نورنیوز-گروه سیاسی: تحولات جنگ سوم و تجاوز نظامی اخیر آمریکا به ایران وارد مرحله جدیدی شده است. مهمترین تحولات این روز، حول رایزنیهای دیپلماتیک در نیویورک، وضعیت تنگه هرمز و تحولات منطقهای متمرکز بود.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در حاشیه هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک با یکدیگر گفتوگو کردند. روایتها درباره شکل این تماس متفاوت است؛ ویتکاف از مذاکرات طولانی از طریق میانجیها سخن گفت، در حالی که منابع ایرانی از دیدار مستقیم عراقچی و ویتکاف خبر دادند.
رایزنی عراقچی و ویتکاف؛ شروط ایران برای هرمز
به گفته منابع ایرانی، این دیدار با درخواست طرف آمریکایی انجام شد و هدف تهران از پذیرش آن، ابلاغ شروط خود برای بازگشایی تنگه هرمز بود. بر اساس این گزارش، رفع فوری محاصره دریایی، آزادی داراییهای مسدودشده ایران و پایان جنگ در همه جبههها از جمله شروط مطرحشده بوده است.
ویتکاف نیز اعلام کرد مذاکراتی طولانی با هیئت ایرانی از طریق میانجیها انجام شده و این دور از رایزنیها با پایان یافتن، «سازنده و امیدوارکننده» توصیف شده است. او گفت میانجیها در روزهای آینده به تلاش خود میان دو طرف ادامه خواهند داد.
دونالد ترامپ نیز این رایزنیها را مثبت توصیف کرده و از برگزاری یک نشست سهساعته سخن گفته است؛ با این حال، گزارشهای منتشرشده درباره اینکه گفتوگوها مستقیماً میان مقامهای ایرانی و آمریکایی انجام شده یا عمدتاً از مسیر میانجیها بوده، تفاوتهایی دارد.
تنگه هرمز؛ کاهش تردد کشتیها
همزمان، وضعیت تردد دریایی در تنگه هرمز همچنان یکی از محورهای اصلی تحولات منطقه است. بر اساس دادههای کشتیرانی مورد استناد در گزارش، روز گذشته سه کشتی باری حامل کالاهای اولیه از این تنگه عبور کردند؛ در حالی که میانگین متحرک ۱۰ روزه حدود ۱۵ کشتی اعلام شده بود.
در همین حال، ایران اعلام کرده است در صورت کاهش فشار نظامی آمریکا و رفع محاصره، آمادگی دارد تنگه هرمز را در مدت کوتاهی بازگشایی کند.
تعلیق پروازهای ایران به آذربایجان
در تحول دیگری، شرکت هواپیمایی آذربایجان اعلام کرد پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی به مقصد این کشور از ۲۲ سپتامبر به حالت تعلیق درآمده است. مقامهای آذربایجانی علت این تصمیم را تحریمهای جدید آمریکا علیه بخش هوانوردی ایران اعلام کردهاند.
رایزنی عراقچی با مقامهای اروپایی
عراقچی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل همچنین با وزیران امور خارجه فرانسه و هلند دیدار و درباره مناسبات دوجانبه و تحولات منطقهای و بینالمللی گفتوگو کرد.
در دیدار با وزیر خارجه فرانسه، عراقچی از مواضع پاریس در قبال تحولات منطقه انتقاد کرد و مواضع ایران درباره تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل، تحریمها و موضوعات مرتبط با حقوق بشر را تشریح کرد.
در دیدار با وزیر خارجه هلند نیز وزیر امور خارجه ایران، اقدامات آمریکا و اسرائیل را عامل ناامنی منطقه دانست و بر ضرورت توقف اقدامات نظامی و احترام به حقوق و منافع ایران تأکید کرد.
ورود پزشکیان به نیویورک
مسعود پزشکیان نیز برای شرکت و سخنرانی در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل وارد نیویورک شد. سفر رئیسجمهور ایران در شرایطی انجام شده که جنگ ایران و آمریکا و بحران تردد در تنگه هرمز از محورهای اصلی رایزنیهای دیپلماتیک در حاشیه این نشست است.
مواضع فرانسه درباره هرمز و جنگ
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، اعلام کرده است کشورش برای مشارکت در یک عملیات بینالمللی با ماهیت صرفاً دفاعی و با هدف حفاظت از کشتیرانی در تنگه هرمز آمادگی دارد. او همچنین گفته فرانسه در جنگ علیه ایران مشارکت نکرده، زیرا این گزینه را درست نمیدانسته است.
تازهترین تحولات منطقه
در همین حال، گزارشهایی درباره انفجارهای شدید در ریاض و توقف فعالیت فرودگاه بینالمللی این شهر منتشر شد، هرچند تا زمان انتشار این گزارش، رسانههای رسمی عربستان و یمن جزئیات این حادثه را تأیید نکرده بودند.
در جنوب لبنان نیز منابع محلی از حملات هوایی و توپخانهای اسرائیل به چند منطقه خبر دادند.
همزمان، وضعیت نیروهای آمریکایی در عراق و ضربالاجل اعلامشده برای خروج آنها نیز همچنان یکی از موضوعات مورد توجه در تحولات منطقهای است.