یادداشت

سیاست‌های اقتصادی و ژئوپلیتیکی دونالد ترامپ با تشدید تنش‌ها، اختلال در تجارت و جهش قیمت انرژی، اقتصاد جهانی را وارد دوره‌ای از نوسان، نااطمینانی و بازآرایی ساختاری کرده است.

آتش‌بس اعلام‌شده در لبنان نه یک ابتکار یک‌جانبه، بلکه محصول تغییر موازنه قدرت به نفع محور مقاومت است؛ جایی که فشارهای میدانی و سیاسی ایران و حزب‌الله، رژیم صهیونیستی را ناچار به پذیرش توقف درگیری و عقب‌نشینی تاکتیکی کرده است.

تحلیل ساختار امنیتی خلیج فارس در چارچوب مفاهیمی چون بنگاه‌سالاری، دولت‌های بی‌ملت، اضطراب ژئوپلیتیکی و ناامنی سیال نشان می‌دهد الگوی قدرت در منطقه فراتر از دولت-ملت بوده و نیازمند بازتعریف راهبردی است.

گلوگاه‌های دریایی نفت نقش تعیین‌کننده‌ای در امنیت انرژی جهان دارند؛ نقاطی استراتژیک که اختلال در آن‌ها می‌تواند بازارهای جهانی را با شوک‌های قیمتی و بحران عرضه مواجه کند.

بررسی ریشه‌های باستانی کشورها نشان می‌دهد برخی سرزمین‌ها هزاران سال پیش پایه‌های تمدن انسانی را بنا نهاده‌اند و همچنان در شکل‌گیری هویت تاریخی جهان نقش‌آفرین هستند.

با آغاز ترانزیت کالا از پاکستان به ازبکستان از مسیر ایران، معادلات تجاری جنوب و مرکز آسیا دگرگون شده و تهران بار دیگر به محور ژئو‌اکونومیک منطقه نزدیک می‌شود.

تحولات سیاسی در مجارستان فراتر از یک جابه‌جایی قدرت داخلی، نشانه‌ای از تغییرات عمیق در معادلات جهانی است. شکست ویکتور اوربان، متحد نزدیک ترامپ و نتانیاهو، بازتابی از تأثیر جنگ‌ها، افکار عمومی و ناکارآمدی اتکا به حمایت‌های خارجی در حفظ قدرت سیاسی است.

تاکید جمهوری اسلامی ایران بر «امنیت برای همه یا هیچ‌کس» در خلیج فارس و دریای عمان، پاسخی راهبردی به سیاست‌های خصمانه آمریکا در تحریم، جنگ و محدودسازی عبور و مرور دریایی است. این رویکرد نه تهدید، بلکه تلاشی مشروع برای حفظ حاکمیت و جلوگیری از بی‌ثبات‌سازی منطقه‌ای است.

تنش میان ایران و آمریکا در امتداد الگوی ثابت فشار، تهدید و گسترش دامنه مذاکرات ادامه دارد. ادعای دونالد ترامپ درباره محاصره تنگه هرمز، به‌عنوان واکنشی انفعالی، نشانه‌ای از بن‌بست در راهبردهای پیشین واشنگتن ارزیابی می‌شود.

سخنان کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، درباره عدم آمادگی اروپا برای کمک به کشورهای خلیج فارس، بار دیگر وابستگی این کشورها به قدرت‌های فرامنطقه‌ای را به چالش کشید و لزوم همگرایی منطقه‌ای برای تأمین امنیت پایدار را آشکار کرد.