یادداشت

صادرات غیرنفتی ایران در هشت‌ماهه امسال به مرز 37 میلیارد دلار رسید؛ چین در صدر شرکای تجاری ایستاد و عراق، امارات و ترکیه ستون‌های منطقه‌ای صادرات کشور شدند.

در حالی که عربستان سعودی، امارات و مصر به سرعت در حال تثبیت جایگاه خود به عنوان قطب‌های گردشگری هستند، ایران با داشتن یکی از غنی‌ترین میراث‌های فرهنگی و تاریخی جهان، جاذبه‌های طبیعی متنوع و موقعیت جغرافیایی ممتاز، هنوز نتوانسته از ظرفیت عظیم گردشگری خود بهره‌برداری کند.

آمارهای تازه جهانی نشان می‌دهد با وجود دهه‌ها شعار برابری جنسیتی، زنان هنوز سهمی ناعادلانه از درآمد، دستمزد و قدرت اقتصادی در غرب دارند؛ شکافی ساختاری و پرهزینه.

سال سخت به آخر رسید؛‌ سالی که انتظار بشر برای صلح و آرامش و عدالت را بازهم به تعویق انداخت و حوادث و رخدادهایی تلخ و تکان دهنده رقم زد. سالی که شاید درست ترین عنوان برایش «سال زورگویی با وعده صلح گرایی» باشد. این سال، برای ایران و غرب آسیا نیز تحفه‌ای غیر از ویرانی و ترس و تجاوز نداشت.

توهین، فحاشی، پرتاب سنگ و بطری و حتی بروز شعارهای قومیتی و سیاسی به پدیده‌ای تکرارشونده در فوتبال ایران تبدیل شده است؛ رفتاری که با وجود جریمه‌های سنگین، احکام انضباطی و محرومیت‌های مکرر مهار نشده و هر فصل در شکلی تازه بازمی‌گردد. این تکرار، پرسشی جدی را پیش می‌کشد:ریشه بحران در رفتار هواداران است یا در نبود زیرساخت شناسایی فرد خاطی و فقدان بازدارندگی واقعی؟

انباشت تدریجی طلا توسط بریکس و شرکای آن، نشانه فروپاشی فوری دلار نیست؛ اما هشداری راهبردی درباره تزلزل اعتماد جهانی به نظم مالی تحت رهبری آمریکاست.

اگر دولت پزشکیان به‌دنبال جراحی‌های بزرگ اقتصادی است، نخستین جراحی باید در درون خود دولت انجام شود: پاک‌سازی مجاری تعارض منافع، کارآمدسازی مدیریت‌ها، شفاف‌سازی فرآیندهائو ایجاد سازوکارهای پاسخ‌گویی واقعی. اگر دولت مداوم مشکلات را به «منتفعان وضع موجود» یا «مداخلات کانون‌های قدرت» ارجاع دهد ناخواسته این پیام را مخابره می‌کند که در مدیریت اصلاحات ناتوان است.

دیدار ترامپ و نتانیاهو نه نقطه آغاز صلح، بلکه بازتولید پروژه‌ای خطرناک برای مدیریت بحران از مسیر تهدید، اشغال و فریب بود؛ پروژه‌ای که با پوشش آتش‌بس، حقوق بشر و مذاکره، امنیت منطقه و وحدت ملت‌ها را هدف گرفته و بیداری راهبردی را به ضرورتی فوری بدل می‌سازد.

در حالی که قیمت خوراکی‌ها طی دو دهه تا 152 برابر افزایش یافته، حداقل حقوق کارکنان دولت در سال 1404 به 13 میلیون تومان رسیده؛ رشدی که همچنان از تورم واقعی معیشت عقب مانده است.

هرگونه بی‌ثباتی داخلی اگر با بی تدبیری مدیران و بی اخلاقی رقبای سیاسی تشدید شود، می‌تواند پیامدهایی فراتر از مرزهای اقتصادی داشته باشد. بازارهای ارز و طلا، حساس‌ترین شاخص‌های واکنش سرمایه‌گذاران به تحولات سیاسی و اقتصادی هستند و نوسانات افسارگسیخته، علاوه بر تبعات داخلی، می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌برداری بازیگران خارجی برای فشار اقتصادی و روانی بر کشور شود.