یادداشت

تنگه هرمز بار دیگر به کانون تحولات ژئوپلیتیک تبدیل شده است؛ آبراهی که با عبور نزدیک به یک‌پنجم انرژی جهان، نبض اقتصاد بین‌الملل را در اختیار دارد. در میانه تنش‌های نظامی، اقتدار ایران در کنترل این گذرگاه راهبردی، نقش تعیین‌کننده‌ای در ثبات یا تلاطم بازارهای جهانی ایفا می‌کند.

اظهارات اخیر نتانیاهو در گفتگو با فاکس نیوز نشان می‌دهد که شعار «اول آمریکا» در عمل جایگاهی ندارد و تصمیمات واشنگتن بیش از همه در هماهنگی با اولویت‌های امنیتی اسرائیل اتخاذ می شود.

حمله به رسانه ملی را نمی‌توان صرفاً واکنشی نظامی دانست؛ بلکه باید آن را تلاشی برای شکستن پیوند میان روایت رسمی و انسجام اجتماعی، برای ایجاد خلأ در مرجعیت خبری، و برای تصاحب میدان ادراکی تحلیل کرد. در جنگ‌های امروز، گلوله‌ها تنها بدن‌ها را هدف نمی‌گیرند؛ آنها به سوی ذهن‌ها شلیک می‌شوند.

تصمیم آمریکا به راه اندازی جنگ علیه ایران نشان داد اولویت امنیتی واشنگتن اسرائیل است و کشورهای عربی میزبان پایگاه‌های آمریکا صرفا از نظر واشنگتن ابزارهای تامین امنیت اسراییل هستند.

حمله به دبستان و تعرض به بیمارستان و آسیب رساندن به نوزادان بستری، نه یک «خطای جانبی»، بلکه نشانه‌ای از ورود به مرحله خطرناک جنگ شهری است. در حقوق بین‌الملل بشردوستانه، اصل تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی، قاعده‌ای بنیادین است؛ این اماکن نه‌تنها غیرنظامی‌اند، بلکه از حمایت ویژه برخوردارند.

سفر دو روزه فریدریش مرتس به چین را نمی‌توان صرفاً یک دیدار اقتصادی دانست؛ این سفر در بطن بحران داخلی آلمان، شکاف اروپا با آمریکا و فرسایش نظم یک‌جانبه‌گرایانه غرب معنا می‌یابد؛ تلاشی همزمان برای بقا در قدرت و بازتعریف جایگاه اروپا در نظم نوین جهانی.

سکوت واشنگتن پس از دور سوم مذاکرات ژنو، هم‌زمان با خروج اتباع غیرضروری آمریکا از اسرائیل و بازگشایی برخی پناهگاه‌ها در سرزمین های اشغالی، نشانه‌ای از ورود افزایش تحرکات امنیتی است. تجربه جنگ 12 روزه نشان داد مذاکره در راهبرد آمریکا می تواند حتی پوششی برای اقدام سخت باشد

ترامپ سیاست خارجی آمریکا را از مسیر نهادهای رسمی خارج کرده و به حلقه‌ای محدود و معتمد سپرده است؛ مدلی مبتنی بر معامله‌گری، توافق‌های سریع و دیپلماسی شخصی که می‌کوشد بن‌بست‌های غزه، ایران و اوکراین را با «اول بله را بگیر» بشکند.

مصاحبه اخیر جی‌دی ونس درباره تبعات جنگ با ایران، بیش از آنکه نشانه تصمیم قطعی واشنگتن باشد، تلاشی برای پنهان کردن عدم‌قطعیت‌های بزرگ در گزینه حمله نظامی است؛ آن هم در شرایطی که مذاکرات ژنو جلو رفته و کنگره به‌دنبال محدودسازی اختیارات جنگی رئیس‌جمهور است.

با ورود جنگ اوکراین به پنجمین سال، اروپا که خود را طراح فشار حداکثری علیه مسکو می‌دانست، اکنون با شکاف داخلی، فرسایش اقتصادی و افول اعتبار جهانی روبه‌روست. میلیاردها یورو هزینه نظامی و مالی نه به شکست روسیه انجامید و نه جایگاه ژئوپلیتیکی بروکسل را ارتقا داد.