×
فرهنگی
شناسه خبر : 99365
تاریخ انتشار : چهارشنبه 1401/04/01 ساعت 13:16
‌ظرفیت بالای زبان هنر در آیین‌های سنتی ایرانی

مهدی توکلیان

‌ظرفیت بالای زبان هنر در آیین‌های سنتی ایرانی

هنر در دوران معاصر بخش جدایی‌ناپذیر زندگی بسیاری از مردم جهان شده و در زیست بوم فرهنگی جهانیان نقش مهم و بسزایی دارد.

نورنیوزـگروه فرهنگ: هنرمندان در هزاره جدید نیز آثاری برای نگهداری و ارایه به موزه ها خلق نمی کنند و در رویدادهای جمعی بسیاری و برای بی شماری از علاقمندان و مخاطبان خود اثارشان را ارایه و معرفی می کنند. هنر از دیرباز تا کنون  پایه و شالوده اصلی زندگی مردم  بوده و است و اگر از تار و پود زندگی آنها بیرون بیاید و به عنوان یک حوزه لوکس یا تجملی انگاشته شود ، شاید  خاصیت خود را از دست بدهد. حال این مسئله می تواند در حوزه هنرهای آیینی و مذهبی باشد یا در سایر موضوعات مصداق پیدا کند. اگر هنر جریان عادی زندگی مردم  را تحت تاثیر قرار دهد و در پی رنگ بخشیدن و معنا دادن به روند کار روزانه مردم باشد، هنری قابل تقدیر است؛ ولی اگر بدون پیام و محتوا باشد مرگ آن هنر نیز آغاز شده است. 

سالیان بسیاری است که اثار ارزشمند هنری، فرهنگی، دینی و آیینی در موزه ها و انبارهای غیر استاندارد و نیمه استاندارد و نیمه حرفه ای  و گاهی غیر حرفه ای نگهداری می شوند و در حال خاک خوردن هستند که می توانند انقلاب جدیدی در تنوع بخشیدن ذایقه و سلیقه بین نسلی زا در ابعاد مختلفی ایجاد کنند. به شرط ان که این اثار ارزشمند از پستو های نگهداری بیرون رانده شود و در معرض چشم ها و نگاه‌های مشتاق و علاقه‌مند قرار گیرد دارد تا بتواند  مخاطب را تحت تاثیر قرار دهد و با مشاهده و شناخت بیشتر و عمیق تر علاقه‌مندان به فرهنگ و هنر زمینه اشنایی بیشتر و بهتر با  دغدغه ها، رویکردهای فکری و باورهای هنرمندان نسل های پیشین فراهم شود.

عدم معرفی و شناساندن هنرمندان ناشناخته و جوان و نسل جدیدی از هنرمندان  که در رشته ها و بخش های مختلف هنری در چند دهه اخیر توانسته اند در عرصه های جهانی به موفقیت های ممتازی دست بیابند فضای دیگری را به وجود آورده است و باعث برجسته کردن نقش و جایگاه هنرمندان و نویسندگانی که به طور آشکار با اسلام و انقلاب اسلامی ناسازگار بوده و حتی علیه آن اعلام موضع نموده‌اند، شده است. اقدامی در راستای مقابله با سیاست‌های فرهنگی و هنری جمهوری اسلامی ایران تا در این چارچوب تطهیر هنرمندان متعلق به دوره‌ی پهلوی از مفاسد اخلاقی و تجلیل و تمجید ضمنی از رویدادهای مبتذلی مانند جشن هنرهای برگزار شده در دوران قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در دستور کار رسانه های فارسی زبان معاند  قرار گیرد در صورتی که ایران اسلامی دارای ظرفیت های متنوع و متکثری در حوزه فرهنگ و هنر اصیل را داراست که می تواند برای تمام علاقه‌مندان به هنر و فرهنگ دارای جذابیت و نواوری باشد.

 کمتر از یک اربعین به محرم حسینی می تواند فرصت مناسبی باشد تا به مصداق های بارز و مشخص هیات ها و مجالس حسینی تکیه کرد و شاهد این موارد را در فرهنگ عزاداری سنتی و اصیل ایرانی احیا نمود. به گواه تاریخ، هنرهای مذهبی در پرده خوانی، نقاشی و سایر رشته های هنری چنان با زندگی مردم عجین بوده است که این دو حیطه قابل تجزیه شدن نبوده است. مردمی که برای عزاداری به حسینه ها می آمدند شاهد نقاشی هایی از روز عاشورا و واقعه کربلا بودند. آثار هنرمندانه نقاشانی که وقتی بر دیوار حسینیه ها تقش بسته‌اند، بر ذهن مخاطب دارای اثار بسیاری بوده است و مخاطب را  برای یک مراسم مذهبی آماده میکرده است.

یا در نمونه های متعدد دیگر در نقاشی قهوه خانه ای، آذین زورخانه ها و معماری سنتی، پشت هر تکنیک هدفی نهفته است که با دین، ایدئولوژی، رویکرد سبک زندگی و ده‌ها مسئله دیگر، پیوند عمیق و تاثیرگذاری خورده است که هیچ چیزی قادر به حذف یکی از آنها نبوده و نیست. هنر آیینی یکی از عمیق ترین رویکردهای هنر را در تمامی عرصه ها به خود اختصاص داده است؛ به طوری که اگر به روند فعالیت و حیات هیئت ها، شیوه عزاداری، نوع نگاه و زاویه دید صاحبین مجالس عزا در تکایا و مساجد دقت کنیم، شاهد یک روح لطیف هنری اما در عین حال کاربردی هستیم؛ از فرشی که روی آن می نشینیم، از پارچه نوشته‌ها، کتیبه ها، آهنگ و نوع سبک سروده ها و همه و همه جریان هنر و استخدام آن است. زمانی که به هر بهانه ای قصد داشته باشیم جریانی بدیع و نوگرا را بر همین مسیر ایجاد کنیم، قطعا مردم از آن استقبال کرده و مورد حمایت قرار می گیریم؛ اما اگر در پی آن باشیم که مسیر را بر خلاف دیدگاه مردم پی بگیریم و عملا دست به بهره برداری بر خلاف جریان فکری جامعه بزنیم، این هنر در برابر ذهن مخاطب رنگ باخته و دیگر اثرگذاری قبل را نخواهد داشت و مرگ آن هنر رقم خورده است.

تصادفی نیست که نظریه پردازان غربی طی سالیان اخیر به این نتیجه رسیده اندکه کشور ایران جورچین یا  موزاییکی از اقوام، فرهنگ ها، باورها و سلایق مختلف است و در تلاشند تا  برای دستکاری فرهنگ آن یک سیاست رسانه ای شناور را اتخاذ کنند. رویکردی که مبتنی بر لحاظ نمودن تغییرات فرهنگی نسلی و توجه به تفاوت هویت های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی مخاطبان؛ تاکید بر حق گزینش مخاطبان با توجه به دستگاه فکری و علایق اجتماعی و فرهنگی آنان؛ درنظرگفتن ارزش‌ها، منش، اصول فکری و سبک زندگی و الگوهای فکری گروه های منزلتی و گروه های هویتی (نظیر گروه های مذهبی و یا گروه های قومی)؛ تاکید برجنبه پنهان زندگی روزمره مخاطبان و لحاظ کردن ویژگی های جامعه مبتنی بر دانش و اطلاعات در انتقال پیام رسانه‌ای است. در صورتی که اهمیت بخشیدن به ایین های سنتی اقوام ایرانی می تواند زمینه ساز وحدت و همدلی و هم گرایی بیش از قبل در احساس تعلق به ایران اسلامی و هویت ایرانی را  در بین مردم و اقوام ایران اسلامی ایجاد کند.


ایرنا
نظرات

آخرین اخبار
تجاوز دوباره آمریکا به خاک ایران؛ پاسخ قاطع نیروهای مسلح در راه است
عطارد در حال کوچک‌شدن است
کنگره آمریکا بودجه 1.15 تریلیون دلاری جنگی را تصویب کرد
دو نفتکش سعودی در دریای سرخ هدف قرار گرفتند
توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان تهدیدی برای اسرائیل است
افزایش حملات پهپادی به روسیه در آستانه انتخابات دوما
هماهنگی ایران و عراق برای تردد روان زائران اربعین از مرز سومار
حمله به ایران آزمونی برای آینده حقوق بین‌الملل است
مذاکرات لبنان و اسرائیل ماه آینده از سر گرفته می‌شود
توان بومی ایران معادلات نبرد فناورانه را تغییر داد
پایانِ عصرِ اجاره‌نشینی در فضا؛ نقشه راه سه‌گانه ایران برای تسخیر مدار ژئو
فرارِ مس از نبردِ آبادان؛ فدراسیون در انتظار صدور حکمِ نهایی صعودِ نفت
اولیانوف:ایران مذاکره را می‌پذیرد، اما اولتیماتوم نه
هشدار غریب‌آبادی به اروپا: پایگاه‌دادن به متجاوز، شما را در جنگ شریک می‌کند
تاکید قطر و سوریه بر ضرورت کاهش تنش‌ها در منطقه
تغییر مسیر نفتکش‌ها پس از هشدار انصارالله
مأموریت غیرممکن در اوکراین؛ آیا ترامپ می‌تواند گره کورِ پنجمین سال جنگ را باز کند؟
سردرگمی واشنگتن پس از ضربات پشیمان‌کننده
هفتمین خرید پرسپولیس قطعی شد؛ اخباری با قراردادی دو ساله آمد
رئیس پارلمان لبنان:اسرائیل هنوز آتش‌بازی می‌کند
افشاگری بقائی از سکوت مرگبار کنگره آمریکا در قبال جنایات «میناب» و «لامرد»
واکنش انصارالله به بیانیه‌های عربی؛ این مواضع روایت آمریکا و عربستان است
نقض گسترده آتش‌بس در لبنان؛ ارتش اسرائیل جنوب این کشور را هدف قرار داد
اطلاعیه مهم پرسپولیس درباره بیرانوند؛ رأی محرومیت هنوز معتبر است
پزشکیان: اعتماد متقابل شرط احیای روابط ایران و آلمان است
طوفان گردوخاک در سیستان؛ دید افقی در زهک به 400 متر سقوط کرد
واکنش قاطع قرارگاه خاتم الانبیاء به تهدید ترامپ
یارانه کدام دهک ها 3 برابر می شود؟ + فیلم
خبر خوش برای صنعتگران: قطعی برق صنایع در مرداد و شهریور ممنوع شد
ادای احترام به تابوت‌ها؛ ترامپ باز هم با لفاظی سعی در پنهان کردن شکست دارد
اعترافِ تلخ به بهای خونین جنگ؛ آیا ترامپ قاتلِ سربازان خودش است؟
پشت پرده دیدار مقام سنتکام با فرمانده ارتش لبنان
قالیباف: اگر نفت ما صادر نشود، هیچ‌کس نفت نخواهد فروخت
حادثه مرموز برای جنگنده نیروی دریایی آمریکا؛ نقص فنی یا هدف قرار گرفتن؟
پزشکیان: پاکستان را کشوری دوست، برادر و شریک قابل اعتماد می‌دانیم
عکس های منتخب ایران، چهارشنبه 31 تیر 1405
بازگشت دراماتیک «برزیل ایران» به لیگ برتر؛ حکم صعود صنعت نفت امضا شد
چرا هواپیمای فوق‌پیشرفته ناتو ناگهان تغییر مسیر داد؟
ترامپ چه رازی را با تهدید کلنگ فاش کرد؟
زمان اعلام نتایج آزمون سمپاد و نمونه دولتی مشخص شد
پوتین: اقتصاد روسیه همچنان باثبات است؛ بحران سوخت موقتی است
ورود 4 هزار اتوبوس جدید به کشور؛توافق بزرگ برای توسعه حمل و نقل عمومی
آخرین آمار شهدا و مجروحان حملات آمریکای متجاوز به ایران
لاوروف: ادامه خصومت‌ها در هرمز تبعات منطقه‌ای خواهد داشت
تهدید یمن، گلوگاه انرژی جهان را نشانه رفت
کالاس در نقش توجیه‌گر آمریکا: تنگه هرمز باید بدون هزینه عبور برای کشتی ها باشد
تغییرات در فرماندهان ارتش اوکراین
نورنما | رونمایی چین از خودروی پرنده
ابراز نگرانی یونسکو درباره نابودی آثار باستانی لبنان در حملات رژیم صهیونیستی
نگرانی اسرائیل از توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان