بخشش مهریه و راهکارهای مطالبه مجدد آن

نور نیوز- گروه فرهنگ و جامعه: موضوع مهریه بانوان چه در ایام گفتگوهای اولیه و مراسم خواستگاری و چه پس از ازدواج و یا احیانا عدم تداوم زندگی مشترک و تصمیم طرفین به طلاق،یکی از بحث برانگیزترین مسائل جاری در خانواده ها به حساب می آید
در این رابطه موضوع بخشش مهریه و شرایط مترتب بر ان نیز یکی دیگر از مسایلی است که در بسیاری موارد موجب شکل گیری حاشیه های ناخواسته در خانواده ها می شود.
برخی از بانوان در طول زندگی زناشویی مشترک با هدف افزایش اعتماد در محیط خانواده اقدام به بخشش مهریه به همسران خود می کنند لیکن با قرار گرفتن در شرایط متفاوت بدنبال بازگشت از تصمیم قبلی و مطالبه مجدد مهریه هستند.
موضوع بخشش مهریه و چگونگی مطالبه مجدد آن تابع شرایطی است که می توان ان را در سه وضعیت دسته بندی کرد.

حالت اول شرایطی است که زن در خصوص مهریه، ما فی الذمه زوج را ابراء می‌کند. به این بیان که می‌گوید از نظر من تو دیگر تکلیفی برای پرداخت مهریه نخواهی داشت.
( تو را از پرداخت مهریه بری می کنم ). این بیان باعث می‌شود تا تکلیف شوهر در ادای مهر به طور کلی ساقط شود وپس از آن  زن حق رجوع  برای مطالبه مهریه را ندارد .

حالت دوم زمانی رخ می دهد که زن در قبال طلاق، مهریه خود را به شوهر می بخشد. بخشیدن مهریه در طلاق‌های خلع و مبارات انجام می‌شود، خُلع و مُبارات دو نوع طلاق توافقی در فقه و حقوق اسلامی است که در آن زن با واگذاری مالی به شوهر از وی طلاق می‌گیرد. این طلاق مربوط به زمانی است که زن از ادامه زندگی با شوهر کراهت داشته و حاضر شود با پرداخت پول از قید همسری وی رها شود. این مال ممکن است مهریه زن یا معادل آن باشد، به همین جهت در فرهنگ عامه از عبارت «مهرم حلال و جانم آزاد» در اشاره به این نوع طلاق استفاده می‌کنند. 
در این حالت زن تا پایان مدت عده شرعی حق بازگشت از نظر خود در مورد بخشیدن مهریه را دارد .

سومین وضعیت،زمانی است که زن مهریه خود را به زوج هدیه می‌کند. به این بیان که می‌گوید من مهر خود را به تو هدیه کردم؛ در این حالت است که همانند سایر اشکال هبه، تکلیف شوهر در پرداخت مهریه به طور کلی از بین نمی‌رود؛ چراکه زن می‌تواند تحت شرایطی از هبه مزبور رجوع و مهر خود را مطالبه کند. خواه طلاق گرفته باشد یا نگرفته باشد .

بر اساس موارد عنوان شده ،زن می‌تواند به هر شکل و روشی که قابل اثبات و مستند باشد، تمام یا بخشی از مهریه‌ خود را به همسرش ببخشد یا از دریافت آن صرف نظر کند. وقتی متاعی را به دیگری می‌بخشیم، شاید تصور اینکه در پس آن، چه مباحث مهم حقوقی و قضایی نهفته است برای‌مان دشوار باشد، اما آشنایی با شرایط بخشش مهریه از سوی زن موضوعی است که آگاهی از آن بویژه برای بانوانی که ممکن است بخواهند تصمیمی برای بخشش مهریه بگیرند، ضروری است