یادداشت

وقتی معاون علمی رئیس‌جمهور اعلام می‌کند که میانگین جهانی بازگشت نخبگان حدود 7 درصد است اما این رقم در ایران تنها یک درصد، دیگر با یک هشدار ساده مواجه نیستیم؛ این عدد، نشانه یک خلأ سیاستی عمیق در حکمرانی سرمایه انسانی کشور است. مسئله ایران، صرفاً مهاجرت نخبگان نیست؛ مسئله اصلی، ناتوانی ساختاری در نگهداشت و بازجذب آن‌هاست.

داده‌های بودجه‌ای نظامی جهان نشان می‌دهد شکاف هزینه‌های دفاعی بسیار عمیق است، اما تجربه ایران ثابت می‌کند قدرت نظامی الزاماً از دل اعداد بزرگ بودجه بیرون نمی‌آید.

میزبانی تهران از نشست منطقه‌ای همسایگان افغانستان، جلوه‌ای روشن از دیپلماسی بومی‌محور جمهوری اسلامی ایران است؛ ابتکاری که با تکیه بر گفت‌وگوی منطقه‌ای، ثبات افغانستان را نه یک مسئله داخلی، بلکه پیوندی راهبردی با امنیت، توسعه و آینده مشترک همسایگان تعریف می‌کند.

واکنش‌های اخیر اروپا به تحولات داخلی ایران، بار دیگر پرده از شکاف عمیق میان ادعاهای حقوق بشری غرب و رفتارهای واقعی آن برداشت؛ شکافی که از استانداردهای دوگانه امنیتی تا سیاسی‌سازی نهادهای بین‌المللی امتداد یافته و اعتبار اخلاقی غرب را با چالشی راهبردی مواجه کرده است.

تجارت ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا طی پنج سال اخیر جهشی معنادار داشته، اما با وجود سه‌برابر شدن صادرات، سهم این بازار از کل صادرات ایران همچنان محدود و راهبردی‌نشده باقی مانده است.

تمرکز هدفمند غرب بر جنگ اوکراین، نه یک اولویت‌گذاری تصادفی بلکه بخشی از راهبرد انحراف افکار عمومی جهانی از فاجعه انسانی غزه است؛ راهبردی که با تسلیح اسرائیل، تضعیف نهادهای امدادی و مهار پاسخگویی حقوقی، استمرار نسل‌کشی را ممکن می‌سازد.

مسیر تحصیلی وحرفه‌ای استادزنده‌یاد کامران فانی، روایت عبور از«دانستن برای خود» به «دانستن برای دیگران» است.بریدن از پزشکی و روی‌آوردن به ادبیات فارسی، کتابداری ودانشنامه‌نگاری، نشان از ترجیح نقش میانجی فرهنگ برنقش‌های پرزرق‌وبرق‌تر دارد.اونه صرفاً نویسنده بود،نه فقط مترجم ونه تنها فرهنگنامه‌نویس. حلقه واسطی بود میان فرهنگ، آگاهی، تاریخ، حافظه وانسان ایرانی.

تصویب بودجه 900.6 میلیارد دلاری دفاعی آمریکا، پرده از ساختاری برمی‌دارد که در آن اولویت اصلی نه رفاه مردم آمریکا بلکه تداوم جنگ، فروش تسلیحات و گسترش نفوذ نظامی است. این اقدام، ادعاهای صلح‌طلبانه آمریکا را بی‌اعتبار کرده و لزوم شکل‌گیری اجماع جهانی علیه نظامی‌گری واشنگتن را برجسته می‌کند.

تصمیم اخیر درباره افزایش قیمت بنزین از کارت‌های جایگاه، شاید فی‌نفسه یک سیاست بزرگ نباشد اما پیامی بزرگ دارد: دولت پس از سال‌ها از بن‌بست تصمیم‌گیری در موضوع سوخت بیرون آمده و به تعبیری، تابوی قیمت بنزین را شکسته است. این خروجِ از تردید و بی‌تصمیمی، خود اقدامی مهم است.

در پنج‌ماهه نخست 1404، تصویر واقعی توان تسهیلات‌دهی بانک‌ها روشن شد؛ جایی که پنج بانک بزرگ با تصاحب 55 درصد کل و کناررفتن بانک‌های ناسالم، نقش اصلی خلق نقدینگی را برعهده گرفتند.