یادداشت

در کشوری که سالانه بیش از 50 هزار نفر بر اثر مصرف مستقیم یا غیرمستقیم دخانیات جان خود را از دست می‌دهند، شاید تصور شود مسئله اصلی تعداد سیگاری‌هاست. اما واقعیت نگران‌کننده‌تر در جای دیگری نهفته است؛ در تغییر چهره مصرف دخانیات در ایران و زنانه‌شدن آن.

اظهارات وزیر جنگ آمریکا در نشست شانگری‌لا بار دیگر راهبرد واشنگتن برای امنیت‌فروشی، گسترش هراس از رقبای بین‌المللی و تحمیل هزینه‌های نظامی به متحدان را آشکار کرد؛ رویکردی که همزمان با افول اعتماد جهانی به آمریکا و تغییر موازنه قدرت در نظام بین‌الملل همراه شده است.

وضعیت کنونی را باید بیش از آنکه «آستانه توافق» دانست، «آستانه تصمیم» نامید. واشنگتن هنوز نمی‌خواهد اهرم‌های فشار خود را از دست بدهد و تهران نیز حاضر نیست بدون دریافت امتیازهای ملموس وارد تفاهم شود. نتیجه این وضعیت، همان فضای مبهمی است که در آن نه جنگ قطعی است، نه صلح قطعی، نه توافق شکل گرفته و نه مذاکرات شکست خورده است.

آمارهای بانک جهانی نشان می‌دهد نرخ مشارکت اقتصادی زنان در ایران به 14 درصد رسیده؛ عددی که اگرچه نسبت به سه دهه گذشته رشد داشته، اما هنوز با ظرفیت واقعی زنان ایرانی فاصله‌ای معنادار دارد.

آنچه امروز در آمریکا مشاهده می‌شود، فقط افت محبوبیت یک رئیس‌جمهور نیست؛ بلکه نشانه‌ای از تضعیف تدریجی روایتی است که ترامپ بر پایه آن به قدرت بازگشت: روایت کارآمدی اقتصادی، کنترل بحران و بازگرداندن ثبات به زندگی آمریکایی‌ها.

فروش 700 هزار نسخه کتاب در نمایشگاه مجازی، و نیز حضور چشمگیر مردم در دو نمایشگاه حضوری باغ کتاب و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، نشان می‌دهد که جامعه ایرانی، علی‌رغم همه دگرگونی‌های رسانه‌ای، هنوز کاملاً به فرهنگ تصویر و ویدئو تسلیم نشده و کتاب همچنان مرجع تولید معنا، منزلت و آگاهی باقی مانده است.

اعتراف ایلان ماسک به استفاده پنتاگون از استارلینک علیه ایران، پرده از تبدیل زیرساخت‌های غیرنظامی به ابزار جنگی برداشت؛ جایی که سود اقتصادی، اخلاق، حقوق بشر و مسئولیت انسانی را قربانی اهداف نظامی کرده است.

در جهان امروز، سرعت تصمیم‌گیری بخشی از سرمایه حکمرانی است. کشورهایی موفق‌ترند که بتوانند در عین حفظ عقلانیت و بررسی کارشناسی، سریع، شفاف و قاطع تصمیم بگیرند و عمل کنند. تأخیر بیش از حد، فرصت‌ها را می‌سوزاند، هزینه‌ها را افزایش می‌دهد و جامعه را خسته می‌کند.

ایران در جنگ چهل روزه، از یک سو نشان داد که توان و اراده پاسخ‌گویی دارد و از سوی دیگر تأکید کرد که راه کاهش تنش، مشارکت منطقه‌ای و کنار گذاشتن الگوی امنیت وارداتی است. این ترکیب، همان چیزی است که می‌توان آن را سیاست «نه سیگنال ترس، نه سیگنال تجاوز» نامید.

اظهارات تحقیرآمیز سفیر آمریکا درباره تشکر لبنان از اسرائیل بابت «تلفن همراه» و «گوجه‌گیلاسی»، بخشی از پروژه آمریکایی ـ صهیونیستی برای تحقیر ملت‌ها و تضعیف مقاومت در منطقه است.