یادداشت

اقامه نماز بر پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در مصلای تهران، به یکی از پرپوشش‌ترین رویدادهای خبری جهان تبدیل شد. صدها خبرنگار و نماینده رسانه‌های خارجی با استقرار در محل مراسم، لحظه‌به‌لحظه این آیین را مخابره کردند؛ از حضور گسترده مردم و مقامات تا حضور فرزندان رهبر شهید و پیام‌های سیاسی مراسم.

پرویز خرسند عاشورا را سرآغاز رویش حقیقت می‌داند و معتقد است خون امام حسین(ع) بذر زندگی، بیداری و آزادگی را در تاریخ انسان کاشت و برای همیشه ماندگار کرد.

جنگ ایران و آمریکا شاید بیش از آنکه معادلات میدانی را تغییر داده باشد، سیاست داخلی آمریکا را دستخوش تحول کرده است. شکاف بی‌سابقه میان نسل جوان و قدیم جمهوری‌خواهان درباره جنگ، نشانه‌ای از افول تدریجی دکترین «جنگ‌های بی‌پایان» است؛ تغییری که می‌تواند پیامدهایی فراتر از آمریکا و به سود صلح و امنیت بین‌المللی داشته باشد.

نشست امنیتی سنتکام در بحرین، بیش از آنکه نمایش اقتدار آمریکا باشد، تلاشی برای پنهان‌سازی شکست‌های راهبردی واشنگتن در غرب آسیاست؛ تحولی که همزمان با تغییر موازنه امنیتی منطقه، ناکارآمدی الگوی امنیت‌فروشی آمریکا را بیش از گذشته آشکار می‌کند.

شاید بتوان مهم‌ترین دستاورد مراسم وداع دیروز را در یک جمله خلاصه کرد: ایران نشان داد که دشمنانش شاید بتوانند علیه آن ائتلاف نظامی تشکیل دهند، اما هنوز نتوانسته‌اند علیه آن اجماع سیاسی و دیپلماتیک ایجاد کنند. در جهان امروز، این تفاوت، تفاوتی کوچک نیست؛ بلکه یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های قدرت ملی است.

حضور مقامات و شخصیت‌هایی از بیش از 100 کشور جهان در مراسم وداع با رهبر شهید، تصویری از جایگاه جهانی ایشان و ظرفیت‌های بین‌المللی انقلاب اسلامی ارائه می‌دهد؛ واقعیتی که همزمان با اقتدار ایران پس از جنگ رمضان، روایت انزوای کشور را با چالشی جدی روبه‌رو کرده است.

در منظومه فکری رهبر شهید، حضرت آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، قدرت ملی، پیش از آنکه محصول منابع بیرونی باشد، نتیجه انسجام درونی است. وحدت، در این معنا، نه حذف اختلاف، بلکه تبدیل تکثر به هم‌افزایی است؛ و جامعه‌ای که این هنر را از دست بدهد، حتی اگر از نظر مادی برخوردار باشد، در عرصه تاریخ دچار فرسایش تدریجی خواهد شد.

علامه محمدتقی جعفری، عاشورا را «فرهنگ پیشرو انسانیت» می‌دانست و معتقد بود نهضت امام حسین(ع) عالی‌ترین جلوه آزادی، کرامت، مسئولیت و دفاع از ارزش‌های انسانی است.

نظرسنجی مشترک اکونومیست و یوگاو نشان می‌دهد دیدگاه آمریکایی‌ها درباره میزان حمایت دولت دونالد ترامپ از اسرائیل در جنگ با ایران، به‌شدت تحت تأثیر گرایش‌های سیاسی قرار دارد و همزمان حمایت عمومی از اسرائیل نیز روندی نزولی را تجربه کرده است.

شاید مهم‌ترین میراث سیاسی شهید آیت‌الله خامنه‌ای نه صرفاً مجموعه‌ای از تصمیم‌ها، بلکه تثبیت نوعی «انقلابی‌گری قانون‌مند» یا «انقلابی‌گری نهادمند» باشد؛ پارادایمی که در آن شور انقلابی با عقلانیت حقوقی، آرمان‌خواهی با قانون‌مداری، و رهبری کاریزماتیک با اقتدار نهادهای قانونی در تعارض قرار نمی‌گیرند، بلکه یکدیگر را تکمیل می‌کنند.