یادداشت

وقوع دو جنگ و تجاوز پر شدت دشمن به خاک کشورمان در بالاترین سطح در فاصله میان خرداد و اسفند 1404 و در خلال مذاکرات تنش‌زدایی میان ایران و آمریکا، ضرورت تأمل در اضلاع کلان‌راهبرد جمهوری اسلامی ایران و بازاندیشی در معادله بازدارندگی ایران را گوشزد می‌کند.

همزمان با اوج‌گیری گمانه‌زنی‌ها درباره توافق قریب‌الوقوع ایران و آمریکا، رسانه‌های آمریکایی از تفاهمی 60 روزه میان دو طرف خبر می‌دهند که محور آن بازگشایی مرحله‌ای تنگه هرمز، توقف عملیات نظامی در منطقه و آزادسازی بخشی از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران است. تهران اما تأکید کرده بدون رفع عملی محدودیت‌های مالی و بانکی، هیچ تفاهمی نهایی نخواهد شد.

سوم خرداد 1405، همزمان با روز ملی ایثار، مقاومت و پیروزی، درهای مسجد جامع و موزه دفاع مقدس خرمشهر بسته ماند؛ رخدادی که پرسش‌های جدی درباره مدیریت حوزه حفظ آثار دفاع مقدس و پاسداشت ایام الله ایثار و مقاومت ملت قهرمان ایران ایجاد کرد.

دنیس سیترونوویچ، رئیس سابق میز ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل گفت: باید به انتظارات نادرست درباره عادی‌سازی روابط اسرائیل و عربستان پایان داد.

حضور کشورهای عربی در نشست ناتو، بیش از آنکه نشانه امنیت‌سازی باشد، بازتولید وابستگی به ساختار بحران‌ساز غرب است؛ مسیری که منطقه را از امنیت بومی دور کرده و بر دامنه تنش‌ها می‌افزاید.

سفر مارکو روبیو به هند تلاشی برای احیای اعتماد ازدست‌رفته واشنگتن و تنفس مصنوعی به ائتلاف رو به افول کواد است؛ در حالی‌که دهلی‌نو بیش از گذشته به ایران، روسیه و بریکس نزدیک می‌شود.

رسانه ملی در شرایط بحرانی باید بیش از هر زمان دیگری مراقب زبان، ادبیات، مجریان، کارشناسان، مهمانان و چارچوب‌های تحلیلی خود باشد. رسانه‌ای که خود را «ملی» می‌نامد، نمی‌تواند تنها بازتاب‌دهنده یک قرائت محدود سیاسی باشد؛ حتی اگر آن قرائت، خود را انقلابی‌تر از دیگران بداند.

افزایش تنش‌ها در مسیرهای انرژی و به‌ویژه تنگه هرمز، طبق این تحلیل، موجب رشد عدم‌قطعیت اقتصادی، فشار انرژی و کاهش سرمایه‌گذاری در اروپا شده است.

ایده دولت جنگی، حامل یک هشدار واقعی است: اینکه ایران وارد دوره‌ای شده که دیگر نمی‌توان آن را صرفاً با الگوهای عادی و روزمره حکمرانی اداره کرد. بحران‌های انباشته، فشارهای خارجی، آسیب‌پذیری زیرساختی و فرسایش اقتصادی، واقعیت‌هایی هستند که نیازمند بازاندیشی در ظرفیت دولت و نحوه اداره کشورند.

یک منبع آگاه نزدیک به تیم مذاکره‌کننده از تداوم برخی اختلاف کلیدی میان تهران و واشنگتن خبر داد و گفت با وجود عقب‌نشینی نسبی آمریکا از برخی مواضع اولیه، تا تعیین‌تکلیف پرونده هسته‌ای، پول‌های بلوکه‌شده و نحوه مدیریت تردد در تنگه هرمز، مذاکره‌ای انجام نخواهد شد.