نورنیوز ـ گروه اجتماعی: اظهارات اخیر وزیر آموزش‌وپرورش درباره مجازی شدن حداکثر سه‌روزه آموزش در شرایط حاد، بار دیگر موضوع تعطیلی مدارس و نحوه ادامه فعالیت کلاس‌های درس را به یکی از دغدغه‌های خانواده‌ها تبدیل کرده است. بررسی اظهارات وزیر، معاون آموزش ابتدایی و مسئولان استانی نشان می‌دهد سیاست اعلام‌شده وزارتخانه، استمرار آموزش حضوری، پرهیز از تعطیلی‌های سراسری و اتخاذ تصمیم‌های منطقه‌ای و موقت در شرایط اضطراری است؛ با این حال، اجرای این سیاست به شرایط هر منطقه و تصمیم مراجع مسئول بستگی دارد.
مجازی شدن مدارس حداکثر سه روز؛ توضیح وزیر آموزش‌وپرورش
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش‌وپرورش، در تازه‌ترین اظهارات خود درباره وضعیت فعالیت مدارس تأکید کرده است که اولویت این وزارتخانه، ادامه آموزش حضوری در سراسر کشور است و مجازی شدن کلاس‌ها نباید به سیاستی دائمی یا جایگزینی برای آموزش حضوری تبدیل شود.
به گفته کاظمی، در صورت بروز شرایط حاد، تغییر شیوه آموزش تنها در مناطق درگیر، به‌صورت نقطه‌ای و موقت و حداکثر برای سه روز انجام خواهد شد و پس از آن، آموزش حضوری از سر گرفته می‌شود.
این اظهارات به معنای اعلام تعطیلی سه‌روزه مدارس کشور نیست؛ بلکه ناظر بر تعیین چارچوبی برای مدیریت شرایط اضطراری در مناطقی است که ادامه فعالیت حضوری مدارس با محدودیت مواجه می‌شود.
وزیر آموزش‌وپرورش همچنین درباره احتمال تغییر وضعیت مدارس به دلیل آلودگی هوا و ناترازی‌های انرژی گفته است که شاخص‌های مربوط به آلودگی هوا با همکاری وزارت بهداشت، سازمان حفاظت محیط زیست و مدیریت بحران بررسی می‌شود. بنابراین، تغییر وضعیت مدارس به شرایط واقعی و ارزیابی مراجع مسئول وابسته است و نمی‌توان از اظهارات وزیر، تعطیلی قطعی مدارس در روزهای آینده را نتیجه گرفت.
چرا تصمیم‌گیری درباره تعطیلی مدارس منطقه‌ای شده است؟
یکی از تغییرات مهم در رویکرد اعلام‌شده آموزش‌وپرورش، تأکید بر تصمیم‌گیری متناسب با شرایط هر منطقه به‌جای تعطیلی یکپارچه مدارس در سطح کشور یا استان است.
رضوان حکیم‌زاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش‌وپرورش، پیش‌تر با اشاره به تفویض اختیار تصمیم‌گیری درباره تعطیلی مدارس به این وزارتخانه گفته بود که امکان اتخاذ تصمیم‌های منطقه‌ای فراهم شده است تا در صورت بروز مشکل در یک محدوده مشخص، لزوماً مدارس سایر مناطق تعطیل نشوند.
حکیم‌زاده با تأکید بر اهمیت زمان آموزش دانش‌آموزان، آلودگی هوا، ناترازی انرژی و بارش برف را از عواملی دانسته بود که در سال‌های گذشته به تعطیلی مدارس منجر شده‌اند. به گفته وی، تعطیلی‌های مکرر بر زمان آموزش و کیفیت یادگیری تأثیر می‌گذارد و باید از تعطیلی‌های غیرضروری جلوگیری کرد.
او همچنین با اشاره به تجربه دوران کرونا، بر ضرورت بازنگری در سیاست‌های تعطیلی مدارس تأکید کرده و معتقد است مدرسه باید آخرین بخشی باشد که تعطیل می‌شود.
بر اساس این رویکرد، هدف آن است که در صورت وجود شرایط اضطراری در یک شهر یا منطقه، تصمیم متناسب با همان محدوده اتخاذ شود و فعالیت آموزشی سایر مناطق بدون وقفه ادامه پیدا کند.
آیا آموزش مجازی در شرایط اضطراری منتفی شده است؟
خیر؛ اظهارات مسئولان آموزش‌وپرورش نشان می‌دهد آموزش مجازی همچنان یکی از ابزارهای مدیریت شرایط اضطراری است، اما قرار نیست در شرایط عادی جایگزین آموزش حضوری شود.
کاظمی در اظهارات پیشین خود نیز با تأکید بر اولویت آموزش حضوری گفته بود در مناطق دارای تهدیدهای اجتماعی و امنیتی، امکان استفاده از الگوی ترکیبی آموزش و ظرفیت فضاهای امن وجود دارد. وی تأکید کرده بود که تصمیم‌گیری درباره نحوه فعالیت مدارس باید با در نظر گرفتن شرایط هر منطقه و با مشارکت فرمانداران و شوراهای تأمین انجام شود.
به این ترتیب، میان سه وضعیت باید تفاوت قائل شد: تعطیلی کامل فعالیت آموزشی، برگزاری غیرحضوری کلاس‌ها و اجرای الگوی ترکیبی آموزش حضوری و مجازی. غیرحضوری شدن کلاس‌ها لزوماً به معنای تعطیلی آموزش نیست؛ در این وضعیت، اصل بر استمرار یادگیری از طریق بسترهای آموزشی تعیین‌شده است.
تجربه هرمزگان؛ نمونه‌ای از اجرای تصمیم‌های منطقه‌ای
نحوه فعالیت مدارس هرمزگان نمونه‌ای از اجرای سیاست متناسب‌سازی برنامه آموزشی با شرایط مناطق مختلف است.
بر اساس این اعلام، در شهرهای قشم، سیریک و جاسک، آموزش مدارس به‌صورت ترکیبی از حضوری و غیرحضوری دنبال می‌شود و برنامه حضور دانش‌آموزان با توجه به شرایط هر مدرسه تعیین خواهد شد. در روستاهای این شهرستان‌ها نیز فعالیت مدارس به‌صورت اقتضایی و حضوری پیش‌بینی شده بود.
در بندرعباس، برنامه اعلام‌شده شامل سه روز آموزش حضوری و دو روز آموزش غیرحضوری در هفته بود؛ درحالی‌که مدارس سایر شهرستان‌ها و مناطق استان طبق همان اطلاعیه به فعالیت حضوری ادامه می‌دادند.
این نمونه نشان می‌دهد تصمیم درباره شیوه آموزش الزاماً برای همه مناطق یک استان یکسان نیست و برنامه هر مدرسه نیز باید از طریق مدیران مدارس به خانواده‌ها اطلاع‌رسانی شود. البته این برنامه مربوط به اطلاعیه منتشرشده درباره هرمزگان است و نباید آن را به سایر استان‌ها تعمیم داد.
بالاخره مدارس تعطیل می‌شوند یا آموزش مجازی ادامه دارد؟
بررسی اظهارات وزیر آموزش‌وپرورش و سایر مسئولان نشان می‌دهد سیاست اعلام‌شده برای سال تحصیلی جاری بر چند محور استوار است:
• اصل بر آموزش حضوری است و وزارتخانه بر استمرار فعالیت مدارس تأکید دارد.
• مجازی شدن حداکثر سه‌روزه، به شرایط حاد و مناطق درگیر مربوط است و به معنای تعطیلی سراسری سه‌روزه مدارس نیست.
• تصمیم‌گیری باید متناسب با شرایط هر منطقه باشد و امکان دارد برنامه مدارس در مناطق مختلف یک استان نیز متفاوت باشد.
• آلودگی هوا، شرایط امنیتی و محدودیت‌های احتمالی دیگر باید بر اساس ارزیابی مراجع مسئول بررسی شوند.
• اعلام تعطیلی یا تغییر شیوه آموزش در هر منطقه نیازمند اطلاع‌رسانی رسمی است و اظهارات کلی مسئولان به‌تنهایی به معنای تعطیلی قطعی در یک روز مشخص نیست.
بنابراین، تصمیم اعلام‌شده آموزش‌وپرورش، تعطیلی عمومی مدارس نیست؛ بلکه استمرار آموزش حضوری در کنار امکان تغییر موقت و منطقه‌ای شیوه آموزش در شرایط اضطراری است.
