یادداشت

تصمیم اخیر شورای امنیت ملی عراق برای اعطای «حق پاسخ» به حشد الشعبی و سایر نیروهای نظامی و امنیتی، نشانه ورود رسمی بغداد به فاز جدیدی از تقابل با آمریکا و اسرائیل است؛ تحولی که می‌تواند موازنه قدرت منطقه‌ای را تغییر داده و جبهه‌ای تازه در معادلات امنیتی غرب آسیا ایجاد کند.

اظهارات اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، درباره جنگ با ایران و گزینه‌های مدنظر دونالد ترامپ، بیش از آنکه بر واقعیات استوار باشد، بازتابی از تلاش برای پنهان‌سازی شکست‌های میدانی و مهار پیامدهای سیاسی و اقتصادی آن است.

در آستانه پایان یافتن ضرب‌الاجل 48 ساعته دونالد ترامپ برای حمله به زیرساخت‌های برق ایران در صورت باز نشدن تنگه هرمز، او با اعلام مهلت پنج روزه و ادعای مذاکرات «سازنده»—که از سوی تهران تکذیب شد—تاکتیک جدیدی در برابر استیصال ناشی از محدود شدن راه های برون رفت از بن بست خود ساخته ارائه کرد.

ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، با شعار "اول آمریکا"، در ابتدا وعده‌هایی از قدرت‌نمایی جهانی و صلح می‌داد، اما با سیاست‌های جنگ‌طلبانه و حمایت بی‌چون و چرا از اسرائیل، آمریکا را درگیر بحران‌های داخلی و بین‌المللی کرده است. اکنون بحران‌های اقتصادی و اجتماعی، موقعیت آمریکا را به‌طور جدی تهدید می‌کنند.

ادعای عجیب دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین ایالات متحده مبنی بر "محو ایران از نقشه جهان"، بازتابی از اهداف تهدیدآمیز و توهمات سیاسی است که بر پایه ایدئولوژی‌های سلطه‌طلبانه و هم‌راستایی با رژیم صهیونیستی قرار دارد. این ادعا نه‌تنها نقض آشکار حقوق بین‌الملل است، بلکه خطرات جدی برای امنیت منطقه و جهانی به همراه دارد.

ترامپ از ایران خواسته است تا ظرف 48 ساعت تنگه هرمز را برای تردد کشتی ها باز کند، و الّا به نیروگاه های برق ایران حمله خواهد کرد. مشخص است که نفس چنین درخواستی، علامت موثر بودن اقدام ایران در کنترل هوشمند تنگه هرمز و مدیریت کارآمد عبور کشتی های متعلق به دول متخاصم است.

جنگ ناشی از تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، از سطح درگیری نظامی عبور کرده و به یک بحران زنجیره‌ای جهانی تبدیل شده است؛ از خسارت 53 میلیارد دلاری صنعت هوانوردی تا شوک انرژی و انسداد تنگه هرمز که اقتصاد جهان را در معرض بی‌ثباتی عمیق قرار داده است.

متین رمضان‌خواه جامعه شناس و معاون مطالعات دفتر هیئت دولت در یادداشتی نوشت: در قضاوت عمومی جامعه، این‌که ساختار حکمرانی توانسته زندگی روزمره (‌Daily life) را در بحران مدیریت کند، بی‌آن‌که ذهنی مشغول شود، جای تقدیر دارد.

تنگه‌ی هرمز صرفاً یک نقطه‌ی ژئوپلیتیکی نیست؛ بخشی از روایت ایرانی بودن است. جایی که گذشته و آینده به هم می‌رسند، و حس تعلق و مسئولیت، در کنار آگاهی تاریخی، ارزش این آبراه را از یک گذرگاه اقتصادی فراتر می‌برد و آن را به نمادی از کرامت، هویت و حضور پایدار مردم ایران در پهنه‌ی خلیج فارس تبدیل می‌کند.

در شرایطی که موازنه میدانی به‌طور محسوسی به نفع ایران تغییر یافته، تهران با تکیه بر صبر استراتژیک و طراحی از پیش‌تعیین‌شده، باید بر تحقق اصولی تمرکز کند که نه‌تنها توقف درگیری، بلکه تضمین کننده جلوگیری از تکرار آن باشد.