نورنیوز-گروه اقتصادی: یک نظرسنجی ماهانه موسسه مدیریت تامین (آیاسام) که به دقت رصد میشود، اوایل ماه جاری پس از مقایسه وضعیت فعلی صاحبان کسبوکارهای آمریکایی با همهگیری توسط چندین مدیر کسبوکار، تعجب همگان را برانگیخت.
آنها گفتند وضعیت در دوران شیوع کووید بهتر بود.
اختلالات گسترده و بیثباتی قیمتها، کسبوکارها را مجبور به تصمیمگیریهای غیرممکن میکند. آنها نمیدانند چگونه برنامهریزی کنند و مشتریان نگران تورم آنها تمایلی به افزایش بیشتر قیمتها ندارند.
جک بافینگتون، مدیر برنامه زنجیره تامین در دانشگاه دنور، گفت: «مطمئنا این مشکل بزرگتر از کووید است. این کاملا متفاوت است. این یک مشکل انرژی است.»
دولت ترامپ سعی کرده است جنگ ایران را به عنوان یک نوسان اقتصادی موقت جلوه دهد و پس از حل شدن، تورم بازگشتی به سرعت خود را معکوس خواهد کرد. اما مشکلات تاریخی زنجیره تامین که صاحبان کسبوکارهای آمریکایی با آن مواجه هستند، نشان میدهد که حتی اگر جنگ به طور معجزهآسایی فردا پایان یابد، چرا تورم دوباره به راحتی حل نخواهد شد.
تورم آمریکا چه زمانی متوقف خواهد شد؟
ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» در روز کارگر گفت: «زمانی که جنگ با ایران پیروز شد، قیمت نفت به شدت کاهش خواهد یافت. همه چیز به سرعت اتفاق خواهد افتاد.»
در اواسط ژوئن، زمانی که تنگه هرمز برای مدت کوتاهی پس از امضای یادداشت تفاهم میان آمریکا و ایران بازگشایی شد، قیمت بنزین به کمتر از ۴ دلار در هر گالن رسید و نفت به زیر سطح قبل از جنگ سقوط کرد.
اما از ژوئن اوضاع خیلی تغییر کرده است. قیمتهای بالای سوخت و حمل و نقل به سایر بخشهای اقتصاد آمریکا سرایت کرده است. تورم اصلی که قیمتهای متغیر انرژی و مواد غذایی را شامل نمیشود، در ماه گذشته به بالاترین میزان از آوریل افزایش یافت. و در قیمتهای بالاتر خدمات انعکاس یافت؛ هزینههایی که معمولا پس از بالا رفتن کاهش نمییابند.
قیمت گازوئیل از ماه مارس به دلیل تشدید جنگ در خاورمیانه و بمباران مداوم پالایشگاههای روسیه توسط اوکراین دو برابر شده است.
اما هزینههای حملونقل نیز به دلیل افزایش تعداد اختلالات آب و هوایی از جمله توفانهای پشت سر هم که بندر شانگهای، بزرگترین بندر کانتینری جهان را به مدت دو هفته بسته و همچنان باعث تاخیرهای قابل توجهی شد، افزایش یافته است.
بر اساس گزارش شبکه سیانان، پایان دادن به جنگ علیه ایران — که خود کاری بسیار دشوار و عظیم است — هیچ تاثیری بر لغو ممنوعیت صادرات گازوئیل روسیه نخواهد داشت؛ ممنوعیتی که ۱۲ درصد از عرضه جهانی گازوئیل از طریق دریا را متوقف کرده است. این کار همچنین نمیتواند وضعیت آبوهوا را بهبود بخشد.
این اقدام همچنین نمیتواند مانع از اوجگیری عملیات نیروهای یمنی در دریای سرخ و فعالیت دزدان دریایی سومالی در خلیج عدن شود. رایان پیترسن، مدیرعامل شرکت «فلکسپورت» (Flexport) — که پلتفرمی نرمافزاری برای لجستیک و زنجیره تامین است — میگوید این موانع، شرکتهای کشتیرانی را مجبور کردهاند برای پرهیز از حملات، مسیر کشتیهای خود را تغییر داده و آنها را از اطراف کل قاره آفریقا عبور دهند و این امر موجب کاهش ۱۵ درصدی ظرفیت کشتیرانی جهانی در سال جاری شده است.
او گفت: «من ۲۵ سال است که در حوزه لجستیک فعالیت میکنم و هرگز وضعیتی به این وخامت ندیدهام.»
در همین حال، شان براونلی، مدیرعامل شرکت «راوِناکس» (Ravenox) — تولیدکننده انواع طناب، ریسمان و بند — میگوید کسبوکارها به نقطه بحرانی رسیدهاند. براونلی اظهار داشت: «کسبوکارهای کوچک تا آخرین لحظه ممکن، بار هزینهها را به دوش میکشند. اما اکنون فشار شدیدی را احساس میکنیم.»
براونلی درباره اختلالات پرهزینه زنجیره تامین گفت: «این مسئله واقعا ما را بهشدت تحت تأثیر قرار داده است. ما فقط خواهان ثبات و قابلیت پیشبینی اوضاع هستیم.»
مقایسه با دوران کووید
اظهارات یکی از شرکتکنندگان در نظرسنجی موسسه آیاسام نگرانکننده بود؛ او وضعیت فعلی زنجیره تامین را «بحرانی حتی بزرگتر و پیچیدهتر از دوران همهگیری کووید و پس از آن» توصیف کرد.
در سال ۲۰۲۰، کشتیهای کانتینربر برای ورود به بنادر هفتهها معطل میماندند. فروشگاهها نمیتوانستند موجودی دستمال توالت، ماسک یا مواد ضدعفونیکننده دست را در قفسهها حفظ کنند. زنجیره تامین عملا متوقف شد و سپس بهتدریج دوباره به کار افتاد.
مشکلات زنجیره تامین امروز کاملا متفاوت است: روند حملونقل شروع میشود و متوقف میگردد؛ گاهی بدتر میشود، گاهی بسیار بهبود مییابد و سپس دوباره بهشدت وخیم میشود. قیمتها بالا و پایین میروند و دوباره جهش میکنند.
براونلی گفت: «زنجیره تامین کار میکند، اما با هزینهها، اصطکاکها و عدم قطعیتهای بسیار بیشتری نسبت به دوران کووید همراه است.»
این نوسانات شدید، برای مدیران کسبوکارها به معنای هرجومرج است.
شرایط آبوهوایی به ویژه پدیده «سوپر النینو» هم با ایجاد نگرانی درباره وضعیت کالاهای غذایی مانند قهوه برزیل، نقش مهمی ایفا کرده است.