«خراسانیات» عیدانه‌ای از دو اسطوره

نورنیوز ـ گروه فرهنگ: «خراسانیات» عنوان اثری است از محمدرضا شجریان و پرویز مشکاتیان که به تازگی منتشر شده است.

این اثر با حال و هوای موسیقی فولکلور و مقامی خراسان، با اشعاری از باباطاهر عریان و ملک الشعرای بهار ساخته شده که در سال 1365 ضبط و پس از گذشت حدود 33 سال در اختیار علاقمندان موسیقی ایران قرار گرفته است.

اجرای این آلبوم توسط گروه عارف به آهنگسازی مرحوم پرویز مشکاتیان که بی شک یکی از بهترین و تاثیرگذارترین آهنگسازان موسیقی ایرانی است به همراهی هنرمندانی همچون منصور سینکی (تار، بم تار)، جمشید عندلیبی (نی)، محمد فیروزی (بربط)، اردشیر کامکار (کمانچه، قیچک)، بیژن کامکار (رباب) و ارژنگ کامکار (تمبک) که هرکدام از نوازندگان چیره دست و درجه یک هستند انجام شده است.

شاید بتوان آلبوم خراسانیات را یکی از ویژه ترین و متفاوت ترین آثار تولید شده توسط گروه عارف دانست به این دلیل که هم محمدرضا شجریان  و هم پرویز مشکاتیان هردو اهل خراسان هستند و از طرفی اشعاری که از دو شاعر بزرگ خراسانی انتخاب شده و با گویش خراسانی خوانده شده، حس و حال متفاوت و ویژه ای به اثر داده است.

اینکه این آلبوم چرا در همان سال‌های تولید منتشر نشده مهم نیست، مهم این است که پس از گذشت بیش از سه دهه در روزگاری که سال‌هاست پرویز مشکاتیان از میان ما رفته و استاد محمدرضا شجریان در بستربیماری است، این اثر فاخر و ارزشمند عیدانه ای شیرین، شنیدنی و لذت بخش برای شنوندگان و علاقمندان موسیقی ایرانی است.

این آلبوم از 8 قطعه تشکیل شده است که بر اساس دستگاه های آوازی که در بخش اول «راست پنجگاه و راک» و بخش دوم در «شور و دشتی» ساخته و اجرا شده است.

هرچند اشعار و تصانیف با گویش خراسانی خوانده شده ولی فضاسازی موسیقی دقیقا بر اساس دستگاه‌های آوازی ایرانی ساخته و پرداخته شده است اما در قسمت دوم به خصوص در تصنیف آخر آلبوم به قدری نزدیک حال و هوای موسیقی مقامی خراسانی می‌شود که ناخودآگاه بخشی های خراسانی جلوی چشم شنونده مجسم می‌شود.

شنیدن آلبوم خراسانیات جدای لذت بردن از صدای استاد محمدرضا شجریان شنونده را برمی‌گرداند به زمان اوج شکوفایی گروه عارف و به تعبیری نقطه عطف موسیقی ایران که آثاری تکرارنشدنی مانند «دستان» و «نوا» در آن سال ها تولید و عرضه شده است، سال هایی که اوج پختگی نوازندگی و آهنگسازی پرویز مشکاتیان و بالاترین و قدرتمندترین زمان آوازی محمدرضا شجریان بوده است.

این دومین بار است که پس از گذشت سه دهه آلبومی از این دو هنرمند منتشر می‌شود. پیش از این نیز آلبوم «طریق عشق» با خوانندگی محمدرضا شجریان، آهنگسازی پرویز مشکاتیان و اجرای گروه عارف که در سال ۱۳۶۷ در پاریس اجرا شده بود در مهر ماه ۱۳۹۵ در ایران منتشر شد.