نورنیوز-گروه بین الملل: شورای امنیت سازمان ملل متحد روز پنجشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۵ برابر با ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، موضوع مربوط به کمیته ۱۷۳۷ و تحولات مرتبط با پرونده هستهای ایران را بررسی کرد. این نشست در برنامه رسمی شورای امنیت نیز با عنوان «عدم اشاعه» و موضوع مربوط به کارشناسان قطعنامه ۱۹۲۹ ثبت شده است.
بر اساس گزارش ایرنا، آمریکا پیشنویسی را برای تمدید مأموریت هیأت کارشناسان کمیته ۱۷۳۷ ارائه کرده بود. در رایگیری انجامشده در شورای امنیت ۱۵ عضوی، روسیه و چین رای منفی، پاکستان و سومالی رای ممتنع و ۱۱ عضو دیگر رای مثبت دادند.
از آنجا که تصویب قطعنامههای شورای امنیت نیازمند دستکم ۹ رای موافق و نبود وتو از سوی اعضای دائم است، کسب ۱۱ رای موافق برای تصویب پیشنویس آمریکا کافی نبود و رای منفی روسیه و چین مانع تصویب آن شد.
پیش از این نیز رویارویی دیپلماتیک میان اعضای دائم شورای امنیت بر سر موضوع تحریمهای ایران و وضعیت کمیته ۱۷۳۷ ادامه داشته است. خبرگزاری رویترز در اول سپتامبر گزارش داده بود که فرانسه برای رایگیری درباره تمدید مأموریت هیأت نظارت بر تحریمهای ایران در ماه سپتامبر آماده میشود و مخالفت روسیه و چین با این روند از پیش مشخص بود.
اختلاف روسیه و چین با غرب درباره قطعنامه ۲۲۳۱
کمیته ۱۷۳۷ بر اساس قطعنامه ۱۷۳۷ شورای امنیت در سال ۲۰۰۶ ایجاد شد و در دوره اجرای قطعنامههای تحریمی مرتبط با برنامه هستهای ایران، مسئولیت بررسی موضوعات مربوط به تحریمها و ارائه گزارش را بر عهده داشت.
اما وضعیت حقوقی این سازوکار پس از برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ به یکی از محورهای اختلاف میان اعضای شورای امنیت تبدیل شده است. روسیه و چین بر این موضع تأکید دارند که قطعنامه ۲۲۳۱ در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ خاتمه یافته و بنابراین مبنای حقوقی برای ادامه سازوکارهای مرتبط با آن وجود ندارد. در نشستهای شورای امنیت نیز نمایندگان روسیه و چین این دیدگاه را مطرح کردهاند.
در مقابل، کشورهای اروپایی عضو برجام، از جمله فرانسه، انگلیس و آلمان، درباره روند «اسنپبک» و بازگشت تحریمهای قبلی موضع متفاوتی دارند و استدلال میکنند که این روند در چارچوب قطعنامه ۲۲۳۱ انجام شده است. نماینده انگلیس در نشستهای شورای امنیت نیز استدلال کرده است که روند اسنپبک در سپتامبر ۲۰۲۵ تکمیل شده و قطعنامههای تحریمی مرتبط دوباره برقرار شدهاند