یادداشت

آمار نشان می دهد متوسط قیمت اسمی هر متر مربع مسکن در شهر تهران از سال 1397 تا ابتدای 1403 بیش از 17 برابر و قیمت تعدیل شده با تورم نیز بیش از 2 برابر رشد کرده است. هرچند روند رشد قیمت مسکن در سال های 1402 و 1403 کند شده است اما تداوم افزایش قیمت ها باعث شده هزینه مسکن تا حدود 50 درصد از کل هزینه سبد خانوار را به خود اختصاص دهد.

بالاترین تورم ماهانه در میان تمام اقلام سبد مصرف خانوار، متعلق به "میوه و خشکبار" است. آمارها نشان می دهند تورم خوراکی ها و آشامیدنی ها در خردادماه امسال به 4.3 درصد رسیده است اما در میان همه مواد خوراکی میوه و خشکبار با 16.7 درصد رکورد جدیدی درتورم ماهانه به ثبت رسانده است.

«شکست، یتیم است» و حال به سیاق این مثل معروف و سنت مألوف، اصولگرایان در میانه خشم و تألم، انگشت اتهام را به این‌سو و آن‌سو نشانه گرفته و دنبال یافتن مقصر هزیمت در رقابتی هستند که پیشاپیش خود را پیروز بلامنازع آن می‌دانستند. احتمالا هفته‌ها این پرسش در محافل سیاسی و رسانه‌ای می‌چرخد که چرا کلید کاخ ریاست‌جمهوری از دست اصولگرایان افتاد؟

درپایان چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران، دکتر مسعود پزشکیان به عنوان نهمین رئیس جمهور منتخب ایران برگزیده شد. این مهم، تغییر آرایش پول در بازار سرمایه را درپی داشت؛ به طوری که در معاملات روز شنبه، 16 تیرماه، بیش از 2 هزار میلیارد تومان از صندوق‌های سرمایه‌گذاری خارج و به معاملات سهام وارد شد.

به خلاف آنچه رقبا تبلیغ می کردند، دولت پزشکیان نه استمرار و تداوم خام دولت های روحانی و خاتمی، بلکه ارتقاء و اعتلای آن تجربه هاست و می کوشد ذیل سرمشق عام اصلاح طلبی، مدلی متمایز در حکمرانی طراحی و پیاده کند. می توان ادعا کرد که اکنون روزنه ای گشوده شده تا مدل نوسازی شده ای از اصلاح طلبی، در صدد ایجاد تغییر و کارآمد سازی در حکمرانی برآمده است.

منابع مختلف سرانه فضای آموزشی مطلوب در استاندارد جهانی را 8.4 متر مربع به ازای هر دانش آموز اعلام می‌کنند. در ایران اما سرانه فضای آموزشی طبق اعلام وزیر آموزش و پرورش به تازگی به عدد 5.35 متر مربع رسیده که به گفته او نسبت به دهه‌های گذشته رشد قابل توجهی داشته است.

میزان نقدینگی دردسترس بزرگترین صندوق‌های بازنشستگی کشور با نیازهای مصرفی آنها تناسب نداشته و منابع درآمدی صندوق‌ها برای پرداخت تعهدات و هزینه های آنها کافی نیست. دولت و مجلس برای رفع ناترازی صندوق‌ها، اقداماتی چون افزایش سن بازنشستگی، افزایش نرخ بیمه، کاهش خدمات را در دستور کار قرار دادند که به نظر می‌رسد در رفع چالش موجود چندان موفق نبوده است.

به نظر می‌رسد اصلاحات ساختاری در بخش‌های حمل و نقل عمومی و مصرف سوخت خودروها اولویت بالاتری به نسبت اصلاح قیمت بنزین دارد. در شرایطی که اقدامات لازم در این بخش‌ها صورت نگیرد، افزایش قیمت‌ها جز آثار تورمی و بروز نارضایتی‌های اجتماعی، نتیجه دیگری به دست نخواهد داد.

در مسیر ترمیم سرمایه اجتماعی، سیاست ها و برنامه های مختلفی را می توان ردیف کرد از جمله اهتمام به رعایت اخلاق سیاسی در رقابت های انتخاباتی؛ اما شاید در کوتاه مدت ضرورت اساسی تر توجه به بهبود وضعیت اقتصادی و معیشت مردم باشد. در آموزه های مذهبی هم تاکید شده است که تنگ دستی و فقر ارتباط معناداری با ایمان و اخلاق دارد یا به تعبیر مولانا « آدمی اول اسیر نان بود.»

1700 سال پیش، در سرزمین آفتابگیر خوزستان، یک شهر قبله‌گاه علمی جهان شد؛ شهری که عموم شهروندانش پزشک، داروساز، ریاضی‌دان، هنرمند و فیلسوف بودند و از یونان و روم گرفته تا چین و هند به ایران آمده بودند تا در نخستین دانشگاه چندزبانه و چندرشته‌ای دنیا، زانوی تلمذ به خاک شهری گمشده در حافظه تاریخی ایران بسایند؛ جندی‌شاپور.