نورنیوز-گروه سیاسی: تحولات جنگ، در میدان دیپلماسی، سیاست داخلی آمریکا و اقتصاد دنبال می‌شود؛ از دیدار رضایی و پوتین و تأکید تهران بر شروط خود تا پیام انتخاباتی رأی‌دهندگان آمریکا، فشار بر بودجه جنگ و افزایش بهای نفت؛ تحولاتی که چالش‌های واشنگتن را بیشتر می‌کند.
دیدار رضایی و پوتین؛ پیام رهبر انقلاب و تأکید بر شروط ایران
دیدار دو ساعته محسن رضایی و ولادیمیر پوتین، با ابلاغ پیام رهبر انقلاب، رایزنی درباره تحولات غرب آسیا و خلیج فارس و تأکید تهران بر شروط خود، به یکی از مهم‌ترین محورهای دیپلماتیک تحولات جنگ تبدیل شد.رضایی در این دیدار پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی را به رئیس‌جمهور روسیه تسلیم کرد و درباره مناسبات راهبردی تهران و مسکو، تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی به گفت‌وگو پرداخت. بخش عمده این ملاقات به بررسی تحولات غرب آسیا و خلیج فارس اختصاص داشت.
دبیر شورای عالی امنیت ملی با تشریح مواضع جمهوری اسلامی ایران در قبال اقدامات و تهدیدهای آمریکا، تأکید کرد پاسخ‌های طرف‌های غربی به مطالبات ایران قانع‌کننده نبوده و طرف مقابل باید به‌صورت صریح به شروط تعیین‌شده از سوی تهران عمل کند.رضایی همچنین بر ضرورت تعمیق مناسبات راهبردی دو کشور و تسریع اجرای توافقات کلان میان تهران و مسکو تأکید کرد و همکاری‌های ایران و روسیه را در تقویت ثبات منطقه‌ای و مقابله با یکجانبه‌گرایی مؤثر دانست.پوتین نیز ضمن استقبال از پیام رهبر انقلاب، بر نقش سازنده و کلیدی ایران در منطقه تأکید کرد و با اشاره به مواضع مشترک دو کشور در پرونده‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، آمادگی مسکو برای توسعه مناسبات با تهران و تداوم رایزنی‌های سیاسی و امنیتی را اعلام کرد.پیش‌تر نیز از محکومیت بمباران تأسیسات هسته‌ای ایران از سوی پوتین و اعلام آمادگی رئیس‌جمهور روسیه برای کمک به پایان جنگ خبر داده شده بود. با این حال، مشاور دبیر شورای عالی امنیت ملی تصریح کرده است که این دیدار تغییری در موضع ایران درباره مذاکرات ایجاد نکرده و تحقق کامل و هم‌زمان شروط هفت‌گانه همچنان پیش‌شرط ورود به مرحله بالاتر مذاکرات است.
اختلاف در کاخ سفید بر سر جنگ مجدد با ایران
گزارش وال‌استریت ژورنال از اختلاف شدید در دولت ترامپ حکایت دارد؛ برخی مقامات خواستار حملات نظامی جدید هستند و گروهی دیگر پایان عملیات را ترجیح می‌دهند. آکسیوس نیز از درخواست مدیر سیا و وزیر خزانه‌داری برای تمدید محاصره دریایی و فشار اقتصادی خبر داده است.
در همین حال، آکسیوس گزارش داد ترامپ پنجشنبه با مشاوران ارشد امنیت ملی خود درباره ایران و گزینه‌های پیش‌رو نشست برگزار کرده و احتمال آغاز دور جدید حملات را بررسی کرده است. براساس این گزارش، سنتکام نیز آمادگی‌های لازم برای احتمال ازسرگیری عملیات نظامی گسترده را تکمیل می‌کند.
فایننشال تایمز نیز تأکید کرده است که دور تازه جنگ برخلاف ادعاهای ترامپ، آسان و کم‌هزینه نخواهد بود. تداوم توان موشکی و پهپادی ایران، احتمال حمله به زیرساخت‌های حیاتی منطقه، کاهش ذخایر موشک‌های رهگیر آمریکا و خطر تشدید بحران جهانی انرژی، از مهم‌ترین موانع پیش‌روی واشنگتن است.
انتخابات میان‌دوره‌ای؛ اعتراض سیاسی به جنگ ایران
جو کنت، مدیر سابق مرکز مبارزه با تروریسم آمریکا، انتخابات میان‌دوره‌ای را همه‌پرسی آشکار علیه جنگ با ایران توصیف کرد و گفت مردم آمریکا قاطعانه این جنگ را رد کرده‌اند. برنی سندرز نیز وعده داد دموکرات‌ها با قطع بودجه جنگ، برای توقف آن اقدام خواهند کرد.
تد لیو از تصویب لایحه‌ای برای جلوگیری از ادامه جنگ سخن گفته و عبدل السید، نامزد پیروز دموکرات‌ها در انتخابات سنای میشیگان، خواستار پایان جنگ و بازگشت آمریکا به مسیر دیپلماسی شده است. ران دی‌سانتیس نیز افزایش قیمت سوخت در نتیجه درگیری با ایران را واقعیتی دانسته که باید پذیرفته شود.
تحلیلگران ژاپنی و استاد روابط بین‌الملل دانشگاه کلن آلمان نیز هزینه‌های جنگ را از عوامل شکست جمهوری‌خواهان ارزیابی کرده‌اند. جروزالم‌پست هم تاب‌آوری و صبر راهبردی ایران را در تغییر محاسبات واشنگتن مؤثر دانسته و بر ضرورت دستیابی تل‌آویو به توافقی مطلوب‌تر درباره پرونده هسته‌ای تأکید کرده است.
شروط هفت‌گانه ایران؛ تنگه هرمز همچنان محور معادلات
موضع تهران درباره تنگه هرمز و مذاکرات همچنان بر تحقق کامل و هم‌زمان شروط هفت‌گانه استوار است. منابع آگاه ایرانی در گفت‌وگو با المیادین تأکید کرده‌اند تا پیش از اجرای این شروط، تنگه هرمز باز نخواهد شد و ایران هیچ مذاکره‌ای درباره تغییر این تصمیم انجام نمی‌دهد.
هم‌زمان، وزارت خارجه عمان از گفت‌وگوی تلفنی وزرای خارجه ایران و عمان درباره تفاهم‌های عملی، سیاسی و فنی برای تسهیل ازسرگیری کشتیرانی در تنگه هرمز خبر داد. عراقچی همچنین با وزیر خارجه اردن و وزیر خارجه امارات درباره تحولات منطقه‌ای و تلاش‌های دیپلماتیک برای حفظ ثبات گفت‌وگو کرد.
پیشنهاد هسته‌ای تهران از مسیر قطر
نیویورک‌تایمز به نقل از پنج مقام مطلع گزارش داده است ایران پیشنهادهای میانجی‌ها درباره آینده برنامه هسته‌ای خود را بررسی می‌کند. رویترز نیز به نقل از یک مقام ارشد ایرانی از ارائه پیشنهاد هسته‌ای تهران به واشنگتن از مسیر قطر خبر داده است.
براساس این گزارش، بررسی پیشنهاد ایران از سوی آمریکا در جریان است، اما تهران تأکید کرده ورود به بررسی این پیشنهاد تنها پس از تحقق هفت خواسته خود امکان‌پذیر خواهد بود. این تحولات در چارچوب تلاش‌های دیپلماتیک قطر برای جلوگیری از آغاز مجدد جنگ دنبال می‌شود.
در همین حال، محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی، خروج یا ادامه عضویت ایران در پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را تصمیمی حاکمیتی و راهبردی دانسته است. او همچنین مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را به تبدیل شدن به عامل دشمن و انتقال اطلاعات متهم کرده است.
تحرکات نظامی و امنیتی؛ از خلیج فارس تا آرایش دریایی آمریکا
فرمانده نیروی زمینی سپاه در بازدید از جزایر خلیج فارس و یگان‌های قرارگاه مقدم مدینه منوره، از آمادگی کامل رزمندگان برای پاسخ کوبنده به هرگونه اقدام خصمانه خبر داد. سپاه نیز از شکار ششمین پهپاد شناسایی آمریکایی از نوع MQM-170 در آسمان جزیره قشم با استفاده از سامانه‌های جنگ الکترونیک خبر داده است.
در تحولات دریایی، تصاویر ماهواره‌ای از آتش گرفتن دو کشتی در تنگه هرمز منتشر شده و سازمان تجارت دریایی بریتانیا از اصابت دو پرتابه ناشناس به یک نفتکش در ۵۰ مایلی شمال الشمال قطر خبر داده است. جزئیات خسارات و وضعیت خدمه این نفتکش هنوز اعلام نشده است.
از سوی دیگر، رویترز گزارش داده کره جنوبی قصد دارد فعالیت یگان ضد دزدی دریایی چونگ‌هه را به آب‌های نزدیک‌تر به تنگه هرمز گسترش دهد. خبرنگار آکسیوس نیز اعلام کرده ناو هواپیمابر روزولت قرار است در سنگاپور توقف کند و پیش از اواسط نوامبر وارد منطقه تحت مسئولیت سنتکام نخواهد شد.
فشار اقتصادی جنگ؛ سقوط بازار سهام و جهش قیمت نفت
بازارهای مالی آمریکا در پی تحولات انتخاباتی و جنگ با ایران با شوک سنگینی مواجه شده‌اند. براساس گزارش منتشرشده، ارزش بازار سهام ایالات متحده در یک روز ۲.۸ تریلیون دلار کاهش یافته است؛ رقمی که از سقوط ۲.۶ تریلیون دلاری دوران همه‌گیری کووید نیز فراتر رفته است.
ترامپ در واکنش به این وضعیت، ضمن انتقاد از دموکرات‌ها، مسئولیت افت بازار را متوجه آنان دانست و به سهامداران وعده داد بازار دوباره قوی‌تر بازخواهد گشت. هم‌زمان، قیمت نفت برنت به ۹۸ دلار در هر بشکه افزایش یافته و بازار جهانی گازوئیل نیز با بحران کمبود عرضه مواجه شده است.
براساس گزارشهای منتشر شده صادرات دریایی گازوئیل و گازاویل جهان در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ با کاهش ۱۰ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل به حدود ۴.۷ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ بحرانی که پیش‌بینی می‌شود پیامدهای آن تا سال ۲۰۲۷ ادامه یابد.
تهدیدهای واشنگتن و تشدید فشار بر فرماندهان نظامی
ترامپ همچنان از احتمال نابودی بخش‌های بیشتری از ایران سخن می‌گوید و مدعی است آمریکا کنترل تنگه هرمز را در اختیار دارد. پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، نیز با تأکید بر عقب‌نشینی نکردن، جنگ علیه ایران را اقدامی تاریخی برای جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای توصیف کرده است.
در مقابل، گزارش واشنگتن‌پست از احتمال برکناری دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، یا برد کوپر، فرمانده سنتکام، به دلیل پیامدهای جنگ حکایت دارد. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که ترامپ فعلاً حمایت خود از هگست را حفظ کرده و اعلام کرده قصد برکناری او را ندارد.
هم‌زمان، آمریکا دو فرد و یک نهاد را به اتهام کمک به ایران برای دستیابی به سامانه‌های پدافند هوایی دوش‌پرتاب تحریم کرده است. آکسیوس نیز در گزارشی اطلاعاتی، ایران را قدرتی فضایی در حال ظهور توصیف کرده است.
