اما و اگرها پیرامون کودتای اخیر در اردن

نورنیوز ـ گروه بین‌الملل: ولیعهد سابق اردن به عنوان متهم اصلی کودتای نافرجام علیه برادر ناتنی‌اش، به باور مقامات امان از حمایت سه دولت سعودی، امارات و رژیم صهیونیستی برخوردار بوده و این توطئه به مواضع اردن در برابر معامله قرن و عادی‌سازی روابط با تل‌آویو مرتبط است.

دیروز ارتش پادشاهی اردن ضمن اعلام دستگیری چند مقام بلند‌پایه این کشور، اعلام کرد این افراد به ظن دست داشتن در یک کودتا علیه «ملک عبدالله دوم» بازداشت شده‌اند. در همین حال «حمزه بن‌حسین» برادر کوچک‌تر شاه و ولیعهد سابق با انتشار ویدئویی این شایعات را تأیید کرد و به طرح اتهاماتی علیه دولت پرداخت.

حدود ۲۵ تن از نزدیکان حمزه بن‌حسین نیز، طی چند روز اخیر به اتهام مشارکت در طرح کودتا و حضور در حلقه ارتباطی با رژیم سعودی بازداشت شده‌اند.

رخدادها در اردن در حالی ادامه دارند که این کشور عربی با اعتراضات گسترده نسبت به ناکارآمدی دولت در مدیریت اقتصادی و مبارزه با فساد مواجه است. بحران اقتصادی در این کشور با همه‌گیری کرونا وخیم‌تر شده و مردم را به خیابان‌ها کشانده است. وضعی که حمزه بن‌حسین از منتقدان آن به شمار می‌رود.

امان با اینکه ابتدا حصر خانگی شاهزاده حمزه و خانواده‌اش را انکار می‌کرد در نهایت او را به توطئه برای ایجاد بی‌ثباتی در اردن و ارتباط با بیگانه متهم کرد. روابط متهمان با ریاض و تل‌آویو و همچنین اختلافات اخیر اردن با این دو کشور و البته امارات متحده باعث شد تا لفظ ارتباط با بیگانه از ابتدا متوجه این کشورها شود.

ایمن صفدی معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجه اردن با متهم کردن شاهزاده حمزه به ارتباط با یک کشور بیگانه مدعی شده؛ این ارتباط از طریق همسر او بوده و آنها قصد خروج از کشور با یک هواپیمای شخصی را داشته‌اند.

به گفته رسانه‌ها یک تاجر اسرائیلی که روابطی با دولت آمریکا دارد، روز شنبه که شاهزاده حمزه بن‌حسین بازداشت شد، با او در تماس بود و پیشنهاد داد تا با ارسال یک جت شخصی همسر و فرزندان او به اروپا منتقل شوند، موضوعی که در رسانه‌های عبری و عربی مورد توجه قرار گرفت.

روزنامه صهیونیستی یدیعوت آحارونوت در همین رابطه از سفر محرمانه ملک عبدالله دوم به ریاض در ماه گذشته میلادی خبر داد. به گفته این منابع این سفر به دلیل اختلافات دو کشور رسانه‌ای نشد. به گفته این روزنامه به نقل از مقامات بلند‌پایه اردنی، ولیعهد سعودی و ولیعهد ابوظبی در کنار رژیم صهیونیستی متهمان اصلی به حساب می‌آیند.

این منبع خاطرنشان کرد؛ «باسم عوض‌الله» از دستگیر‌شدگان روزهای اخیر که پیشتر وزیر دارایی اردن و نزدیک به شاه اردن بود حلقه وصل خانواده سلطنتی سعودی با شاهزادگان اردنی بوده و روابط ویژه‌ای با «محمد بن‌سلمان» دارد.

«الشریف حسن بن‌زید» متهم دیگری که نامش از سوی ارتش منتشر شده از نخبگان نزدیک به ریاض است و به گفته برخی منابع هر دو نفر دارای گذرنامه سعودی هستند.

همچنین به گفته یک روزنامه دیگر در فلسطین اشغالی، نتانیاهو دست کم از وقوع کودتا و چگونگی آن در اردن اطلاع داشته و با توجه به مواضع عبدالله علیه معامله قرن نسبت به سرنگونی او موضع مثبت دارد.

اتهام‌ها علیه محور سعودی-صهیونیستی با توجه به تلاش آنها در راستای اجرای طرح معامله قرن و تنش میان آن‌ها با اردن در این خصوص، واقع‌بینانه به نظر می‌رسند، زیرا عبدالله دوم از ابتدا نسبت به طرح معامله قرن که تاکنون به عادی‌سازی روابط چند دولت عربی با رژیم صهیونیستی منجر شده، موضع منفی داشته و نگران است موقعیت امان در مناقشه فلسطین تضعیف شود.

امان در مناقشه فلسطین به طور تاریخی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و پادشاه این کشور تولیت مسجد‌الاقصی را بر عهده دارد، جایگاهی که اخیرا از سوی تل‌آویو به چالش کشیده شده و گفته می‌شود این مسئولیت قرار است به پادشاهی سعودی منتقل شود.

چندی پیش رژیم صهیونیستی مانع بازدید شاه اردن از مسجدالاقصی شد، در مقابل نیز امان با امتناع از صدور مجوز برای عبور هواپیمای نتانیاهو از آسمان این کشور، باعث لغو سفر او به امارات متحده عربی شد، سفری می‌توانست که در بحران سیاسی جاری در رژیم صهیونیستی موضع نخست‌وزیر و حامیانش را تقویت کند.

رژیم صهیونیستی البته پس از شکست کودتا در کنار واشینگتن و ریاض بر حمایت از دولت اردن به عنوان یکی از متحدان کلیدی تل‌آویو در منطقه تأکید کرده و خواستار ثبات در این کشور شده است!

اردن پس از مصر دومین کشور عربی است که در 1994 روابط خود با رژیم صهیونیستی را برقرار کرد و از آن زمان تاکنون امان و تل‌آویو از روابط ویژه‌ای حتی زمینه‌های نظامی و امنیتی برخوردارند. روابط اردن با دیگر دول محافظه‌کار عرب همچون رژیم سعودی نیز در سطح بالایی وجود داشته و این کشور از نظر اقتصادی به کشورهای نفتی وابسته است.

ملک عبدالله دوم در طول سال‌های سلطنتش تلاش کرده از راهبرد سازش که پیش از رسیدن او به قدرت ترسیم شده بود، پیروی کند و تاکنون نیز متحدی قابل اعتماد برای آمریکا، رژیم صهیونیستی و آل‌سعود بوده است.

در صورتی که مشارکت مستقیم یا غیرمستقیم این کشورها در جریان کودتای اخیر اثبات شود، پادشاه اردن در آینده به سختی می‌تواند به راهبرد تاریخی این کشور در منطقه امیدوار باشد.