رادیو نور

«ایلاف ایرانی» ایده‌ای است که باید از آن به عنوان رونوشتی مدرن از «پیمان ایلاف» یاد کرد. این ابتکار، سال‌ها پیش از بعثت پیامبر اسلام (ص) قوم قریش را به یکی از محورهای بازرگانی حجاز تبدیل کرد که خیلی زود دامنه مراودات تجاری‌اش را به شام، عراق و یمن گستراند. این ابتکار به‌دلیل کارآیی اقتصادی‌اش خیلی زود عملیاتی شد و به مکه ارزش ژئواکونومیک بخشید و حال «ایلاف ایرانی» بر اساس این راهبرد و رهیافت، به دنبال ایجاد شبکه‌ای از مراودات و ارتباطات تجاری است.

«ایلاف ایرانی» ایده‌ای است که باید از آن به عنوان رونوشتی مدرن از «پیمان ایلاف» یاد کرد. این ابتکار، سال‌ها پیش از بعثت پیامبر اسلام (ص) قوم قریش را به یکی از محورهای بازرگانی حجاز تبدیل کرد که خیلی زود دامنه مراودات تجاری‌اش را به شام، عراق و یمن گستراند. این ابتکار به‌دلیل کارآیی اقتصادی‌اش خیلی زود عملیاتی شد و به مکه ارزش ژئواکونومیک بخشید و حال «ایلاف ایرانی» بر اساس این راهبرد و رهیافت، به دنبال ایجاد شبکه‌ای از مراودات و ارتباطات تجاری است.

دکتر حمیدرضا فرتوک‌‌‌‌زاده، اقتصاددان و استاد دانشگاه راه تبدیل‌ شدن ایران به یک بازیگر جدی اقتصادی را در نظم جدیدی می‌داند که نمونه تاریخی دارد. نظمی که به اعتقاد او می‌‌‌‌تواند راه برون‌‌‌‌رفت اقتصاد ایران از تله پیچیدگی مرکب و نظم آنگلوساکسونی باشد؛ یعنی «ایلاف» یا همان پیمان صلحی که پیش از بعثت پیامبر، میان قریش و سایر قبایل شبه‌‌‌‌جزیره عربستان منعقد شد و تجارت را جایگزین خصومت کرد.

ابتکار «ایلاف ایرانی» تلاشی است برای صورت‌بندی طرح ژئواکونومیک آینده کشور برای احیای مزیت‌های ازدست رفته ژئواکونومی ایران در چهارراه تاریخی راه ابریشم و وصل‌کردن زنجیره‌های ارزش ملی به بازارهای منطقه و ارتقای تراز تجاری درون منطقه‌ای که دکتر فرتوک‌زاده در این گفتگو به تبیین آن می‌پردازد.

با کشف میدان‌‌‌های نفتی در جنوب و جنوب غربی ایران، «آنگلوساکسون»‌‌‌ها یا همان انگلیسی‌ها با کیفی پر از دلار به ایران آمدند. استعمارگران جدید، در ازای نفت ایران دلار می‌‌‌دادند و بعد همان دلارها را از ایران می‌‌‌گرفتند و در ازایش مواد غذایی و کالاهای دیگر می‌‌‌دادند و هیچکس متوجه نشد که این ساختار، دو منبع تغذیه‌‌‌ ای مشخص دارد و «آنگلوساکسون»‌‌‌ها هر موقع که اراده کنند می‌‌‌توانند یک یا دو شیر را ببندند و شریان مالی و اقتصادی ایران را به احتضار بیاندازند.

راه ابریشم، یکی از قدیمی‌‌‌ ترین نظم‌‌‌های اقتصادی جهان است که از چین تا دریای مدیترانه و شمال آفریقا را در برمی‌‌‌ گرفت. ایران، یکی از سرزمین‌‌‌هایی بود که در قلب این کریدور تجاری قرار داشت و بر این اساس بود که بازرگان جزیره کیش هم می‌‌‌ دانست که کدام کالا در کدام سرزمین ارزشمند است و هم می‌‌‌دانست که مسیر ترانزیتی‌‌‌ اش کجاست؛ به بیان تخصصی، تاجری که در مسیر راه ابریشم به داد و ستد مشغول بود با مفاهیم امروزی اقتصاد مانند «ژئواکونومیک»، «تراز تجاری»، «مزیت نسبی» و خلق ثروت برای خودش و سرزمینش آشنا و به قواعد دنیای بازرگانی آگاه بود.

پیچیدگی مرکب، یکی از تله‌های پیش روی حکمرانی است که سیاست‌های اقتصادی در کشور ما را دچار انفعال کرد. "رادیو نور" در این پادکست به این پرسش جواب می‌دهد که راه‌حل خروج کشور از عارضه‌های اقتصادی چیست؟

رونمایی از ایده «ایلاف ایرانی» به عنوان راهکاری برای رهایی از عارضه‌هایی که اقتصاد کشور را در چنبره خود گرفتار کرده، پرسش‌های جدی و متعددی ایجاد کرده است. ایده‌ای که معتقد است می‌تواند قطار توسعه کشور را به ریلی خارج از «فروش نفت خام» و «واردات کالاهای ساخته و نیمه‌ساخته» هدایت کند و علاوه بر خلق ثروت و مزیت، از یک طرف پیوندهای سیاسی کشور را با همسایگان و هم‌پیمانان تقویت کرده و از سوی دیگر رفته‌رفته کشورمان را به یک بازیگر جدی در معادلات و مبادلات اقتصادی در عرصه بین‌الملل تبدیل کند. «رادیونور» ابتدا به مسائل ریز و درشتی که شاکله و ساختار حکمرانی اقتصادی کشور را به خود مبتلا کرده می‌پردازد و سپس به پرسش‌هایی که درباره «ایلاف ایرانی» مطرح است پاسخ می‌دهد تا درنهایت به این سوال اساسی‌تر جواب بدهد که این الگو در کشور ما عملیاتی است یا نه؟

جنگ جهانی دوم را انسان‌ها شروع کردند، اما یک ماشین رمزشکن که می‌توانست پیغام‌های کدگذاری شده ارتش آدولف هیتلر را باز کند، باعث شد نازی‌ها شکست بخورند و کشتار زودتر تمام شود.

آیا وزیر جدید صمت با توجه به سابقه حضور موثر در دو صنعت مهم کشور، یعنی صنعت دفاعی و برق کشور که بعد از انقلاب شکوفا شد، می‌تواند ریل‌گذاری صنعت را تغییر دهد؟ او در این مسیر با چه چالش‌ها و فرصت‌هایی روبه‌روست؟ در پادکست «رادیونور» به این پرسش‌ها پاسخ داده شده است.