نورنیوز ـ گروه سیاسی: در تازهترین تحولات مربوط به جنگ ایران و آمریکا، سخنگوی سپاه پاسداران از تغییر رویکرد دفاعی جمهوری اسلامی و حرکت به سمت ایجاد «بازدارندگی دائم و مطلق» خبر داد.
سردار محبی با بیان اینکه دکترین دفاعی ایران پیش از این صرفاً بر پاسخ به حمله متمرکز بود، گفت اکنون رویکرد ایران به گونهای خواهد بود که در صورت تعرض، علاوه بر پاسخ، امکان تهاجم متقابل نیز وجود داشته باشد.
وی تأکید کرد دکترین جدید صرفاً تهاجمی نخواهد بود، بلکه ماهیتی نامتقارن خواهد داشت و به گفته او، ایران به شکلی به دشمن پاسخ خواهد داد که شدت عمل آن را درک کند.
سخنگوی سپاه همچنین گفت همه ظرفیتهای تسلیحاتی ایران در درگیریهای گذشته به کار گرفته نشده و نیروهای مسلح برای مقابله با تهدیدهای جدید آمادگی دارند. او درباره توان موشکی ایران نیز گفت مقایسه عملکرد موشکها در درگیریهای گذشته نشاندهنده پیشرفتهایی در دقت و توان عملیاتی بوده است.
در همین حال، سرلشکر ایزدی، جانشین فرمانده کل سپاه، گفت نیروهای آمریکایی برای دور ماندن از برد موشکهای نیروهای مسلح ایران، فاصله خود را از تنگه هرمز افزایش دادهاند و ایران برای هر تهدیدی آماده پاسخ «غیرقابل پیشبینی» است.
عراقچی: مذاکره بدون رفع تهدید و فشار معنا ندارد
همزمان با این مواضع نظامی، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، بار دیگر بر موضع تهران درباره مذاکره با آمریکا تأکید کرد.
عراقچی در یادداشتی در فایننشال تایمز نوشت ایران خواهان توافقی عادلانه و شرافتمندانه است، اما کاخ سفید تاکنون تمایل و اراده واقعی برای دستیابی به تفاهم نشان نداده است. او تصریح کرد با توجه به تهدیدهای مطرحشده از سوی واشنگتن، در شرایط کنونی دلیلی برای انتظار پیشرفت در مذاکرات وجود ندارد.
وزیر امور خارجه همچنین از ارائه یک طرح هفتروزه از طریق میانجیها به آمریکا خبر داد و گفت بر اساس این طرح، اقدامات مشخصی برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز پیشبینی شده است.
عراقچی تأکید کرد اگر آمریکا نشانههای قوی از تمایل صادقانه برای دستیابی به راهحلی عادلانه نشان دهد، ایران آماده است بار دیگر به دیپلماسی فرصت بدهد.
وی در اظهاراتی دیگر نیز خطاب به آمریکا گفت اگر در پیشرفت مذاکرات و باز شدن تنگه هرمز صداقت وجود دارد، باید شروط ایران پذیرفته شود. عراقچی همچنین تأکید کرد ایران تسلیم نخواهد شد.
رئیسجمهور نیز در مراسم روز ملی صادرات گفت گفتوگو با زبان تهدید و فشار معنا ندارد و اگر آمریکا از تجاوز و فشار دست بردارد، امکان گفتوگو وجود خواهد داشت. مسعود پزشکیان همچنین خروج کشور از وضعیت «نه جنگ و نه صلح» را یکی از اولویتهای ایران عنوان کرد.
میانجیگری روسیه، پاکستان و ادعای هشدار آمریکا
در سطح دیپلماتیک، تلاشها برای کاهش تنش همچنان ادامه دارد. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در دیدار با استیو ویتکاف، نماینده دونالد ترامپ، اعلام کرد مسکو آماده کمک به حل بحران مربوط به ایران است.
پیش از این نیز سفر عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، به تهران بار دیگر نقش اسلامآباد در میانجیگری میان ایران و آمریکا را پررنگ کرده بود.
در همین حال، روزنامه الاخبار لبنان مدعی شده است عاصم منیر در سفر به تهران حامل «آخرین هشدار» کاخ سفید بوده و واشنگتن خواستار دریافت امتیازهای هستهای پیش از برداشتن گامهای دیگر است. این رسانه همچنین مدعی شده در صورت رد این خواستهها، احتمال حمله گسترده آمریکا وجود دارد.
این ادعا تاکنون بهصورت رسمی از سوی مقامهای آمریکایی تأیید نشده است و باید در چارچوب گزارشهای رسانهای و اطلاعات غیررسمی ارزیابی شود.
از سوی دیگر، اظهارات مقامهای ایرانی نشان میدهد تهران همچنان پایان حملات و فشارها، رفع محاصره و بازگشایی تنگه هرمز را در اولویت میداند و حاضر نیست در شرایط جنگی درباره پرونده هستهای امتیاز بدهد.
در همین زمینه، پزشکیان نیز گفت ایران به دنبال جنگ نیست، اما زیر بار زور و قلدری نخواهد رفت و برای گفتوگو، توقف تجاوز و به رسمیت شناختن حقوق ایران را ضروری دانست.
نفت ۱۱۰ دلاری و افزایش نگرانیها درباره تنگه هرمز
همزمان با افزایش تنشهای منطقهای، بازار انرژی نیز تحت تأثیر تحولات قرار گرفته است. قیمت نفت برنت در معاملات روز چهارشنبه با رشد بیش از یک درصدی به حدود ۱۱۰ دلار و ۴۰ سنت رسید و قیمت نفت در برخی معاملات به بیش از ۱۱۰ دلار افزایش یافت.
رویترز گزارش داده است افزایش نگرانیها درباره اختلال در عرضه نفت، در کنار کاهش ذخایر نفت خام و فرآوردههای نفتی آمریکا، از عوامل رشد قیمتها بوده است.
تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین محورهای این تحولات است. سخنگوی سپاه با اشاره به اهمیت این آبراه گفت اگر آمریکا مدعی باز بودن تنگه است، باید امکان عبور نفتکشها و ناوهای خود را نشان دهد. او همچنین بسته ماندن تنگه را عامل فشار بر اقتصاد آمریکا و بازار انرژی دانست.
در همین حال، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا از وقوع یک حادثه در آبهای نزدیک منطقه بخاء عمان خبر داده است؛ موضوعی که در کنار گزارشهای مربوط به افزایش خطرات امنیت دریایی، بر حساسیت مسیرهای کشتیرانی منطقه افزوده است.
در حوزه تجارت زمینی نیز مقامهای مسئول اعلام کردهاند بیشتر مرزهای ایران فعال هستند. مرز ریمدان در مرز ایران و پاکستان همچنان تعطیل اعلام شده، اما تردد تجاری در میرجاوه ادامه دارد و در مرزهای ایران و عراق نیز محدودیت عمومی گزارش نشده است. فرماندار مهران نیز اعلام کرده این پایانه مرزی در حال حاضر با محدودیتی برای تردد مسافران و فعالیت تجاری مواجه نیست.
در کنار این تحولات، امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، اعلام کرد کشورش از همان ابتدا این جنگ را جنگ خود ندانسته و خواستار جلوگیری از تبدیل دوباره تنشها به درگیری گستردهتر است. او همچنین از افزایش شدید هزینه حملونقل دریایی و آثار آن بر زنجیره تأمین جهانی خبر داد.
مجموع این تحولات نشان میدهد در حالی که کانالهای میانجیگری همچنان فعال هستند، اختلافات تهران و واشنگتن بر سر ترتیب اقدامات، پرونده هستهای، تنگه هرمز و رفع فشارهای اقتصادی همچنان پابرجاست؛ شرایطی که همزمان با هشدارهای متقابل نظامی، آینده مذاکرات و سطح تنش در منطقه را در وضعیت حساسی قرار داده است.