یادداشت

نرخ باروری در ایران که در دهه 60 حدود 6.8 فرزند برای هر زن بود، امروز به کمتر از 1.5 رسیده؛ تعداد ازدواج‌ها نسبت به یک دهه قبل تقریبا 60 درصد کاهش یافته؛ فاصله بین ازدواج و تولد فرزند اول بیش از 4 سال؛ و فرزند اول تا دوم به حدود 6 سال رسیده است. آمار تجرد قطعی ــ یعنی زنانی که تا 50سالگی ازدواج نکرده‌اند ــ هم هفت برابر شده است.

روایت 18 آذر 1370 فقط مرور یک پیروزی دیپلماتیک نیست؛ معیار سنجش ادعاهای امروز جامعه جهانی است. دبیر کل وقت سازمان ملل نشان داد که حتی با وجود فشار قدرت‌ها، می‌توان حقیقت را به رسمیت شناخت و متجاوز را معرفی کرد. آیا دبیر کل امروز نیز می تواند در گزارشی رسمی، آغازگر جنگ 12 روزه را معرفی کند و مسئولیت سیاسی و اخلاقی این تجاوز را متوجه متجاوزان کند؟

تام باراک فرستاده ویژه آمریکا در گفت‌وگویی بانشریه نشنال امارات تلاش کرد نقش آمریکا و رژیم صهیونیستی را در غرب آسیا بازتعریف کند، اما شواهد تاریخی، میدان جنگ 12روزه ایران و رژیم صهیونیستی و تناقض‌های آشکار در روایت‌های او نشان می‌دهد فصل پنجم این داستان برخلاف تصور واشنگتن، نه فصل قدرت آمریکا و نیروی نیابتی اش بلکه صحنه فروپاشی توهم برتری آنان است.

مصرف مازوت طی سال‌های اخیر دوباره افزایشی شده و اکنون نه یک عدد آماری، بلکه علامتی روشن از بحران گاز، ضعف سرمایه‌گذاری و تهدید جدی محیط‌زیست و اقتصاد انرژی است.

سند جدید راهبرد امنیت ملی آمریکا بیش از هر چیز نشان می‌دهد که جهان در حال عبور از یک آستانه تاریخی است. در این چارچوب جدید چین بازیگری حذف‌ناشدنی است؛ روسیه واقعیتی غیرقابل انکار است؛ خاورمیانه منطقه‌ای است که آمریکا نمی‌تواند از آن جدا شود؛ و آمریکای لاتین و نیمکره غربی دوباره به کانون اولویت های واشنگتن برگشته است.

سفر نخستین مرتس به سرزمین‌های اشغالی، بیش از آن‌که پیام صلح داشته باشد، سندی راهبردی بر استمرار وابستگی آلمان به لابی صهیونیسم و سیاست‌های آمریکا بود؛ وابستگی‌ای که اکنون با افول محبوبیت داخلی، بحران اقتصادی و تقابل افکار عمومی اروپا با جنایات غزه، به نقطه‌ای تعیین‌کننده رسیده است.

اعتراف اخیر نماینده آمریکا در ناتو مبنی بر اینکه واشنگتن «نمی‌تواند پلیس جهان باشد» نه یک تغییر دکترین دوستانه بلکه نشانه‌ای صریح از فرسایش قدرت ایالات متحده و پایان دوران یک‌جانبه‌گرایی است؛ عصری که با مداخلات پی‌درپی، جنگ‌های فرسایشی و شکست‌های راهبردی شکل گرفت و اکنون در برابر صعود نظم چندقطبی فرو می‌نشیند.

آتش‌سوزی جنگل‌ها امروز یک بحران ملی و جهانی است؛ ایران همانند دیگر کشورها از پرتغال تا استرالیا، با چالشی روبه‌روست که حاصل تغییرات اقلیمی، خطای انسانی و ضعف آمادگی است.

دانشجورقیب نهاد قدرت نیست؛ شریک توسعه است.وجود جریان دانشجویی زنده به معنای مطالبه‌گری مسئولانه،مشارکت آگاهانه ونقدمنصفانه است؛ همان ابزاری که هرحکمرانیِ جدی برای کاهش خطای تصمیم‌گیری به آن نیازدارد.درکشوری باپیچیدگی‌های امروز ایران،خاموش بودن دانشگاه، خسارتی استراتژیک است.غیبت دانشگاه به معنای غیبت خود‌آگاهی،غیبت نوآوری و غیبت روایت‌های بدیل برای آینده است.

دولت پزشکیان با یک انتخاب دشوار روبه‌روست: ادامه راه گذشته با هزینه‌تراشی و چاپ پول، یا عبور از آن با انضباط مالی و اصلاح ساختاری. مسیر دوم، پرهزینه و پرانتقاد است، اما تنها راه نجات سفره مردم نیز هست. بودجه سال آینده می‌تواند آغاز دوره‌ای باشد که در آن «دولت خود را جمع می‌کند تا زندگی مردم جمع نشود». اما موفقیت این مسیر درگرو انضباط مالی و کارآمدی دولت است