نورنیوز-گروه بینالملل: بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، اعلام کرده است تلآویو باید خود را برای پایان کمکهای نظامی آمریکا آماده کند؛ اتفاقی که به گفته او «فقط مسئله زمان» است. وی به شبکه اقتصادی کانال ۱۰ اسرائیل گفت دستور داده مقدمات مقابله با تحریمهای احتمالی اقتصادی و بانکی فراهم شود. نتانیاهو با اشاره به دو بار مذاکره خود برای دریافت دهها میلیارد دلار کمک آمریکا به بودجه دفاعی اسرائیل، تأکید کرد که تلآویو باید به این واقعیت عادت کند که چنین حمایتهایی ممکن است ادامه نیابد، زیرا آمریکا تغییر کرده است. او همچنین احتمال تحریمهای بانکی را مطرح کرد و خواستار آمادهسازی اقتصادی برای دور زدن آنها شد.
این اظهارات، در کنار اذعان به احتمال کاهش حمایتهای آمریکا، از فشارهای فزاینده بر روابط دو طرف حکایت دارد؛ اما در عرصه سیاسی، میتواند ابزاری برای هراسافکنی و تأثیرگذاری بر انتخابات کنست و انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا باشد؛ بهویژه در شرایطی که نتانیاهو برای جلب حمایت لابیهای صهیونیستی و رأیدهندگان یهودی آمریکا از ترامپ تلاش میکند.
نظرسنجیها؛ زنگ خطر انتخاباتی برای نتانیاهو و ترامپ
نظرسنجیها تصویری از چالشهای انتخاباتی مشترک نتانیاهو و ترامپ ترسیم میکنند. بیش از ۷۰ درصد آمریکاییها، طبق دادههای مطرحشده، از ترامپ ناراضیاند و در اراضی اشغالی نیز اردوگاه رقیب نتانیاهو در نظرسنجیها پیشتاز است. بر اساس بررسی شبکههای ۱۲ و ۱۳ و شبکه دولتی «کان»، اردوگاه رقیب به رهبری گادی آیزنکوت بین ۵۲ تا ۵۶ کرسی و اردوگاه نتانیاهو حدود ۵۰ کرسی به دست میآورد.
اهمیت این ارقام در پیوند آنها با رقابت بر سر قدرت است؛ انتخابات کنست میتواند ترکیب سیاسی و امکان تشکیل دولت در اراضی اشغالی را تغییر دهد و انتخابات میاندورهای کنگره نیز فرصتی برای سنجش حمایت عمومی از عملکرد دولت ترامپ فراهم میکند. هرچند نظرسنجیها نتیجه نهایی انتخابات را تضمین نمیکنند، نشان میدهند که هر دو رهبر با ضرورت حفظ یا بازسازی حمایت رأیدهندگان روبهرو هستند. در چنین فضایی، برجستهسازی تهدیدهای امنیتی و ترسیم آیندهای بحرانی میتواند توجه افکار عمومی را از کارنامه دولتها به مسئله امنیت منتقل کند و رهبران را در جایگاه مدعیان مقابله با خطرها قرار دهد.
انزوای رژیم صهیونیستی؛ از افکار عمومی آمریکا تا اروپا
سخنان نتانیاهو درباره تغییر آمریکا را میتوان در چارچوب افزایش انتقادها از مناسبات واشنگتن و رژیم صهیونیستی بررسی کرد. منتقدان آمریکایی، اولویتدادن ترامپ به اسرائیل و ورود کشورشان به جنگ علیه ایران را زیر سؤال برده و این سیاستها را با بحرانهای اقتصادی اخیر مرتبط دانستهاند. در همین فضا، شماری از نامزدهای انتخابات میاندورهای کنگره با مواضع ضدصهیونیستی توانستهاند آرای مردمی را جلب کنند.
این روند به آمریکا محدود نیست. اعتراضها به سیاستهای رژیم صهیونیستی در اروپا نیز گسترش یافته و برخی دولتمردان غربی، برای پاسخگویی به افکار عمومی، دستکم در موضوع شهرکسازی در کرانه باختری مواضع انتقادی اتخاذ کردهاند. بنابراین، هشدار نتانیاهو درباره احتمال تحریمهای اقتصادی و بانکی، افزون بر نگرانی از آینده کمکهای آمریکا، در بستر فشارهای سیاسی و اجتماعی بر روابط این رژیم با متحدان غربی معنا پیدا میکند.
آیندهفروشی امنیتی و تکرار بازی دیو و دلبر
نتانیاهو با برجستهکردن احتمال قطع کمکها و تحریمها، همزمان بر نقش خود در مذاکره برای دریافت حمایتهای آمریکا تأکید میکند؛ روایتی که میتواند او را در جایگاه مدافع امنیت و اقتصاد رژیم قرار دهد و مخالفان را بهعنوان منشأ خطر معرفی کند. ترامپ نیز با این ادعا که پیروزی دموکراتها به نابودی آمریکا منجر خواهد شد، از الگویی مشابه بهره میگیرد. در هر دو مورد، ترسیم آیندهای بحرانی و معرفی خود بهعنوان ناجی، بخشی از رقابت برای حفظ حمایت سیاسی است.
ایرانهراسی نیز در همین چارچوب قرار میگیرد. نتانیاهو و ترامپ با برجستهسازی ادعاهای مربوط به تهدید ایران، میکوشند تجاوز به ایران در جنگهای ۱۲ و ۴۰ روزه را توجیه و احتمال خطرهای آینده را در کانون توجه نگه دارند. آنان از یک سو مدعی تضعیف ایراناند و از سوی دیگر، همچنان خطر آن را برجسته میکنند؛ رویکردی که امکان معرفی خود بهعنوان تنها گزینه مقابله با تهدید را فراهم میسازد.
تأکید بر اینکه پیش از انتخابات نیازی به اقدام نظامی علیه ایران نیست نیز در این چارچوب قابل ارزیابی است. درحالیکه ادعاهای تهدیدآمیز علیه ایران و اظهارات دستگاه اطلاعاتی آمریکا درباره گسترش آنچه اقدامات تروریستی ایران میخواند، مطرح میشود، بهتعویقانداختن اقدام نظامی میتواند به تداوم فضای نگرانی کمک کند. بدینترتیب، تهدید ایران همچنان در دستور کار سیاسی باقی میماند، بیآنکه الزاماً به اقدام نظامی پیش از انتخابات منجر شود.
بااینحال، عملیات فلسطینیها در کرانه باختری و آشکارشدن ضعفهای امنیتی رژیم صهیونیستی میتواند ادعای نتانیاهو درباره تأمین امنیت را با چالش مواجه کند؛ مسئلهای که در رقابت انتخاباتی اهمیت دارد.
کمکهای نظامی؛ واقعیت توافق و لایههای پنهان همکاری
نتانیاهو درحالی احتمال پایان کمکهای نظامی آمریکا را به موضوعی انتخاباتی تبدیل کرده که توافق دهساله کمک نظامی سالانه ۳٫۸ میلیارد دلاری آمریکا، امضاشده در دوره باراک اوباما، در سال ۲۰۲۶ به پایان میرسد. همزمان، طرحی تازه در کنگره درباره مشارکت در تولید تسلیحات و کالاهای راهبردی در دست بررسی است. اجرای آن میتواند زمینه گسترش نفوذ رژیم صهیونیستی بر صنایع نظامی، اقتصادی و سیاسی آمریکا را فراهم کند. ازاینرو، تمرکز بر احتمال پایان کمکهای مستقیم، بدون توجه به شکلهای جدید همکاری، تمام ابعاد مناسبات دو طرف را نشان نمیدهد.
ترامپ آشکارا از نتانیاهو حمایت کرده و او را چهرهای مؤثر در تداوم پشتیبانی آمریکا از رژیم صهیونیستی و مقابله با آنچه تهدید ایران مینامد، معرفی میکند. نتانیاهو نیز ترامپ را رئیسجمهوری میخواند که بیشترین کمک را به این رژیم کرده است. این مواضع را میتوان در چارچوب تلاش برای ترغیب آیپک، لابی صهیونیستی و رأیدهندگان یهودی آمریکا به حمایت از ترامپ ارزیابی کرد. اهمیت این موضوع با اظهارات سناتور برنی سندرز درباره هزینهکرد ۹ میلیون دلار از سوی آیپک برای شکست عبدالرحمن السید، نامزد انتخابات کنگره، بیشتر نمایان میشود.
در مجموع، پیوند میان رقابت انتخاباتی، هراسافکنی امنیتی و تلاش برای جهتدهی به افکار عمومی، پرسشهایی جدی درباره مرز میان تأمین امنیت و بهرهبرداری سیاسی از تهدیدها ایجاد میکند. در این میان، نظرسنجیها نه حکم قطعی درباره سرنوشت انتخابات، بلکه نشانهای از فضای سیاسیای هستند که نتانیاهو و ترامپ در آن برای حفظ حمایت عمومی و استمرار قدرت رقابت میکنند؛ فضایی که در کنار چالشهای نظامی، اقتصادی و سیاسی آنان، اهمیت ویژهای یافته و در صورت تداوم می تواند آینده سیاسی آنان را به مخاطره بیاندازد.