یادداشت

مجلس نمایندگان آمریکا در تحولی کم‌سابقه، با رأی موافق شماری از جمهوری‌خواهان و تمامی دموکرات‌ها، قطعنامه‌ای برای محدود کردن اختیارات جنگی دونالد ترامپ و پایان دادن به عملیات نظامی علیه ایران تصویب کرد؛ اقدامی که از آن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شکست‌های سیاسی رئیس‌جمهور آمریکا در کنگره یاد می‌شود.

سی و هفت سال پس از رحلت امام خمینی، مهم‌ترین درس او برای ایران نه صرفاً در چگونگی انقلاب کردن، بلکه در چگونگی حکمرانی کردن نهفته است. امروز بیش از آنکه فقط به تکرار شعارهای گذشته نیاز داشته باشیم، به فهم آن عقلانیت سیاسی نیازمندیم که توانست میان آرمان و واقعیت، میان ارزش‌ها و ضرورت‌ها و میان اصول ثابت و شرایط متغیر زمانه تعادل برقرار کند.

درپی حمله آمریکابه یک نفتکش ایرانی درحوالی تنگه هرمز وهدف قرارگرفتن تأسیسات مخابراتی سپاه درقشم، سپاه پاسداران ازحمله موشکی وپهپادی به مرکزناوگان پنجم آمریکادربحرین ویک پایگاه هوایی آمریکادرکویت خبرداد.رسانه‌های اسرائیلی نیزگزارش دادندکه درحملات موشکی وپهپادی ایران ساختمان محل نگهداری هواپیماوپهپادهادرپایگاه آمریکایی علی السالم کویت مورداصابت قرار گرفته است.

ترامپ در ماجرای ضاحیه نه نقش یک صلح‌طلب را بازی کرد و نه نقش یک میانجی بی‌طرف را. او در واقع از پروژه بزرگ‌تر خود دفاع کرد؛ پروژه‌ای که بر پایه حفظ موازنه شکننده کنونی استوار است. از نگاه واشنگتن، در شرایط فعلی خاورمیانه، نه جنگ مطلوب است و نه صلح کامل؛ آنچه مطلوب است، تعلیقی است که همچنان امکان مدیریت، فشار و چانه‌زنی را برای آمریکا حفظ کند.

تشدید شکاف‌های داخلی آمریکا، فرسایش توان اقتصادی و نظامی، افزایش اعتراض متحدان عرب و نگرانی از نفوذ فزاینده اسرائیل در ساختار تصمیم‌گیری واشنگتن، فشارها برای توافق با ایران و جلوگیری از تکرار جنگ را افزایش داده است.

ادعای ترامپ درباره برقراری آتش‌بس در لبنان و جلوگیری از حمله رژیم صهیونیستی به بیروت، در شرایط تداوم جنگ و کشتار در غزه و لبنان، بیش از آنکه نماد صلح‌سازی باشد، بار دیگر نقش تعیین‌کننده آمریکا در مدیریت رفتار تل‌آویو و مسئولیت واشنگتن در قبال جنایات رژیم صهیونیستی و بحران‌های منطقه را برجسته می‌سازد.

مسعود پزشکیان در نطق اخیر خود در جمع مدیران وزارت علوم، برای توصیف شرایط امروز ایران، چندبار از تعبیر «شرایط پیچیده و چندوجهی» استفاده کرد و از اینکه صدا وسیما، از تبیین این شرایط پیچیده غفلت می‌کند گلایه کرد. اما تعبیر «شرایط پیچیده» در نظر رئیس‌جمهور چه معنایی ممکن است داشته باشد؟

اروپا در حالی خود را مدافع حقوق بین‌الملل معرفی می‌کند که با توقیف نفتکش روسی، حمایت از سیاست‌های آمریکا علیه ایران و سکوت در برابر تجاوزات منطقه‌ای، به بخشی از پروژه بی‌ثبات‌سازی و تضعیف نظم حقوقی جهانی تبدیل شده است.

با تشدید حملات رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان و تهدید ساکنان ضاحیه بیروت به تخلیه، نگرانی‌ها درباره ورود تحولات میدانی به مرحله‌ای تازه افزایش یافته است؛ مرحله‌ای که می‌تواند دامنه تنش را از مرزهای لبنان فراتر برده و واکنش بازیگران منطقه‌ای را در پی داشته باشد؛ موضوعی که محمدعلی مهتدی تحلیلگر ارشد مسائل خاورمیانه در گفت‌وگو با نورنیوز به آن پرداخته است.

ادعای نتانیاهو درباره اشغال قلعه شقیف در حالی به‌عنوان یک پیروزی راهبردی مطرح می‌شود که تحولات میدانی، تداوم عملیات حزب‌الله و نقض مکرر آتش‌بس، روایت متفاوتی از واقعیت جنگ لبنان ارائه می‌دهد.