نورنیوزـ گروه اقتصاد: در هفتههای گذشته، مانند شاخصهای جهانی، نفت سنگین ایران که گرید غالب میادین ایران را تشکیل میدهد رشد کرده و روز پنجشنبه به ۶۴/ ۳۴ دلار بر بشکه رسیده است. با وجود تقریبا دو برابر شدن قیمت نفت ایران، بازدهی مالی که این رشد برای کشور دارد به اندازه دیگر کشورهای تولیدکننده نخواهد بود چراکه صادرات نفت ایران به دلیل تحریمها بر اساس برخی آمار به چندصد هزار بشکه رسیده است که از ۷/ ۲ میلیون بشکه روزانه دو سال قبل بسیار کمتر است. بسیاری از خریداران نفت ایران با تصمیم آمریکا به تحریم ایران و پیش از رسمیت یافتن آن شروع به کاهش خرید نفت کردند و به دنبال دیگر کشورهای صادرکننده نفت مانند عربستان و عراق که گریدهای مشابه نفت ایران را تولید میکنند، رفتند. در حال حاضر، قیمت نفت نیز هنوز از سطوح ابتدای سال بسیار پایینتر است. هفته گذشته محمد باقر نوبخت از کاهش شدید درآمد نفتی ایران طی ۹ سال از ۱۱۹ میلیارد دلار به ۹/ ۸ میلیارد در سال ۱۳۹۸ خبر داد. با وجود این، این کاهش شدید در سالی اتفاق افتاده که هم بهای نفت بالاتر بود و هم صادرات ایران در سطح بیشتری قرار داشت. به همین دلیل، پیشبینی میشود درآمد نفتی ایران در سال ۱۳۹۹ به مراتب کمتر از سال گذشته باشد. با این حال، نفت به محدوده ۴۰ دلار بر بشکه صعود کرده و ممکن است با تمدید توافق اوپک پلاس و رشد تقاضای احتمالی به دلیل خروج بسیاری از مردم جهان از قرنطینه، در ماههای پیش رو حال و روز صنعت نفت ایران و صنایع وابسته بهتر از قبل باشد. با توجه به کاهش صادرات ایران، سودآوری نفت از راه فروش این کامودیتی بهصورت خام خیلی قابل انتظار نیست. با وجود این، افزایش قیمت نفت میتواند بر فرآوردههایی مانند بنزین و محصولات پتروشیمی و همچنین کالاهای اولیه مثل مس، سنگ آهن و فولاد تاثیر مثبتی بگذارد. در همین راستا، دولت اخیرا گامهایی برای فاصله گرفتن از خامفروشی و گسترش صادرات بنزین برداشته است. حسن روحانی، رئیسجمهور ایران در نامهای به بیژن زنگنه، وزیر نفت کشورمان خواستار کاهش تدریجی فروش خام نفت و روی آوردن به تولید و فروش فرآوردهها که ارزش افزوده بالاتری دارند، شد.
ونزوئلا بهعنوان متحد استراتژیک و دیرینه ایران، در هفتههای گذشته یکی از مقاصد فروش بنزین بوده است. خبرگزاریهای مهم جهان رسیدن پنج نفتکش ایرانی با اندازه متوسط به این کشور را که مانند ایران تحت تحریمهای آمریکاست، گزارش کردهاند. با توجه به اینکه یکی از این نفتکشها حامل حدود ۴۳میلیون لیتر بنزین بوده است، جمع بنزین صادراتی ایران به ونزوئلا در یک ماه اخیر به بیش از ۲۰۰ میلیون لیتر میرسد.
برخلاف رویه معمول که تابستان زمانی برای انجام تعمیرات اساسی در پالایشگاهها در نظر گرفته میشود و زمستان اوج تقاضا برای نفت اتقاق میافتد که منجر به تقویت قیمتها در آن برهه از سال میشود، با نزدیک شدن به فصل گرما هنوز نفت از تب و تاب نیفتاده و بهطور پیوسته به بازپسگیری سطوح قیمتی از دست داده به دلیل شیوع کرونا به خصوص در ماههای مارس و آوریل ادامه میدهد. سقوط قیمت نفت در آوریل بهطور عمده به دلیل نامتوازن بودن شدید عرضه و تقاضا در بازار رخ داد که با بازگشت برخی از کسبوکارها در سراسر دنیا و افزایش تقاضا از یکسو و کاهش عرضه شدید به وسیله گروه اوپک پلاس و تولیدکنندههای خارج از آن از سوی دیگر، بهای طلای سیاه روندی افزایشی در ۶ هفته گذشته به خود گرفته است.
با این وجود در روزهای گذشته چشمانداز سمت عرضه بازار وابسته به تصمیم اوپک پلاس شده است. این گروه که روز شنبه بعدازظهر به وقت وین بهصورت ویدئو کنفرانس دیدار میکنند، در مورد احتمال تمدید فاز اول توافق کاهش تولید برای یک یا چند ماه بحث خواهند کرد. برخی منابع از توافق روسیه و عربستان برای تمدید کاهش تولید ۷/ ۹ میلیون بشکه در روز خبر دادهاند. با وجود این، این کشورها رسیدن به چنین تصمیمی را وابسته به پایبندی بالای اعضا میدانند و به این منظور در روزهای گذشته مذاکراتی با اعضای کمتر متعهد گروه مانند عراق، نیجریه و قزاقستان داشتهاند. گفته میشود این کشورها اطمینان دادهاند که پس از این، تعهد خود را به سهمیه تولید طبق توافق بالا خواهند برد، هرچند در مورد رفتار آنها در عمل تردید وجود دارد. در این میان، عراق بیشترین انحراف را از اهداف تولید مورد توافق داشته است. این کشور کمتر از نیمی از تعهد خود برای کاهش عرضه را در ماه گذشته میلادی عملی کرده است. با وجود این، یک منبع آگاه به رویترز گفته عراق قول داده پایبندیاش به توافق را بالا ببرد. بغداد وجود مشکلات فنی از جمله تسلط نداشتن بر حدود ۵۰۰ هزار بشکه تولید روزانه نفت در منطقه کردستان این کشور را دلیل تولید بیش از تعهدش عنوان میکند. آنچه واضح است اینکه نتیجه این نشست تا حدود زیادی تکلیف سمت عرضه بازار را برای چند ماه آینده مشخص خواهد کرد.
اقتصادنیوز