نورنیوز-گروه سیاسی: طرحی که میتواند معادلات تردد دریایی در منطقه را تغییر دهد، اکنون روی میز آمریکا قرار دارد؛ سیدعباس عراقچی در جمع خبرنگاران تاکید کرد در صورت پذیرش شروط ایران، روند بازگشایی تنگه هرمز آغاز میشود و میتواند تا روز ششم به بازگشایی و در روز هفتم به ورود به مرحله توافق نهایی برسد.
عراقچی درباره زمان آغاز اجرای طرح هفتروزه گفت: مهلت هفتروزه از زمانی آغاز میشود که ایالات متحده این برنامه را بپذیرد. اگر این اتفاق فردا رخ دهد، اجرای برنامه از همان زمان آغاز خواهد شد.
وزیر امور خارجه افزود: در صورت انجام اقدامات لازم، ایران معتقد است میتواند این روند را ظرف چهار یا پنج روز تکمیل کند؛ بهگونهای که در روز ششم تنگه هرمز باز شود و در روز هفتم، ایالات متحده برای توافق نهایی وارد شود.
وی تأکید کرد اقداماتی که آمریکا باید انجام دهد، پیشتر به این کشور ابلاغ شده و در چارچوب یادداشت تفاهم قرار دارد.
عراقچی تصریح کرد: اگر جدیت لازم از سوی طرف آمریکایی وجود داشته باشد، این اتفاق خواهد افتاد و تنگه هرمز دوباره باز میشود.
بر اساس گزارشهای منتشرشده از این اظهارات، ایران طرح هفتروزه خود را از طریق میانجیها به آمریکا منتقل کرده است. گزارشهای منتشرشده درباره این طرح، آن را به رفع برخی اقدامات نظامی و اقتصادی علیه ایران و فراهم شدن شرایط برای ازسرگیری گفتوگوها مرتبط میدانند.
ایران همچنان مسیر دیپلماسی را باز گذاشته است
وزیر امور خارجه در ادامه اظهارات خود با تأکید بر تعهد جمهوری اسلامی ایران به حقوق بینالملل، منشور ملل متحد و دیپلماسی، گفت این رویکرد در مذاکراتی که به توافق برجام منتهی شد، در اجرای آن و همچنین در تلاشهای مستمر ایران برای پیگیری مسیر دیپلماسی طی دو سال گذشته، نمود داشته است.
عراقچی با اشاره به آنچه اقدامات آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران خواند، اظهار کرد که ایالات متحده مسیر «تجاوز، تهدید، ترور، جنگ اقتصادی و بیاعتنایی آشکار به حقوق بینالملل و منشور ملل متحد» را در پیش گرفته است.در جریان این اقدامات بیش از ۵ هزار نفر کشته شدهاند که صدها تن از آنان زنان و کودکان بودهاند. عراقچی همچنین ترور رهبر جمهوری اسلامی ایران و شماری از مقامهای ارشد سیاسی و نظامی کشور را «جنایتی فاحش و نقض آشکار حقوق بینالملل» توصیف کرد.
وزیر امور خارجه ایران همچنین به حملات به مناطق مسکونی، مدارس، بیمارستانها، تأسیسات انرژی، اماکن ورزشی و فرهنگی، زیرساختهای حملونقل و دیگر اهداف غیرنظامی اشاره کرد و از جمله به کشتهشدن بیش از ۱۶۸ دانشآموز و معلم در میناب، حمله با بمبهای خوشهای به ورزشگاه لامرد، بمباران منازل مسکونی در کش با بمبهای دو هزار پوندی و حمله موشکی به یک مراسم عروسی در سیریک اشاره و تاکید کرد همه اینها مستند شده اند.
عراقچی در بخش دیگری از سخنان خود، مواضع ایران درباره برنامه هستهای را تشریح کرد و گفت اتهامات جدید مطرحشده درباره برنامه هستهای صلحآمیز ایران، ماهیتی سیاسی دارد و نمیتواند جایگزین ارزیابیهای فنی و حقوقی شود.
وی با اشاره به عضویت ایران در معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) از سال ۱۹۷۰ گفت ایران طی چند دهه تحت نظارت گسترده آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار داشته است.
وزیر امور خارجه همچنین با انتقاد از حمله به تأسیسات هستهای ایران گفت آمریکا نمیتواند همزمان مدعی دفاع از نظام عدم اشاعه باشد و تأسیسات هستهای صلحآمیز تحت پادمان آژانس بینالمللی انرژی اتمی را هدف قرار دهد.
عراقچی درباره وضعیت تنگه هرمز نیز گفت ایران همچنان به کشتیرانی ایمن و امن متعهد است، اما امنیت دریایی از طریق اقدامات نظامی بیشتر، تهدید، محاصره یا اعمال فشار اقتصادی قابل بازگرداندن نیست.
به گفته وی، تا ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ تنگه هرمز باز بود و ناامنی حاکم بر تنگه و اختلال در کشتیرانی دریایی، از دیدگاه ایران نتیجه مستقیم اقدامات آمریکا و اسرائیل است.
وی افزود نمیتوان کشوری را بمباران، به نابودی تهدید و محاصره دریایی کرد و همزمان انتظار داشت امنیت و کشتیرانی بهطور خودکار به وضعیت عادی بازگردد.
تفاهمنامه اسلامآباد و پیشنهاد هفتروزه ایران
عراقچی در ادامه به تفاهمنامه اسلامآباد اشاره کرد و گفت در پی مساعی جمیله پاکستان و قطر، ایران و ایالات متحده در ۱۷ ژوئن این تفاهمنامه را امضا کردند.
به گفته وزیر امور خارجه، بر اساس بند پنجم تفاهمنامه، ایران متعهد شد ترتیبات لازم را برای تسهیل تردد ایمن کشتیها فراهم کند.
عراقچی افزود ایران بلافاصله مذاکرات فنی با سلطنت عمان را با هدف اجرای این تعهد و بازگرداندن تردد دریایی به سطح پیش از جنگ آغاز کرد و طی دو هفته پس از اجرای تفاهمنامه، تردد دریایی به حدود ۶۰ درصد سطح پیش از جنگ بازگشت.
وی مدعی شد اقدامات یکجانبه بعدی آمریکا و اقدام نظامی این کشور، اجرای تفاهمنامه را نقض و متوقف کرد و آمریکا به جای استفاده از سازوکار حلوفصل اختلافات پیشبینیشده در تفاهمنامه، به اقدام نظامی متوسل شد.
عراقچی تأکید کرد ایران همچنان درِ دیپلماسی را باز گذاشته و طی دو سال گذشته بهطور مستمر و با حسن نیت در مذاکرات مشارکت کرده است، اما به گفته وی، تجربه اقدامات گذشته آمریکا موجب ایجاد بیاعتمادی عمیق نسبت به ازسرگیری مذاکرات بدون دریافت تضمینهای معتبر برای جلوگیری از تکرار چنین اقداماتی شده است.
وی در نهایت گفت ایران از طریق قطر، یک برنامه مشخص هفتروزه را به ایالات متحده منتقل کرده است و در صورت فراهم شدن شرایط لازم، تنگه هرمز میتواند بازگشایی شود و تردد عادی دریایی ظرف هفت روز از سر گرفته شود.
عراقچی در پایان تأکید کرد: «اکنون انتخاب با ایالات متحده است» و ایران اجبار، تهدید یا ارعاب را نمیپذیرد و تحت فشار از حقوق حاکمیتی خود صرفنظر نخواهد کرد.
وی همچنین گفت سازمان ملل متحد با هدف جلوگیری از جایگزینشدن «قانون جنگل» به جای حاکمیت حقوق بینالملل ایجاد شده است و افزود: منشور ملل متحد اختیاری نیست، حاکمیت مشروط نیست، دیپلماسی به معنای تسلیم نیست و صلح را نمیتوان از طریق تهدید به نابودی بنا کرد.
