یادداشت

هشدار روز گذشته دریابان علی شمخانی نماینده رهبری در شورای دفاع در اوج جنگ روانی آمریکا را با توجه به جایگاه او صرفاً نباید یک موضع‌گیری رسانه‌ای تلقی کرد؛ این پیام، بازتاب منطق راهبردی ایران در نفی کامل «جنگ محدود» و هشدار نسبت به پیامدهای فراگیر هر اقدام نظامی علیه تهران است.

در تحولی مهم، توافق تجاری میان اتحادیه اروپا و هند به امضا رسید که دسترسی اروپا به بازار بیش از یک میلیارد نفری هند را فراهم می‌کند. این توافق نه تنها ابعاد اقتصادی بلکه سیاسی نیز دارد و نشان‌دهنده تغییرات بنیادین در نظم جهانی است.

قیمت انس طلا در بازارهای جهانی با جهشی کم سابقه روبرو شده است. این رخداد دارای عوامل زبادی است که بخش مهمی از آن را باید در درون اقتصاد آمریکا جست‌وجو کرد. ضعف‌های ساختاری، جنگ تعرفه‌ها و بحران‌سازی‌های خارجی ترامپ، اعتماد به دلار و سیاست‌های واشنگتن را فرسوده و طلا را دوباره به انتخاب اول بازارها تبدیل کرده است.

طی ماه‌های اخیر دو رویداد سیاسی در عراق موجب شکست و ناکامی سیاست‌های آمریکا در این کشور شده که این دو رویداد سرانجام به کاهش نفوذ آمریکا در این کشور منجر شده است. نخستین رویداد مهم سیاسی انتخابات پارلمانی عراق بود که به‌رغم تلاش آمریکا برای نفوذ دادن عوامل خود در پارلمان، نامزد‌های نزدیک به شیعیان اصولگرا و مخالف حضور آمریکا در عراق به پارلمان راه یافتند.

اظهارات مداخله‌جویانه دونالد ترامپ درباره روند سیاسی عراق، تنها یک موضع‌گیری مقطعی نیست؛ بلکه بازتاب الگویی است که سال‌هاست سیاست خارجی آمریکا را شکل داده است. الگویی که با نادیده‌گرفتن حاکمیت کشورها، حس تحقیر ملی و خشم عمومی را در نقاط مختلف جهان بازتولید می‌کند.

تکرار تهدیدهای نظامی آمریکا علیه ایران، بیش از آنکه نشانه تصمیم واقعی برای جنگ باشد، بازتاب یک بن‌بست راهبردی است. واشنگتن در نقطه‌ای ایستاده که نه توان آغاز جنگ را دارد و نه امکان عقب‌نشینی آشکار؛ بنابراین «نمایش قدرت» به ابزار اصلی سیاست مهار ایران تبدیل شده است.

آمارهای رسمی از اتلاف گسترده انرژی در ایران نشان می‌دهد که از نیروگاه‌ها تا مصرف آب و سوخت، فاصله‌ای نگران‌کننده با استانداردهای جهانی وجود دارد.

پیشگیری از سیر تحولات به سمت یک درگیری پرهزینه، نیازمند ترکیبی دقیق از بازدارندگی دفاعی، هوشیاری سیاسی، نوسازی اجتماعی، تاب‌آوری اقتصادی ودیپلماسی خلاقانه است.بادستیابی به چنین زرادخانه‌ای می‌توان ازگردنه پرخطر کنونی به سلامت عبور کرد.در غیر این صورت،خطر آن وجود داردکه«جنگ»از یک گزینه پرهزینه،به انتخابی به‌ظاهر معقول درذهن بیگانگان بدخواه ومتوهم تبدیل شود.

فضاسازی رسانه‌ای درباره «عملیات نقطه‌ای» آمریکا علیه ایران بیش از آنکه از تصمیمی قطعی حکایت کند، بخشی از جنگ روانی و فشار راهبردی است؛ سناریویی که بر فرض کنترل بحران بنا شده اما در برخورد با واقعیت‌های میدانی، می‌تواند به بحرانی غیرقابل مهار تبدیل شود.

در بازار سرمایه‌گذاری ایران، رشد انفجاری قیمت طلا و سکه حالا معادلات اقتصادی را دگرگون کرده و تنها طبقه مرفه توان خرید این دارایی‌ها را دارد.