نورنیوز ـ گروه اجتماعی: دولت با ابلاغ آیین‌نامه مدیریت رفت‌وآمد کارکنان، برنامه تازه‌ای برای کاهش ترافیک و مصرف سوخت در دستگاه‌های اجرایی تعیین کرده است؛ بر اساس این مصوبه، کارکنانی که وظایفشان قابلیت انجام غیرحضوری دارد باید حداقل دو روز در هفته دورکار شوند و هر دستگاه نیز یک روز را به‌عنوان روز بدون خودروی شخصی مشخص کند. جزئیات این مقررات، از شرایط استفاده از پارکینگ تا کمک‌هزینه رفت‌وآمد و مأموریت‌های اداری، اعلام شده است.
بر اساس این مصوبه، دستگاه‌های اجرایی باید الگوی رفت‌وآمد کارکنان را اصلاح کنند و زمینه استفاده بیشتر از حمل‌ونقل عمومی، سرویس‌های اشتراکی، دوچرخه و وسایل نقلیه برقی را فراهم آورند. دورکاری حداقل دو روز در هفته برای کارکنان واجد شرایط، تعیین یک روز بدون خودروی شخصی، تغییر ضوابط استفاده از پارکینگ و محدودیت مأموریت‌های حضوری برای کارهای قابل انجام برخط، از مهم‌ترین محورهای این آیین‌نامه است.
دورکاری حداقل دو روز در هفته برای کارکنان واجد شرایط
بر اساس ماده ۳ آیین‌نامه مدیریت رفت‌وآمد کارکنان، دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند کارکنانی را که تمام یا بخشی از فعالیت‌هایشان از طریق دورکاری قابل انجام است، حداقل دو روز در هفته به‌صورت غیرحضوری به کار گیرند.
اجرای این حکم باید در چارچوب مقررات دورکاری و به‌گونه‌ای باشد که استمرار ارائه خدمات دستگاه‌ها با اختلال مواجه نشود. بنابراین، دورکاری به معنای تعطیلی فعالیت ادارات نیست و دستگاه‌ها باید برای انجام وظایف، پاسخ‌گویی به مراجعان و تداوم خدمات، برنامه‌ریزی مشخصی داشته باشند.
بر اساس آیین‌نامه، دستگاه‌ها باید بستر امن لازم برای مدیریت وظایف کارکنان دورکار را فراهم کنند و دسترسی موردنیاز آنان به سامانه‌های اداری را با رعایت ضوابط امنیتی و تعیین سطح دسترسی مجاز در اختیارشان قرار دهند.
وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز موظف شده است دسترسی کارکنان دورکار به شبکه ملی اطلاعات را تسهیل کند. در نتیجه، اجرای مؤثر این بخش از مصوبه به فراهم بودن زیرساخت‌های ارتباطی، سامانه‌های کاری و امکان نظارت بر عملکرد کارکنان وابسته است.
یک روز در هفته بدون خودروی شخصی؛ ضوابط استفاده از پارکینگ
بر اساس تبصره ماده ۲ آیین‌نامه، هر دستگاه اجرایی باید یک روز در هفته را به‌عنوان «روز بدون خودروی شخصی» تعیین کند و کارکنان را به استفاده از شیوه‌های جایگزین رفت‌وآمد تشویق کند.
در روز تعیین‌شده، پارکینگ سازمانی صرفاً برای خودروهای سازمانی قابل استفاده خواهد بود. به این ترتیب، کارکنان باید برای رفت‌وآمد به محل کار از روش‌هایی مانند حمل‌ونقل عمومی، سرویس رفت‌وآمد، پیاده‌روی، دوچرخه یا خودروهای اشتراکی استفاده کنند.
آیین‌نامه همچنین دستگاه‌ها را موظف کرده است کارکنانی را که بدون خودروی شخصی به محل کار می‌آیند، در چارچوب اعتبارات مصوب تشویق کنند. فراهم کردن تسهیلات استفاده از دوچرخه، اسکوتر و وسایل نقلیه برقی نیز در زمره اقداماتی است که دستگاه‌ها باید برای آن برنامه‌ریزی کنند.
در زمینه استفاده از پارکینگ‌های سازمانی، اولویت با افراد دارای شرایط خاص، از جمله کارکنان دارای معلولیت، بیماران خاص و مادران دارای فرزند شیرخوار است. خودروهای سازمانی، خودروهای برقی و اشتراکی و کارکنانی که امکان استفاده از حمل‌ونقل عمومی ندارند نیز در گروه‌های دارای اولویت قرار گرفته‌اند.
هدف‌گذاری سه‌ساله؛ استفاده حداقل ۷۰ درصد کارکنان از روش‌های جایگزین
ماده ۲ آیین‌نامه، دستگاه‌های اجرایی را موظف کرده است حداکثر طی سه سال، الگوی رفت‌وآمد کارکنان را به‌گونه‌ای تغییر دهند که دست‌کم ۷۰ درصد آنان از روش‌هایی غیر از خودروی شخصی تک‌سرنشین برای رسیدن به محل کار استفاده کنند. بر همین اساس، سهم استفاده از خودروی شخصی باید به حداکثر ۳۰ درصد کارکنان محدود شود.
پیاده‌روی، دوچرخه و اسکوتر، حمل‌ونقل عمومی، خودروهای اشتراکی با حداقل سه سرنشین، سرویس رفت‌وآمد و موتورسیکلت برقی از جمله روش‌هایی هستند که در این آیین‌نامه مورد تأکید قرار گرفته‌اند.
برای اجرای این برنامه، دستگاه‌ها باید با رضایت کارکنان، اطلاعات مربوط به محل سکونت، شیوه فعلی رفت‌وآمد و امکان استفاده از حمل‌ونقل عمومی را جمع‌آوری و تحلیل کنند. هدف از این اقدام، تدوین برنامه مدیریت سفر متناسب با وضعیت کارکنان و امکانات حمل‌ونقل هر دستگاه است.
همچنین دستگاه‌های اجرایی باید در چارچوب اعتبارات مصوب، کارکنانی را که از روش‌های جایگزین خودروی شخصی استفاده می‌کنند، تشویق کنند و با هماهنگی نهادها و شرکت‌های مربوط، زمینه بهره‌مندی آنان از تسهیلات خرید وسایل نقلیه کم‌مصرف و برقی را فراهم آورند.
کمک‌هزینه رفت‌وآمد به چه کارکنانی تعلق می‌گیرد؟
بر اساس ماده ۶ آیین‌نامه، پرداخت کمک‌هزینه ماهانه رفت‌وآمد صرفاً برای کارکنانی امکان‌پذیر است که از خودروی شخصی یا خودروی سازمانی برای رفت‌وآمد استفاده نمی‌کنند یا با حمل‌ونقل عمومی به محل کار می‌روند.
این ضابطه، پرداخت کمک‌هزینه را به نوع وسیله رفت‌وآمد کارکنان مرتبط می‌کند و در کنار آن، دستگاه‌ها باید خدمات سرویس سازمانی را نیز سامان‌دهی کنند. بر اساس آیین‌نامه، سرویس‌های رفت‌وآمد باید به شکلی مدیریت شوند که با استفاده از کمترین تعداد خودرو، بیشترین تعداد کارکنان امکان استفاده از این خدمات را داشته باشند.
با این حال، جزئیات اجرایی پرداخت کمک‌هزینه، از جمله مبلغ آن و شیوه احراز شرایط کارکنان، باید بر اساس ضوابط و دستورالعمل‌های مربوط از سوی دستگاه‌ها مشخص شود. بنابراین، مبلغ یکسان یا زمان پرداخت مشخصی را نمی‌توان صرفاً از متن این آیین‌نامه نتیجه گرفت.
ممنوعیت مأموریت حضوری برای فعالیت‌های قابل انجام برخط
یکی دیگر از محورهای آیین‌نامه، کاهش رفت‌وآمدهای اداری غیرضروری است. بر اساس ماده ۷، جلسات، نشست‌ها، دوره‌های آموزشی و فعالیت‌هایی که بدون حضور فیزیکی کارکنان قابل انجام هستند، باید به‌صورت مجازی برگزار شوند.
صدور مجوز مأموریت حضوری برای فعالیت‌هایی که امکان انجام برخط دارند، ممنوع شده است. در سایر موارد نیز صدور مأموریت حضوری به احراز ضرورت حضور فیزیکی از سوی بالاترین مقام دستگاه یا مقام مجاز از طرف او بستگی دارد.
دستگاه‌ها همچنین باید پیش از صدور مجوز مأموریت، امکان تجمیع مأموریت‌های مرتبط و کاهش تعداد افراد اعزامی را بررسی کنند. این مقررات با هدف کاهش سفرهای اداری، صرفه‌جویی در هزینه‌ها و جلوگیری از رفت‌وآمدهای قابل اجتناب تدوین شده است.
جایگزینی خودروهای بنزینی و نظارت بر اجرای مصوبه
در بخش دیگری از آیین‌نامه، دستگاه‌های اجرایی موظف شده‌اند اقدامات لازم را برای جایگزینی خودروهای سازمانی بنزینی با خودروهای برقی و هیبریدی انجام دهند. خرید خودروهای سواری و وانت ساخت داخل نیز در سقف اعتبارات مصوب و با رعایت ضوابط مربوط مجاز است؛ در این فرایند، اولویت با خودروهای برقی، سپس هیبریدی، دوگانه‌سوز و در نهایت بنزینی خواهد بود.
بر اساس ماده ۱۰، سازمان اداری و استخدامی کشور باید شاخص‌های نظارت بر عملکرد دستگاه‌ها در اجرای آیین‌نامه را تدوین کند. نتایج اجرای این مقررات در ارزیابی سالانه عملکرد دستگاه‌های اجرایی و جشنواره شهید رجایی لحاظ خواهد شد. دستگاه‌ها نیز موظف‌اند در پایان هر سال، گزارش اجرای آیین‌نامه و میزان تحقق اهداف را به این سازمان ارائه دهند.
البته بر اساس ماده ۹، دستگاه‌ها و واحدهای عملیاتی خدمات‌رسانی که ارائه مستقیم و مستمر خدمات آن‌ها به حضور فیزیکی نیروی انسانی نیاز دارد، تابع ضوابط خاص خود درباره نحوه فعالیت، ساعات کار و میزان حضور کارکنان خواهند بود و در صورت امکان از ظرفیت‌های این آیین‌نامه نیز استفاده می‌کنند.
