نورنیوز-گروه اجتماعی: تلفن همراه به بخش جداییناپذیری از زندگی روزمره تبدیل شده است، اما استفاده مداوم از آن در جمع خانواده میتواند کیفیت گفتوگو و ارتباط میان اعضای خانواده را تحت تأثیر قرار دهد.
گوهریسنا انزانی، روانشناس، با اشاره به تغییر شکل ارتباطات در عصر دیجیتال، گفت جایگزینی گسترده ارتباط مجازی با تعامل حضوری میتواند باعث شود برخی مهارتهای ارتباطی کمتر تمرین شوند.
آیا نسل جدید مهارت ارتباطی خود را از دست داده است؟
به گفته انزانی، نسل جدید لزوماً کممهارتتر نشده، بلکه شیوه ارتباطی آن تغییر کرده است. جوانان امروز ارتباط سریع با افراد دور، مدیریت همزمان چند شبکه و استفاده از شکلهای جدید ارتباطی را بهتر تجربه کردهاند.
با این حال، اگر ارتباط مجازی کاملاً جای تعامل حضوری را بگیرد، مهارتهایی مانند تشخیص احساسات از چهره، توجه به زبان بدن، گوش دادن بدون قطع کردن صحبت دیگران، تحمل سکوت، همدلی و مدیریت اختلافات کمتر تمرین میشود.
این روانشناس ارتباط مؤثر را مانند عضلهای دانست که با تمرین تقویت میشود و گفت خانوادهها میتوانند با ایجاد فرصت برای گفتوگوی بدون موبایل، بازی مشترک و حل اختلاف در کنار یکدیگر، به تقویت مهارتهای ارتباطی کودکان کمک کنند.
وقتی گوشی از آدمهای حاضر مهمتر میشود
انزانی درباره استفاده مداوم از تلفن همراه در جمع خانواده هشدار داد و گفت وقتی فرد هنگام صحبت کردن طرف مقابل مشغول بررسی پیامها یا شبکههای اجتماعی است، ممکن است این پیام را منتقل کند که فرد مقابل به اندازه گوشی برای او اهمیت ندارد.
تداوم این رفتار میتواند احساس نادیده گرفته شدن، کاهش صمیمیت، افزایش سوءتفاهم و دلخوری را به دنبال داشته باشد. همچنین قطع ارتباط حضوری با گوشی میتواند انتقال خاطرات، تجربهها، قصهها و فرهنگ از نسلهای بزرگتر به جوانتر را کاهش دهد.
البته استفاده زیاد از تلفن همراه بهتنهایی به معنای «اعتیاد» نیست. به گفته این روانشناس، زمانی میتوان از این اصطلاح استفاده کرد که استفاده از گوشی حالت اجباری پیدا کند و فرد با وجود پیامدهای منفی، نتواند آن را کنترل کند.
خانوادهها قرارداد بدون موبایل داشته باشند
انزانی تأکید کرد هدف علمی و واقعبینانه، حذف فناوری از زندگی خانواده نیست؛ بلکه باید فناوری دوباره در جایگاه یک ابزار قرار گیرد و زمان و فضای رابطه خانوادگی حفظ شود.
او پیشنهاد کرد خانوادهها به جای ممنوعیت کامل، برای استفاده از تلفن همراه قراردادهای خانوادگی مشخصی تعیین کنند؛ برای مثال همه اعضا، از جمله بزرگسالان، هنگام صرف غذا، گفتوگوی جدی، دورهمی خانوادگی و زمان خواب، بدون گوشی حضور داشته باشند.
در این میان والدین باید الگوی رفتاری فرزندان باشند؛ زیرا کودکان بیشتر از آنکه به توصیههای والدین عمل کنند، رفتار آنها را مشاهده و تقلید میکنند.
دورهمی را جذابتر از گوشی کنید
این روانشناس همچنین توصیه کرد به جای جنگ با گوشی، دورهمی خانوادگی به تجربهای جذاب و مشارکتی تبدیل شود.
ایجاد «مناطق بدون موبایل» یکی از راهکارهای پیشنهادی است؛ به این معنا که اعضای خانواده در دید و بازدیدها، هنگام غذا خوردن یا در یک ساعت مشخص از روز، گوشیهای خود را در محل مشخصی قرار دهند و برای مدتی از بررسی مداوم صفحه نمایش فاصله بگیرند.
به این ترتیب، هدف این نیست که فناوری از زندگی خانوادگی حذف شود؛ بلکه باید میان استفاده از ابزارهای دیجیتال و حضور واقعی در کنار اعضای خانواده تعادل ایجاد شود.
ایسنا