هدر رفت مازاد تولید «ال‌پی‌جی» در غیاب برنامه‌ریزی

نورنیوز ـ گروه اقتصادی: در تلفیق بودجه 1400  دولت مکلف به افزودن 2 میلیون تن سوخت مایع LPG به سبد حمل و نقل کشور شده است. بخشی از این سوخت که در پالایشگاه‌های کشور تولید می‌شود صادر شده و بخش دیگری نیز به مصرف داخل می‌رسد. با این وجود درصد زیادی از این محصول هدر می‌رود.

این سوخت در کشورهای مختلف دنیا مورد استفاده قرار می‌گیرد، کشورهایی که بیشتر آنها وارد کننده LPG هستند. استدلال‌های زیادی برای توسعه اتوگازها مطرح می‌شود اما تصمیم اخیر مجلس در خصوص افزایش سهم LPG در سبد سوخت کشور مخالفینی نیز دارد.

صادق آبادی، معاون وزیر نفت در مصاحبه‌ای گفته است: در این طرح حجم زیادی LPG باید در کشور توزیع شود، اگر با خطوط لوله و تلمبه خانه منتقل کنیم که زیرساخت آن وجود ندارد؛ در حمل جاده ای نیز علاوه بر اینکه یارانه پنهان گازوئیل را بالا می‌برد، باعث ایجاد آلودگی و تصادفات جاده ای نیز می شود. بنابراین طرح جایگزینی بنزین با LPG اقتصادی و زیست محیطی نیست. او عقیده دارد توسعه‌ی CNG گزینه‌ی مناسب‌تری برای جایگزینی با بنزین است. برخورداری ایران از گاز طبیعی یا همان CNG که در حال حاضر یک چهارم سوخت خودروهای کشور را شامل می‌شود مزیتی است که توسعه LPG را از اولویت خارج می‌کند.

بخش اعظم تولید LPG ایران در پارس جنوبی تولید شده و همین امر هزینه‌ی انتقال آن به سایر نقاط را بالا می‌برد، ضمن اینکه سرمایه‌‌گذاری زیادی برای توسعه این سوخت در کل کشور شامل هزینه‌های گازرسانی، ساخت جایگاه‌ها و ایمنی لازم است و با این شرایط در حال حاضر با توجه به راه طی شده در توسعه CNG مقرون به صرفه نیست.

 در حال حاضر بیش از 6 هزار و 500 جایگاه عرضه سوخت در سراسر کشور در مدار بهره برداری است که به عرضه CNG ، بنزین و گازوئیل مشغولند. در خصوص سوخت LPG تعداد جایگاه های عرضه این نوع سوخت که از گذشته باقی مانده اند، انگشت شمار است. در صورت فراگیر شدن LPG و توسعه اتوگاز‌ها در کشور حد اقل 2000 جایگاه سوخت نیاز است. گفته می‌شود برای ساخت جایگاه‌هایی با این نوع سوخت، حدود 70 میلیارد ریال سرمایه‌گذاری نیاز است.

علی محمودیان، رئیس اتحادیه کشوری سوختهای جایگزین عقیده دارد باید به دنبال فروش این سوخت به کشور‌های همسایه‌ بود و مصرف داخلی را بر CNG متمرکز کرد. او می‌گوید:   اگر شرایط استفاده از سوخت LPG‌ نیز همچون CNG در کشور فراهم شود، استفاده از این نوع سوخت هم مناسب است؛ اما در شرایط فعلی یکی از راهکارهایی که می‌تواند ارزش افزوده اقتصادی در بخش LPG ایجاد کند و بهترین راهکار است، این بوده که LPG مازاد تولیدی کشور را صادر کنیم و در کنار LPG ، خدمات مهندسی نیز همراه آن صادر کنیم.

از 14 میلیون تن LPG تولید شده در ایران 2 میلیون تن آن مصرف داخلی داشته در حال حاضر بین 6  تا  7 میلیون تن از آن روانه بازارهای جهانی می‌شود. مازاد تولید ایران یا به مخازن گاز طبیعی تزریق می‌شود و یا در فلرها می‌سوزند.

رضا پایدار رئیس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق بازرگانی تهران می‌گوید: تمام مزایایی که موافقان طرح تخصیص LPG به سبد سوخت خودروها می‌بینند و مطرح می کنند، در جایگزینی و توسعه CNG وجود دارد و برخلاف LPG، ما زیرساختهای توسعه CNG را با سالها سرمایه گذاری در کشور ایجاد کرده و در دسترس داریم.

عمده منتقدین طرح افزایش دو میلیونی سهم LPG به سبد سوخت کشور، استفاده از این نوع سوخت را در مقایسه با گاز طبیعی غیرمنطقی می‌دانند. به طوری که هزینه‌های توسعه و تثیبت مصرف LPG را بیش از CNG و غیراقتصادی مطرح می‌کنند.

در گزارش بعد به مقایسه فنی این دو سوخت خواهیم پرداخت.