اطلاعیه رسمی در خصوص کیفیت بنزین/ مقصر آلودگی هوا کیست؟

از آنجایی که بنزین و کیفیت آن همواره یکی از متهمان اصلی آلودگی هوای کلانشهرها به خصوص در ایام سرد سال است، در روزهای اخیر نیز نسبت به کیفیت بنزین و رابطه آن با آلودگی های کم‌سابقه هوای کلانشهرهای کشور در سال جاری، اظهارنظرهای متفاوتی شده است.

از اینرو، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران با صدور اطلاعیه‌ای، در خصوص کیفیت بنزین تولیدی کشور گزارش داد.

در نخستین اطلاعیه این شرکت آمده است:

"علیرغم توضیحات مکرر ماه های اخیر پیرامون کیفیت بنزین تولیدی و توزیعی در کشور بالاخص در کلانشهرها اخیرا و بدنبال آلودگی روزهای گذشته مجددا ابهاماتی توسط برخی جراید و حتی نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی مطرح گردید که توضیحات ذیل جهت روشن شدن اذهان مردم عزیز ارائه می شود:

1-مطابق گزارش منتشر شده توسط شرکت کنترل کیفیت هوای تهران منشا بیش از هشتاد درصد از آلودگی وسائل نقلیه شهر تهران مربوط به کامیون ها، اتوبوس ها و مینی بوس ها گزارش گردیده که از قضا سوخت مصرفی هیچکدام از آنها بنزین نمی باشد. لذا مرتبط دانستن آلودگی هوا با بنزین بطور کامل رد می شود.

از سوی دیگر طبق گزارشات روزانه سایت شرکت کنترل کیفیت هوای تهران حتی در آلوده ترین روزهای هفته گذشته شاخص آلایندگی SOx که بخشی از آن میتواند ناشی از گوگرد موجود در بنزین باشد در حدود 15 بوده که بسیار پایینتر از حد مجاز آن یعنی 50 بوده است. این امر نشان دهنده کیفیت بالای سوخت توزیعی اعم از بنزین و گازوئیل در کلانشهر تهران دارد.

شایان ذکر است علاوه بر توزیع روزانه بنزین با کیفیت و با میزان گوگرد زیر 50 پی پی ام مطابق استاندارد یورو 4 در حال حاضر نفت گاز یورو 4 در هشت کلانشهر کشور و کل استان تهران و 320 جایگاه در جاده های اصلی مواصلاتی کشور توزیع می شود.

2-بخش عمده ای از آلودگی هوای تهران و اکثر کلانشهرها مربوط به ذرات معلق کمتر از 2.5 میکرون می باشد. یکی از مهمترین عناصر تشکیل دهنده ذرات معلق هوا، کربن است. به واقع بخش کربن دار ذرات معلق به عنوان یکی از زیان بارترین ترکیبات موجود در ذرات معلق از نظر تاثیر بر سلامتی به شمار می رود. این بخش به طور کلی به دو قسمت کربن آلی (OC) و کربن معدنی (EC) تقسیم بندی می شود. کربن آلی شامل عناصری همچون هیدروکربنهای حلقوی(PAHs)، آلکانها و اسیدهای آلی می گردد و منبع آنها وسایل نقلیه، احتراق سوخت های فسیلی، احتراق چوب، تجزیه گیاهان و واکنش های فوتو شیمیایی است. با توجه به مشخص بودن میزان آروماتیک و بنزن و اولفین های موجود در بنزین طبق استاندارد آلاینده کربن آلی بخش کوچکی از ذرات معلق را تشکیل خواهد داد. اما کربن معدنی که به دوده اطلاق می گردد و مهمترین منبع آن احتراق ناقص سوخت های فسیلی وسایل نقلیه بنزینی و دیزلی است بخش بزرگی از ذرات معلق موجود را تشکیل می دهد.

3-طی هفته های گذشته سازمان ملی استاندارد و سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان دستگاه های متولی کنترل و نظارت بر استاندارد سوخت، به دفعات بنزین توزیعی در کشور را مطابق استاندارد دانسته اند.

4-بازرسان و ناظرین محترم سازمان های ملی استاندارد و محیط زیست بطور مستمر و روزانه اقدام به نمونه برداری و آزمایش سوخت توزیعی در کشور نموده و در صورت خارج بودن کیفیت سوخت از استانداردهای تعیین شده سریعا مراتب را به مراجع قانونی گزارش می نمایند. علاوه بر این بازرسان شرکت ملی پخش نیز پیش از توزیع سوخت بارها اقدام به انجام آزمایشات مختلف نموده و در صورت مغایرت هریک از پارامترهای زیست محیطی سوخت با استانداردهای تعیین شده از توزیع آن جلوگیری بعمل می آورند."

همچنین در دومین اطلاعیه این شرکت که ساعتی پس از اطلاعیه اول منتشر شد، چنین آمده است:

"هم اکنون 91 میلیون لیتر از 112 میلیون لیتر ظرفیت بنزین تولیدی کشور که در پالایشگاه های زیر تولید می‌شود عاری از گوگرد است. 

٤٥ میلیون لیتر در پالایشگاه ستاره خلیج فارس

16 میلیون لیتر در پالایشگاه امام خمینی(ره) شازند

١٢ میلیون لیتر  در پالایشگاه اصفهان

6 میلیون لیتر در پالایشگاه بندرعباس

٣ میلیون لیتر در پالایشگاه تبریز

٦ میلیون لیتر در پالایشگاه تهران

3 میلیون لیتر در پالایشگاه لاوان

همچنین 79 میلیون لیتر از کل بنزین تولیدی، به لحاظ تمام مولفه های زیست محیطی شامل گوگرد، بنزن، آروماتیک و الفین، دارای استاندارد یورو 4 است.

در مورد نفت‌گاز نیز علاوه بر هشت کلانشهر در 320 جایگاه منتخب مواصلاتی کشور نفت گاز یورو با گوگرد زیر 50 پی‌پی‌ام توزیع می‌شود که این تعداد جایگاه دوبرابر تعهد قانونی وزارت نفت برای توزیع نفت‌گاز یورو است.

در نتیجه این اقدامات وزارت نفت، شاخص AQI برای آلاینده SOx ( ناشی از گوگرد موجود در سوخت)  که حد مجاز آن برای هوای پاک 50 در نظر گرفته شده است، هیچگاه حتی در آلوده‌ترین روزهای تهران به بیش از 15 نمی رسد که نشان دهنده عملکرد مؤثر این وزارت خانه در تولید و توزیع سوخت پاک می باشد."