌کند.

جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، فرصتی مهم برای روسیه و چین ایجاد کرده است. این دو کشور درگیری کنونی را فرصتی برای تضعیف منافع آمریکا در خاورمیانه و فراتر از آن می‌دانند. هدف مشترک آن‌ها فرسایش قدرت آمریکا، کسب اطلاعات درباره سامانه‌های نظامی آن و تضعیف نظم بین‌المللی تحت رهبری واشنگتن است.

نتایج یک نظرسنجی بین‌المللی نشان می‌دهد اعتماد کشورهای بزرگ جهان به آمریکا کاهش یافته و برخی متحدان سنتی، افتی قابل توجه در نگاه مثبت خود ثبت کرده‌اند.

مواضع اروپا درباره تنگه هرمز با تأکید بر آزادی کشتیرانی و عبور بدون هزینه، در حالی مطرح می‌شود که هم‌زمان از تحریم، فشار سیاسی و حتی گزینه‌های نظامی سخن می‌گوید؛ تناقضی که می‌تواند به تشدید تنش‌های منطقه‌ای و افزایش هزینه‌های اروپا منجر شود.

در شرایطی که جهان با پیامدهای تنش‌های غرب آسیا، بحران انرژی و استمرار فاجعه انسانی در فلسطین مواجه است، تصمیم ژاپن برای اصلاح اصول انتقال تجهیزات دفاعی، معادلات امنیتی را وارد مرحله‌ای جدید کرده و پرسش‌هایی درباره نقش آمریکا و استانداردهای دوگانه غرب ایجاد کرده است.

سیاست «موازنه منفی» هسته اصلی راهبرد سیاست خارجی شادروان دکتر محمد مصدق نخست وزیر ایران در سالهای 1330-1332 بود. این سیاست بنیان رویکرد «عدم تعهد» بودکه برای تأمین منافع ملی ایران با قرار دادن دوابرقدرت نوظهور جنگ سرد- ایالات متحده واتحاد جماهیر شوروی -در مقابل یکدیگر،بدون اینکه رسماً با هیچ یک ازدو بلوک همسو شودیابا هیچکدام درجنگ وارد شود، طراحی شده بود.

مدرس دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به نقش ژئوپلیتیکی هرمز، آن را اهرمی تعیین‌کننده در مدیریت بازار جهانی انرژی توصیف کرد.

محاصره دریایی به‌عنوان یکی از شدیدترین ابزارهای فشار ژئوپلیتیکی، در نگاه اول می‌تواند قدرت‌نمایی تلقی شود، اما در عمل با پیچیدگی‌های حقوقی، اقتصادی و نظامی گسترده‌ای همراه است. در مورد ایران، این ابزار نه‌تنها کارآمدی محدودی دارد، بلکه می‌تواند پیامدهایی پیش‌بینی‌ناپذیر برای طراحان آن ایجاد کند.

با وجود کاهش قیمت نفت و دلار، افزایش بهای طلا نشان می‌دهد بازارها نسبت به پایداری توافق‌های سیاسی و امنیتی در خاورمیانه همچنان تردید دارند.

بسیاری ازنشانه‌های جنگ،صلح و دیپلماسی بیانگراین واقعیت است که امنیت ملی ایران درآوریل2026بانشانه‌هایی ازتهدید وابهام پیوندیافته است.اگرچه دیپلماسی می‌تواندمحوراصلی کنش تعاملی کشورهادرفضای جنگ وصلح محسوب شود،اماتاکنون ایران دردومرحله بانشانه‌هایی از«دیپلماسی فریب»روبه‌رو بوده ودرهر دوران تاریخی، آمریکا واسراییل ازسازوکارهای جنگ وتهاجم نظامی بهره برده اند.