مهاجرت نخبگان از موانع اصلی توسعه اقتصاد دانش بنیان در کشور است

نورنیوزـگروه اقتصاد: حسین راغفر، استاد دانشگاه الزهرا و اقتصاددان درباره شعار سال 1401 «تولید، دانش بنیان، اشتغال آفرین» گفت: برای تحقق شعار سال، باید در ابتدا ببینیم چرا شعارهایی که در یک دهه گذشته با محوریت تولید مطرح شده، آن گونه که انتظار می رفته محقق نشده است. اصلی ترین دلیل آن این است که ما به الزامات چنین شعارهایی هیچ وقت پایبند نبوده ایم و آنها را مهیا نکرده ایم. موانعی برای تحقق آنها وجود داشته و متاسفانه آن موانع هنوز وجود دارد.

اشتغال آفرینی از نگرانی های بسیار جدی کشورهای صنعتی است

این اقتصاددان از اشتغال آفرینی به عنوان یکی از نگرانی های بسیار جدی کشورهای صنعتی در چند سال اخیر نام برد و بیان کرد: برای تحقق شعار امسال احتمالا علاوه بر مسئله دانش بنیان بودن اقتصاد که باید از یک جنبه ای به آن توجه شود به مسئله اشتغال آفرینی هم باید توجه ویژه ای داشته باشد و چه بسا جدای از توسعه دانش بنیان باشد.

راغفرا افزود: با توجه به جوانی جمعیت و بیکاری گسترده ای که در جامعه وجود دارد، باید علاوه بر توجه به محورهای اقتصاد دانش بنیان که بسیار کلیدی و حیاتی برای آینده کشور است به مسئله بیکاری در سطح گسترده و برای اقشار مختلف جامعه که طیف بسیار و گسترده ای از مهارت ها را در بر می گیرند، به آن هم توجه جدی کنیم.

وی با بیان اینکه اشتغال ناشی از توسعه اقتصاد دانش بنیان با محدودیت های بسیار جدی رو به رو است، توضیح داد: اقتصاد دانش بنیان نیازمند مهارت های خیلی پیشرفته و نوظهوری است که اینها در همه جوامع از جمله جوامع صنعتی با محدودیت های زیادی رو به رو هستند و بخش قابل توجهی از جمعیت خارج از توانشان برای رسیدن به این مهارت ها است و اینها اصلا بیکار خواهند شد و این یکی از نگرانی های امروز حتی جهان صنعتی، مسئله بیکاری گسترده ای است که در سال های نه چندان دور این کشور ها را در برخواهد گرفت.

راغفر با اشاره به اینکه مسئله بدهی های خارجی، مسئله نگران کننده ای برای بسیاری از کشورها است، اظهار کرد: مسئله تامین این منابع از اقتصاد دانش بنیان با توجه به رقابتی بودن شدید این دست از صنایع در دنیا یک رقابت خیلی پر تنش و نفس گیری را بین کشورها ایجاد خواهد کرد که در این چرخه تولید، تکنولوژی ها و صنایع نوظهور نیازمند سرمایه گذاری های گسترده به ویژه روی نیروی انسانی و سرمایه انسانی است.

مهاجرت نخبگان از موانع اصلی توسعه دانش بنیان در کشور است

وی افزود: به همین دلیل بسیاری از این کشورها با توجه به رشد بسیار نازل جمعیتی شان و سالمند شدن جمعیت در این کشورها با محدودیت سرمایه انسانی رو به رو خواهند شد و از این رو جذب نیروی انسانی ماهر و تحصیلکرده از کشورهای در حال توسعه را در دستور کار دارند و این یکی از خطراتی است که جامعه ما را سال هاست تهدید می کند و متاسفانه ما شاهد مهاجرت ها ی گسترده نخبگان کشورمان هستیم و این هم دلایل مختلفی را دارد و یکی از موانع اصلی توسعه دانش بنیان در کشور است.

این اقتصاددان بیان کرد: این شکل از توسعه دانش بنیان دقیقا مستلزم نیروی ماهر و کارشناسی بسیار متخصص است و مع الاسف ما سالیان سال است که بهترین دانش آموختگان کشورمان را دو دستی تقدیم کشورهای صنعتی می کنیم ولو اینکه ما بدهی خارجی مان بسیار نازل و کم است و یا وجود ندارد اما محرک اصلی اقتصاد دانش بنیان نیروی انسانی و سرمایه انسانی مناسب است و متاسفانه ما نسبت به آن در سال های گذشته بسیار بی توجه بودیم.