نورنیوز-گروه فرهنگ: در نشست عصر یکشنبه چهل و چهارمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو (UNESCO) پرونده راه آهن سراسری ایران (موسوم به راه آهن شمال - جنوب) مورد بررسی قرار گرفت و با تصویب اعضای کمیته، راه آهن سراسری ایران با طول حدود 1400 کیلومتر به عنوان بیست و پنجمین میراث فرهنگی ملموس و نخستین میراث صنعتی کشورمان در فهرست جهانی یونسکو ثبت شد.
ایران با داشتن 25 اثر در این فهرست نهمین کشور از نظر تعداد میراث جهانی و یکی از تمدنهای مهم از منظر یونسکو به شمار میرود.
تدوین پرونده ثبت جهانی مسیر راهآهن شمال و جنوب ایران در سال 97 آغاز شد. ساخت مسیر راهآهن سراسری ایران از بندر ترکمن در شمال کشور آغاز شد و به بندر امامخمینی (ره) در جنوب کشور منتهی شد. آغاز احداث راهآهن ایران در سال 1305 شمسی به تصویب رسید و یکسال بعد از آن بود که مهندسان ایرانی، آلمانی و آمریکایی احداث این مسیر 1394 کیلومتری را آغاز کردند.
مسیر راهآهن سراسری ایران نهتنها از حیث تکنیک و کیفیت ساخت، بلکه از بعد گردشگری و برخورداری از مناظر و جاذبههای طبیعی ویژه در جهان حائز اهمیت است و به همین دلیل نیز هم راهآهن جمهوری اسلامی ایران و هم وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی این مسیر تاریخی را برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو درنظر داشتند و اکنون یونسکو در اجلاس چین به جهانیشدن این مسیر مملو از جاذبههای طبیعی، بناهاو پلها و ایستگاهها و تاسیسات و حتی لوکوموتیوهای تاریخی رای داد.
اگرچه پیشینه احداث و بهرهبرداری موفق نخستین راهآهن در ایران به دوره قاجار و سال 1227 خورشیدی (1848 میلادی) از رشت به بندر پیربازار و بندر انزلی بازمیگردد که بقایای آن همچنان در مسیر رشت به پیربازار با یک لوکوموتیو بخار در محوطه اداره کل بنادر استان گیلان وجود دارد اما تحقق کامل این آرزوی ملی تا سال 1306 به طول انجامید. در سال 1306، قرارداد نقشهبرداری برای احداث خطوط راهآهن با کنسرسیومی متشکل از کمپانی آمریکایی یولن و شرکتهای آلمانی فیلیپ هولتسمان - ویولیوس برگر و زیمینس باواونیون به بهای هر کیلومتر حداکثر 368 تومان بسته شد.
بهرهبرداری کامل از راهآهن سراسری ایران در سال1314 آغاز شد و علی منصور، وزیر راه و شهرسازی وقت، در دوازدهم مرداد 1314 لایحهای برای تشکیل مؤسسه راهآهن دولتی کشور به تصویب مجلس شورای ملی رساند تا از اول مهر 1314 «نگاهداری و بهکارانداختن همه اموال و اثاثیه و ابنیه و وسایل نقلیه و ساختمانهای فنی متعلق به خطوط آهن و کشتیرانی دریاچه ارومیه» را بهعهده بگیرد.
پرونده ثبت جهانی مسیر راهآهن سراسری شمال - جنوب ایران در یونسکو به هشت ناحیه با خصوصیات مشترک اقلیمی در داخل هر ناحیه و متمایز با سایر نواحی تقسیم شد و 89 ایستگاه منتخب نیز بهدلیل اهمیت ارزشهای تاریخی و کارکردی مورد مطالعه و مستندنگاری قرار گرفت.
چهل و چهارمین جلسه کمیته میراث جهانی یونسکو (UNESCO) پس از وقفهای یک ساله به دلیل شیوع بیماری کرونا در جهان از 25 تیرماه (16 جولای) در شهر فوجوی چین کار خود را آغاز کرده و تا نهم مردادماه (31 جولای) ادامه دارد.
نورنیوز