نورنیوز-گروه بینالملل: اعتماد عمومی یکی از مهمترین سرمایههای اجتماعی و معیاری برای سنجش رابطه مردم با نهادها و صاحبان مسئولیت است. سنجش جهانی سال ۲۰۲۶ نشان میدهد جایگاه مشاغل در افکار عمومی با برداشت شهروندان از تخصص، کارآمدی، صداقت و مسئولیتپذیری ارتباط دارد. شاخص اعلامشده «خالص اعتماد» است؛ بنابراین ارقام مثبت و منفی، تراز اعتماد هر حرفه را نشان میدهند و نباید معادل سهم مستقیم افراد اعتمادکننده تلقی شوند.
مجموعاً ۱۹ گروه شغلی بررسی شدهاند و ترتیب آنها بر پایه شاخص تنظیم شده است.
پزشکان با خالص اعتماد ۴۳ درصد در رتبه نخست قرار دارند. دانشمندان با ۴۲ درصد و معلمان با ۳۷ درصد، رتبههای دوم و سوم را به خود اختصاص دادهاند. فاصله اندک دو رتبه نخست نشان میدهد مشاغل مرتبط با سلامت و دانش، همچنان از اعتبار بالایی برخوردارند. این سه گروه فاصله محسوسی با سایر حرفهها ایجاد کردهاند.
پس از آنها، نیروهای مسلح با ۱۶ درصد در جایگاه چهارم قرار میگیرند. مربیان ورزشی شخصی با ۱۰ درصد، کارآفرینان حوزه فناوری با ۶ درصد و قضات با ۵ درصد در رتبههای بعدی هستند. نیروهای پلیس نیز خالص اعتماد ۵ درصدی دارند و همرتبه قضاتاند. وکلا با صفر درصد در نقطه میانی این سنجش ایستادهاند؛ یعنی تراز اعتماد خالص آنها نه مثبت است و نه منفی.
در سوی دیگر ارزیابی، پرسشگران افکار عمومی با منفی ۲ درصد و مجریان اخبار تلویزیون با منفی ۳ درصد قرار دارند. مدیران کسبوکار با منفی ۸ درصد و کارمندان و مقامات دولتی با منفی ۹ درصد، پس از آنها دیده میشوند. روزنامهنگاران و بانکداران هر دو امتیاز منفی ۱۰ درصد دارند و روحانیون و کشیشان با منفی ۱۱ درصد در رتبه بعدی قرار گرفتهاند. اعتماد خالص به این گروهها اندکی پایینتر از نقطه تعادل است.
افت اعتماد در انتهای فهرست شدت بیشتری پیدا میکند. مدیران تبلیغات با منفی ۲۶ درصد، وزیران دولت با منفی ۳۷ درصد و اینفلوئنسرهای شبکههای اجتماعی با منفی ۴۴ درصد، در میان گروههای دارای پایینترین اعتماد خالص قرار دارند. سیاستمداران با منفی ۴۸ درصد در آخرین رتبه ایستادهاند و کمترین میزان اعتماد خالص را ثبت کردهاند. فاصله ۹۱ واحد درصدی میان پزشکان و سیاستمداران، شکافی چشمگیر در ارزیابی عمومی این حرفههاست.
این تفاوت، اهمیت تجربه مردم در شکلگیری اعتماد را یادآوری میکند. خدمات درمانی، آموزش و فعالیت علمی، آثار ملموسی در زندگی روزمره دارند؛ در مقابل، عملکرد سیاسی و تبلیغاتی ممکن است با وعدههای محققنشده، مناقشه و تردید عمومی پیوند بخورد. البته ارقام بهتنهایی علت این فاصله را اثبات نمیکنند و برای تبیین دقیق آن باید روش پیمایش، کشورهای مشارکتکننده و روند تغییرات نیز بررسی شود.
نتایج مؤسسه ایپسوس، تصویری دوگانه از اعتماد عمومی در سال ۲۰۲۶ ارائه میکند: حرفههای مبتنی بر تخصص و خدمت در صدر قرار دارند و مشاغل مرتبط با قدرت سیاسی و اثرگذاری رسانهای در انتهای فهرست دیده میشوند. پیام این سنجش آن است که عنوان و موقعیت اجتماعی بهتنهایی اعتماد نمیآفریند؛ اعتماد زمانی شکل میگیرد که مردم شایستگی، صداقت و پاسخگویی را در عمل تجربه کنند.