یادداشت

آغاز دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط با یک نشانه غیرمعمول همراه شده: حضور فرمانده سنتکام در کنار تیم آمریکایی، همزمان با جابجایی تجهیزات و نزدیک شدن ناو هواپیمابر. آیا واشنگتن دیپلماسی را با فشار نظامی ترکیب کرده و بازی مذاکره را وارد فاز تهدید مستقیم کرده است؟

وقتی رئیس‌جمهور آمریکا از «تسلط معترضان بر شهرهای ایران» و «فروپاشی نزدیک» سخن می‌گوید اما داده‌های میدانی روایت دیگری دارند، مسئله فقط یک خطای لفظی نیست؛ پای یک زنجیره روایت‌سازی در میان است که از اندیشکده‌ها، شبکه‌های رسانه‌ای و لابی‌ها عبور می‌کند و به میز تصمیم می‌رسد.

مذاکره برای دونالد ترامپ صرفاً گفت‌وگو نیست؛ ابزاری است برای نمایش قدرت، تهدید و ساختن دست بالا پیش از توافق. نگاهی که ریشه در «هنر معامله» دارد و حالا بار دیگر، در آستانه مذاکرات عمان با ایران، خود را در قالب فشار روانی و تهدیدهای پیش دستانه نشان می‌دهد.

جدیدترین آمار یورواستات نشان می‌دهد بازار کار اروپا در پایان 2025 با شکاف عمیق روبه‌روست؛ شکافی که فنلاند را به صدر جدول بیکاری رسانده است.

انقلاب اسلامی ایران با نفی وضع موجود شکل گرفت. این روحیه نقادانه اگر در نقد وضعیت موجود بازبماند، به‌تدریج از معنا تهی می‌شود. انقلاب زمانی زنده است که بتواند خود را نیز در معرض پرسش قرار دهد؛ نه برای نفی خویش، بلکه برای پالایش و تصحیح مسیر. نسبت‌سنجی مدام میان آرمان‌ها و واقعیت‌ها رفتاری عمیقاً انقلابی است و ترک آن، زمینه تضعبف انقلاب را فراهم می‌کند.

در آستانه دور تازه مذاکرات، موجی از خبرسازی متناقض با هدف القای بن‌بست و تغییر دستورکار شکل گرفت؛ از لغو نشست تا اختلاف بر سر چارچوب. اما اعلام رسمی زمان و محل گفتگوها از سوی وزیر خارجه ایران، این سناریوی فشار روانی را فرو ریخت و نشان داد نبرد اصلی، پیش از مذاکره و در میدان روایت‌ها جریان داشته است.

اعمال تحریم‌های جدید انگلیس علیه ایران همزمان با ادعای حمایت از مذاکره، نه نشانه اقتدار بلکه تلاشی حساب‌شده برای حاشیه‌سازی و پوشاندن رسوایی‌های اخلاقی، بحران مشروعیت داخلی و افول جایگاه جهانی لندن است؛ رفتاری که بیش از هر چیز، دوگانگی رسواکننده اروپا را عیان می‌سازد.

جشنواره فیلم فجر، اگر قرار است همچنان مرجعیت فرهنگی خود را حفظ کند، ناگزیر است از تبدیل شدن به صحنه گسست‌های رادیکال پرهیز کند. تفاهم، به معنای حذف اختلاف نیست؛ بلکه به معنای پذیرفتن امکان گفت‌وگو درباره اختلاف‌هاست. بدون این امکان، جشنواره نه میدان گفت‌وگوی نخبگان، بلکه آینه‌ای از شکاف‌های حل‌نشده جامعه خواهد بود

در حالی که آمریکا در آستانه دور ششم مذاکرات با اقدام نظامی مسیر گفت‌وگو را قطع کرد، اکنون با روایت‌سازی رسانه‌ای می‌کوشد بازگشت خود به دیپلماسی را «نتیجه فشار بر ایران» نشان دهد. داده‌های راهبردی اما حکایت از تغییر محاسبه هزینه ـ فایده در واشنگتن دارد، نه تغییر موضع تهران.

انتظار در اندیشه اسلامی، حالتی منفعل و تعلیقی نیست، بلکه نگاهی مسئولانه به آینده و تلاشی آگاهانه برای ساختن آن است. جامعه منتظر، با برنامه‌ریزی، محاسبه و کنش عقلانی امروز، مسیر عدالت فردا را هموار می‌کند و امید را به عمل پیوند می‌زند.