نورنیوز-گروه اجتماعی: تحلیل جدید پژوهشگران «دانشگاه مانش»(Monash University) نشان میدهد که مصرف دوز پایین آسپرین با کاهش ۷۰ درصدی خطر ابتلا به زوال عقل در سالمندانی با پروفایل ژنتیکی خاص مرتبط است. این یافته جدید، احتمال اتخاذ رویکردی شخصیسازیشدهتر را برای پیشگیری از زوال عقل مطرح میکند.
به نقل از یورکالرت، پژوهشگران در این پروژه به تحلیل دادههای ژنتیکی حاصل از آزمایش شاخص «آسپرین برای کاهش رویدادها در سالمندان»(ASPREE) پرداختند و با بررسی امتیازات ژنتیکی بیش از ۱۳۵۰۰ نفر، این موضوع را ارزیابی کردند که آیا ژنهای افراد بر تأثیر آسپرین در کاهش خطر ابتلا به زوال عقل نقش دارند یا خیر.
قویترین یافته با ژنتیک مؤثر بر شمارش پلاکتها مرتبط بود. پژوهشگران شرکتکنندگان را براساس امتیاز ژنتیکی مرتبط با پلاکت رتبهبندی کردند.
در میان شرکتکنندگانی که از نظر امتیاز ژنتیکی شمارش پلاکت در ۲۰ درصد بالا قرار داشتند، تنها یک درصد از مصرفکنندگان آسپرین دچار زوال عقل شدند؛ در حالی که این رقم برای دریافتکنندگان دارونما ۳٫۳ درصد بود. این امر نشاندهنده حدود ۷۰ درصد خطر نسبی کمتر مرتبط با مصرف آسپرین است. با وجود این، آسپرین خطر خونریزی جدی را نیز در این گروه افزایش داد. خونریزی شدید در ۴٫۴ درصد از مصرفکنندگان آسپرین رخ داد؛ در حالی که این میزان در دریافتکنندگان دارونما ۲٫۱ درصد بود.
دکتر «پیتر فرانسکه»(Peter Fransquet) از پژوهشگران این پروژه گفت: یافتههای این پژوهش میتوانند دریچهای را به سوی رویکردی شخصیتر برای پیشگیری از زوال عقل باز کنند. آزمایشهای پیشین نشان داده بودند که وقتی همه افراد با هم در نظر گرفته میشدند، مشخص نمیشد آسپرین از زوال عقل جلوگیری میکند. یافتههای ما نشان میدهند که ممکن است داستان پیچیدهتر باشد. در افرادی با این مشخصات ژنتیکی خاص، موارد ابتلا به زوال عقل در بین افرادی که آسپرین مصرف میکردند، به طور قابل توجهی کمتر بود. این نتیجه، این احتمال را افزایش میدهد که روزی ژنتیک بتواند به ما کمک کند تا تشخیص دهیم چه کسی ممکن است از یک درمان پیشگیرانه بهرهمند شود؛ نه این که یک رویکرد یکسان برای همه داشته باشیم.
اگرچه دانشمندان پیشتر ارتباطی را میان فعالسازی و تجمع پلاکتها با زوال عقل شناسایی کردهاند، اما نقش تعداد کل پلاکتها کمتر روشن بوده است.
فرانسکه گفت: نکته جالب این است که این نشانه با عوامل خطر ژنتیکی شناختهشده برای بیماری آلزایمر و زوال عقل ارتباطی نداشت. در عوض، این یافته توجه ما را به زیستشناسی پلاکتها معطوف میکند و مسیر جدیدی را برای پژوهش پیش روی ما میگذارد. اکنون باید این یافته را در پژوهشهای دیگر تأیید کنیم و در نهایت آن را در آزمایشی که به طور اختصاصی برای افراد دارای این پروفایل ژنتیکی طراحی شده است، مورد بررسی قرار دهیم.
وی افزود: مردم نباید صرفاً براساس این پژوهش و بدون مشورت با پزشک خود، مصرف آسپرین را برای پیشگیری از زوال عقل آغاز کنند؛ به ویژه با در نظر گرفتن خطر روبهافزایش خونریزیهای شدید. اگر درستی این یافته تأیید شود، ارزانی و در دسترس بودن آسپرین میتواند پیشگیری شخصیسازیشده از زوال عقل را به امری کاملاً عملی و ممکن تبدیل کند.
این پژوهش در «Alzheimer’s & Dementia: The Journal of the Alzheimer's Association» به چاپ رسید.
