یادداشت

دیدار رؤسای جمهور چین و آمریکا در 30اکتبر 2025 (7/8/1404) در حاشیه اجلاس سران سازمان همکاری اقتصادی آسیا ـ پاسفیک در کره جنوبی، تحول مهمی در روابط دو کشور بود. در این دیدار حدود دو ساعته، ترامپ و شی توافق‌هایی در زمینه کاهش تعرفه‌ها، فروش برخی از تکنولوژی‌های پیشرفته، کالاهای کشاورزی و همکاری در زمینه جلوگیری از گسترش برخی از مواد مخدر صنعتی انجام دادند.

در این یادداشت به نکته‌ای می‌پردازم که مدت‌ها است ذهن مرا مشغول کرده است و اکنون به این نتیجه رسیده‌ام که بهتر است آن را بنویسم. مساله این است که در نقد وضع موجود و مشکلات آن به مرحله‌ای رسیده‌ایم که نیازی به تکرار مکررات نیست.

دولت آمریکا پس از تهدید ونزوئلا و عراق به حملات نظامی به سراغ یک کشور نفت‌خیز دیگر رفته است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا به همراه پیت هگست، وزیر جنگ خود روز گذشته (یکشنبه 11 آبان 1404، 2 نوامبر 2025) به طور جداگانه نیجریه را به بهانه بدرفتاری با مسیحیان تهدید به حملات نظامی کردند.

دو روزمانده به13 آبان، روز ملی مبارزه با استکبار جهانی، رئیس‌جمهور ایران به یکی ازحساس‌ترین و نمادین‌ترین مراکز اقتدار ملی،یعنی سازمان انرژی اتمی رفت.این بازدید درظاهر، اقدامی معمول درتقویم کاری دولت بود، امادر باطن، پیامی روشن وچندوجهی برای داخل وخارج داشت: ایران درمسیردانش‌های راهبردی، متوقف نخواهد شدو فناوری بومی،سنگ‌بنای استقلال سیاسی و اقتصادی کشور است.

سیدعباس عراقچی در گفت‌وگوی اختصاصی با الجزیره تأکید کرد که «دنیا بخشی از قدرت ایران را در جنگ 12 روزه مشاهده کرد». وی افزود: غنی‌سازی صفر امکان‌پذیر نیست، زیرا این فناوری دستاورد خون شهدا و دانشمندان ایرانی است. او گفت آمادگی ایران برای جنگ، عامل بازدارنده اصلی است.

پنتاگون بزرگ‌ترین استقرار نظامی خود از زمان بحران موشکی کوبا را در دریای کارائیب آغاز کرده است؛ اقدامی که به نوشته رسانه آمریکایی، پیامی مستقیم به روسیه و چین برای پرهیز از نفوذ در نیم‌کره غربی محسوب می‌شود.

میانگین نسخ حاوی آنتی بیوتیک در ایران از 55 درصد در سال 1375 به 36درصد در سال 1401 کاهش یافته اما مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها در ایران، هنوز هم تا 16 برابر استاندارد جهانی برآورد می‌شود. ایران با مصرف 68 دوز روزانه تعریف شده به ازای هر 1000 نفر در صدر مصرف کنندگان آنتی بیوتیک. این رقم در نروژ، فنلاند و دانمارک بین 12 تا 15 دوز است.

تولید جهانی اورانیوم در هفت دهه گذشته بازتابی از رقابت‌های سیاسی و امنیتی جهان بوده است؛ از اوج‌گیری آمریکا و شوروی تا نقش ایران در توسعه صلح‌آمیز انرژی هسته‌ای و سلطه قزاقستان در عصر جدید انرژی.

ترامپ در رقابت‌های مهمی که دموکرات‌ها به شدت در حال تبلیغ علیه او هستند، فعالیت انتخاباتی کمی انجام داده و حتی از برخی نامزدهای جمهوری‌خواه فاصله گرفته است و نسبت به انتخابات سه‌شنبه آینده هم بدبین به نظر می‌آید.

در پی ناکامی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، واشنگتن با بحران مشروعیت سیاست خارجی روبه‌رو شده است. ترامپ تلاش دارد شکست نظامی را به‌عنوان «پیروزی برای صلح» جلوه دهد، در حالی‌که ایران با واکنش بازدارنده، موازنه قدرت در منطقه را تغییر داده و راه گفت‌وگو را جایگزین جنگ کرده است.