نورنیوز-گروه اجتماعی: حسین افشین عصر امروز شنبه یازدهم مهر در پانزدهمین همایش ملی نخبگان با شعار «آیین میثاق نخبگان؛ با ایران فردا» که در دانشگاه فردوسی مشهد با واکاوی مفهوم پیوند و چسبندگی اجتماعی و نهادی در توسعه علمی کشور اظهارکرد: گاهی یک کشور از کمبود داشته‌هایش ضعیف نمی‌شود، بلکه از پراکندگی داشته‌های خود آسیب می‌بیند.
وی افزود:ایران اسلامی امروز از دانشگاه خوب، دانشمندان برجسته، جوانان خلاق و صنایع پیشرو برخوردار است، اما مسئله اصلی، میزان پیوند و هم‌جهتی این ظرفیت‌هاست.
افشین با ادای احترام به مقام والای شهدای انقلاب اسلامی، رهبر شهید و شهدای عرصه علم و فناوری به‌ویژه شهید علی لاریجانی، افزود: میراث علمی کشور نباید در قاب یادبودها محصور بماند؛ یک نسل باور ساختن را ایجاد کرد و زیست‌بوم دانش‌بنیان را شکل داد، اما مسئولیت نسل کنونی، تبدیل تمامی این زیرساخت‌ها و دستاوردها به «قدرت ملی» است.
معنای واقعی قدرت؛ «حق انتخاب» در لحظات حیاتی
رئیس بنیاد ملی نخبگان در ادامه با نقد نگاه‌های تشریفاتی به مقوله اقتدار، «قدرت» را در زنجیره ارزش فناوری معنا کرد و گفت: قدرت به زبان ساده یعنی حق انتخاب. وقتی در حوزه‌های راهبردی مانند هوش مصنوعی، سلامت، انرژی، امنیت غذایی، زیست‌فناوری، کوانتوم و میکروالکترونیک توان بومی داریم و مجبور به تبعیت از تصمیمات بیرونی نیستیم، یعنی حق انتخاب داریم.
افشین با بیان اینکه کشوری با یک گزینه تک‌بعدی در لحظات تصمیم‌گیری آسیب‌پذیر است، تصریح کرد: هر فناوری بومی که یک گزینه تازه پیش پای کشور قرار می‌دهد، خشتی از بن‌سازه قدرت ملی را روی هم می‌گذارد.
نقشه راه مرجعیت فناوری؛ تبدیل ایران به انتخاب دیگر کشورها
معاون علمی رئیس‌جمهور، گام فراتر از حق انتخاب را دستیابی به مرجعیت فناوری خواند و خاطرنشان کرد: مرجعیت فناوری یعنی ایران علاوه بر تامین نیازهای خود، به گزینه‌ای بَدلی و جذاب برای سایر کشورها در عرصه بین‌المللی تبدیل شود.
افشین ادامه داد: مرجعیت به معنای ادعای اول بودن در تمام حوزه‌ها نیست، زیرا منابع کشورها محدود است. سیاست هوشمندانه اقتضا می‌کند در برخی حوزه‌ها مصرف‌کننده هوشمند، در برخی دارای استقلال و در حوزه‌های کلیدی و اولویت‌دار، عمیق و متمرکز سرمایه‌گذاری کنیم تا نام ایران با آن فناوری گره بخورد.
هم‌راستاسازی ظرفیت‌ها؛ تبدیل نور پراکنده به پرتو لیزر
رئیس بنیاد ملی نخبگان همچنین با تشبیه ظرفیت‌های پراکنده کشور به پرتوهای نور، بیان کرد: ما در ایران با کمبود نور مواجه نیستیم، بلکه مساله اصلی هم‌جهت کردن پرتوهاست. هزاران پرتو پراکنده فضا را روشن می‌کنند، اما وقتی هم‌راستا شوند، به لیزری تبدیل می‌شوند که توان تغییر واقعیت‌ها و برطرف‌کردن موانع را دارد.
افشین افزود: گام جدید معاونت علمی بر کامل‌کردن تمام حلقه‌های زنجیره، از ایده تا شرکت، سرمایه، صنعت، بازار داخلی و در نهایت بازار جهانی استوار است.
توسعه منطقه‌ای؛ عبور از نسخه یکسان برای ۳۱ استان
افشین در ادامه با اشاره به رویکرد جدید معاونت علمی در سفرهای استانی گفت: ایران به ۳۱ نسخه کوچک از تهران نیاز ندارد. رویکرد ما در استان‌ها تغییر پرسش از «چه می‌خواهید» به «سهم شما در ساخت قدرت ملی چیست» بوده است.
وی تأکیدکرد: هر استان باید به هاب تخصصی و صادراتی در مزیت‌های بومی خود، از کشاورزی و معدن گرفته تا دریا، سلامت و صنایع خلاق تبدیل شود تا نقشه تقسیمات کشوری به نقشه توزیع قدرت ملی تغییر یابد.
ضرورت نگاه بین‌نسلی در حکمرانی؛ کاشتن برای آینده
معاون علمی رئیس‌جمهور با تاکید بر لزوم حاکم شدن رویکرد اینده‌نگرانه و ماندگار در مدیریت اجرایی کشور یادآور شد: زیرساخت‌سازی در فناوری‌های نوظهور و تربیت نسل، پروژه‌های زودهنگام یک یا دو ساله نیستند. مدیریت واقعی یعنی کاشتن درختی که شاید خود مدیر زیر سایه آن ننشیند اما ثمره آن، اقتدار کشور را برای نسل‌های بعدی تضمین کند.
افشین در ادامه سخنان خود با اشاره به نماد «چسب ماکان» و مفهوم پیوندبخش آن خاطرنشان کرد: ایران قوی، نیازمند چسب پیونددهنده میان دانشگاه و صنعت، نخبه و مسئله، فناوری و بازار، و نسل امروز با آینده است.
وی تاکید کرد: مسئولیت تاریخ‌ساز ما، سپردن ایرانی قدرتمندتر، متصل‌تر و با گزینه‌های متعددتر به دست نسل‌های فرداست.
