نورنیوز-گروه اقتصادی: روزنامه «دیلی صباح» چاپ استانبول در گزارشی به نقل از «مرکز مطالعات انرژی و هوای پاک (CREA)»، نهاد غیرانتفاعی مستقر در فنلاند، نوشت: «افزایش قیمت بنزین و گازوئیل در سراسر جهان در پی اختلال در عرضه ناشی از جنگ تجاوزکارانه آمریکا علیه ایران، ۴۶۸ میلیارد دلار هزینه اضافی به مصرفکنندگان جهان تحمیل کرده است.» طبق این ارقام، بازه زمانی بررسی از آغاز حملات آمریکا و رژیم اسرائیل به ایران در اواخر فوریه آغاز شده است؛ حملاتی که با واکنش تلافیجویانه تهران، قیمت جهانی سوخت را بهشدت افزایش داد.
آمریکا، قربانی اصلی شوک انرژی
بر اساس این مطالعه، «مصرفکنندگان آمریکایی با بهدوش کشیدن ۱۶۰ میلیارد دلار هزینه اضافی، بیشترین سهم این بار مالی را متحمل شدهاند.» به این ترتیب، حدود یکسوم افزایش هزینههای جهانی ناشی از شوک انرژی که در پی بستهشدن عملی تنگه هرمز رخ داد، مربوط به آمریکا است. چین با ۵۴ میلیارد دلار در رتبه دوم و کانادا با ۱۷ میلیارد دلار در رتبه سوم بیشترین آسیب را دیدهاند.
هر آمریکایی ۴۷۱ دلار؛ هشت برابر میانگین جهانی
این مرکز مطالعاتی اعلام کرده است که از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه (نهم اسفند ۱۴۰۴)، «هر آمریکایی بهطور متوسط ۴۷۱ دلار بیشتر بابت افزایش قیمت سوخت پرداخته؛ رقمی که تقریبا هشت برابر میانگین جهانی یعنی ۶۰ دلار است.» علت آن نیز به گفته پژوهشگران، وابستگی آمریکاییها به خودروهای شخصی کمبازدهتر، سفرهای طولانیتر و گذار نسبتا کُند به خودروهای برقی است؛ بهطوری که یک راننده عادی خودروی بنزینی در آمریکا از مارس تاکنون ۴۴۰ دلار بیشتر هزینه سوخت داده، در حالی که افزایش هزینه شارژ خودروهای برقی تنها ۱۷ دلار بوده است.
ادعاهای دولت ترامپ در برابر واقعیت
دولت دونالد ترامپ در تلاش برای توجیه حملات به ایران مدعی شده «افزایش قیمت سوخت هزینه اندکی است که مصرفکنندگان باید برای آنچه واشنگتن جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای میخواند بپردازند»؛ ادعایی که تهران همواره آن را قویا رد و بر ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای خود تاکید کرده است. کاخ سفید همچنین وعده داده با پایان جنگ قیمت نفت و سوخت کاهش یابد؛ ادعایی که در حالی مطرح میشود که جنگ بسیار طولانیتر از پیشبینی دولت آمریکا ادامه یافته است.
درس پژوهش؛ خودروهای برقی سپر اقتصادی
پژوهشگران برای محاسبه هزینههای اضافی، قیمت سوخت در ژانویه و فوریه را با قیمتهای ماههای بعدی مقایسه کرده و مصرف و قیمت سوخت در ۱۶۹ کشور از ابتدای مارس تا اواسط اکتبر را بررسی کردهاند. بر این اساس، کانادا با ۴۲۲ دلار هزینه اضافی بهازای هر نفر دوم شد و استرالیا با ۳۸۶ دلار در جایگاه بعدی قرار گرفت. یافتهها نشان میدهد کاهش مصرف سوخت میتواند آسیبپذیری کشورها در برابر شوکهای قیمتی نفت را محدود کند؛ اما سهم خودروهای برقی از فروش خودروهای جدید آمریکا در هشت ماه نخست ۲۰۲۶ به ۷.۳ درصد رسیده که سه واحد درصد کمتر از مدت مشابه پارسال است. این رقم در چین ۵۷، در اتحادیه اروپا ۳۲ و در نروژ ۹۸ درصد بوده است.