یادداشت

اظهارات اخیر رهبر معظم انقلاب درباره ضربه پذیر بودن قدرت‌های نظامی و امکان زمین‌گیر شدن ارتش‌های به‌ظاهر قدرتمند، نه یک موضع‌گیری احساسی، بلکه بیان فشرده یک محاسبه راهبردی است؛ محاسبه‌ای که منطق تهدید را به چالش می‌کشد و بازدارندگی فعال ایران را توضیح می‌دهد.

سفر لیندسی گراهام به تل‌آویو و ادعاهای ضدایرانی او، تلاشی آشکار برای القای انسجام کامل میان دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو و سوق دادن آمریکا به گزینه نظامی است؛ مسیری که می‌تواند به باتلاقی پرهزینه برای واشنگتن تبدیل شود.

همزمانی دو مذاکره حساس در ژنو گفت‌وگوهای هسته‌ای ایران و آمریکا و رایزنی‌های روسیه، آمریکا و اوکراین، یک پیام راهبردی روشن داشت: اروپا از متن تحولات به حاشیه رانده شده است. حذف همزمان از دو پرونده، نشانه افول کارکردی قاره‌ای است که زمانی بازیگر اصلی این معادلات بود.

در حالی که آمریکا سال‌ها ایران را به «وقت‌کشی» در مذاکرات متهم می‌کرد، رفتار عملی طرفین در دور جدید گفت‌وگوها نشان می‌دهد مسئله اصلی نه طول مذاکرات، بلکه نحوه مواجهه با «زمان» است؛ جایی که ایران با تیم کامل و آمادگی حضور بلندمدت آمده، اما واشنگتن هنوز جدیت لازم را بروز نداده است.

ادعای تعهد بیش از پنج میلیارد دلار برای بازسازی غزه در آستانه نشست موسوم به شورای صلح، در حالی از سوی دونالد ترامپ مطرح شده که همزمان روندهای میدانی در کرانه باختری و غزه از تشدید اشغالگری و مهندسی کانال‌های کمک‌رسانی حکایت دارد و این پرسش راهبردی را برجسته می‌سازد که بازسازی پوششی برای بازطراحی سلطه است یا مسیر نجات انسانی.

در آستانه هر دور مذاکره ایران و آمریکا، پیش از آن‌که دیپلمات‌ها روبه‌روی هم بنشینند، یک نبرد دیگر آغاز می‌شود؛ نبردی در میدان ادراک. جایی که شبه‌رسانه‌ها، انسان‌رسانه‌ها و پلتفرم‌ها می‌کوشند نتیجه گفت‌وگو را پیشاپیش در ذهن افکار عمومی تثبیت کنند

دور تازه گفت‌وگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا امروز در ژنو و با میانجی‌گری عمان آغاز می‌شود؛ مذاکراتی که هم‌زمان با دیدارهای دیپلماتیک فشرده عباس عراقچی و پیام‌های متناقض واشنگتن، در نقطه‌ای حساس از مسیر دیپلماسی قرار گرفته است.

مذاکرات میان ایران و ایالات متحده آمریکا در خلأ شکل نمی‌گیرد؛ این گفت‌وگوها بر بستری از بازتعریف امنیت منطقه‌ای جریان دارد که در آن، امنیت نه وارداتی است و نه مقطعی، بلکه محصول مسئولیت مشترک بازیگران پیرامونی است.

رزمایش «کنترل هوشمند تنگه هرمز» با محوریت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در منطقه راهبردی تنگه هرمز، صرفاً یک مانور نظامی نیست؛ بلکه نمایش پیوند قدرت بومی، امنیت منطقه‌ای و پشتیبانی عملی از دیپلماسی ایران در برابر راهبرد تهدیدمحور آمریکا است.

در آستانه مذاکرات ژنو، اظهارات مارکو روبیو درباره «الهیاتی بودن» تصمیمات ایران، صرفاً یک موضع دیپلماتیک نیست؛ بلکه تلاشی برای بازتعریف تقابل هویتی–ژئوپولیتیکی با هدف استحاله راهبردی ایران است؛ تقابلی که ریشه در تعارض استقلال و سلطه دارد.