نورنیوز- گروه اجتماعی: سرپرست معاونت پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر، نوجوانان و جوانان بهویژه دانشآموزان و دانشجویان را از گروههای سنی اولویتدار در حوزه پیشگیری از اعتیاد دانست و بر استفاده از ظرفیت همه دستگاهها، خانوادهها و سازمانهای مردمنهاد تأکید کرد.
زهرا عابدینی در یکصد و سومین جلسه کمیته ملی فرهنگی و پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به گزارش عملکرد دستگاههای عضو این کمیته اظهار کرد: حدود ۲۲ تا ۲۳ دستگاه در این کمیته عضویت دارند و وزارت آموزش و پرورش، وزارت بهداشت و دیگر دستگاهها گزارشی از برنامهها و اقدامات پیشگیرانه خود ارائه کردند.
وی افزود: پیشگیری از اعتیاد نیازمند شکلگیری زنجیرهای منسجم از ظرفیت دستگاههای اجرایی، نهادهای مردمی و سازمانهای مردمنهاد است و برای تحقق اهداف برنامه ملی پیشگیری از اعتیاد باید از همه ظرفیتهای موجود استفاده شود.
سرپرست معاونت پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر گفت: سیاست ستاد در سال ۱۴۰۵ این است که ظرفیت دستگاهها را با توان بیشتری در چارچوب برنامه ملی پیشگیری از اعتیاد بسیج کند و دستگاهها نیز باید نسبت به مسئولیتهای خود اهتمام جدی داشته باشند.
هدفگذاری کاهش ۱۰ درصدی اعتیاد
عابدینی با اشاره به گزارشهای وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم و وزارت بهداشت درباره توانمندسازی دانشآموزان و دانشجویان اظهار کرد: پیشگیری از اعتیاد نباید در برنامههای دستگاهها به عنوان موضوعی فرعی دیده شود، بلکه باید یکی از اولویتهای اصلی برنامهریزی باشد.
وی خانواده و رسانه را نیز از ظرفیتهای مهم در پیشگیری دانست و افزود: اگر خانواده، رسانه، دستگاههای اجرایی و ستاد مبارزه با مواد مخدر در قالب یک زنجیره هماهنگ فعالیت کنند، امکان حرکت به سمت اهداف پیشگیری افزایش خواهد یافت.
عابدینی خاطرنشان کرد: هدفگذاری قانون برنامه هفتم برای کاهش ۱۰ درصدی اعتیاد نیازمند همکاری و مشارکت همه دستگاهها است و باید از ظرفیتهای موجود برای تحقق این هدف استفاده شود.
وی همچنین بر ضرورت ایجاد فهم مشترک میان دستگاهها از مفهوم پیشگیری تأکید کرد و گفت ممکن است هر دستگاه برداشت متفاوتی از پیشگیری داشته باشد؛ بنابراین برگزاری نشستهای تخصصی، آموزشی و همفکری در کنار جلسات رسمی کمیته ضروری است.
تأکید بر نتیجهمحوری برنامهها
سرپرست معاونت پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر، نتیجهمحوری را یکی از الزامات برنامههای پیشگیری دانست و اظهار کرد: به جای اجرای برنامههای متعدد و پراکنده، باید برنامههای محدودتر اما عمیق، مؤثر و قابل ارزیابی در دستور کار قرار گیرند.
عابدینی افزود: برای برنامههای توافقشده با دستگاهها باید بخش مشخصی برای ارزیابی و سنجش اثربخشی در نظر گرفته شود و نتایج این ارزیابیها میتواند مبنای برنامهریزی سالهای آینده قرار گیرد.
وی تأکید کرد برنامههای پیشگیری باید متناسب با سن، جنسیت، گروه شغلی، محیط، شرایط بومی و میزان خطرپذیری جامعه هدف طراحی شوند و نمیتوان یک الگوی واحد را برای همه گروهها و مناطق به کار گرفت.
استفاده از ظرفیت مراکز سلامت روان
عابدینی با اشاره به ظرفیتهای موجود در دستگاههای مختلف گفت اشتراکگذاری این ظرفیتها میتواند اثربخشی برنامههای پیشگیری را افزایش دهد.
وی افزود: وزارت بهداشت ظرفیت حدود ۱۴۶ مرکز سلامت روان جامعهنگر موسوم به سراج را اعلام کرده است که میتوان از این ظرفیت برای اجرای برنامههای پیشگیرانه و فعالیت کانونهای یاریگران زندگی استفاده کرد.
به گفته وی، مشاوران، روانپزشکان و مددکاران این مراکز نیز میتوانند در برنامههای دستگاههای دیگر مورد استفاده قرار گیرند.
سرپرست معاونت پیشگیری و درمان ستاد همچنین بر استفاده از روشهای نوین و فناورانه در کنار آموزشهای سنتی تأکید کرد و گفت روشهای فناورانه میتوانند هزینه اجرای برنامهها را کاهش دهند، پایداری آنها را افزایش دهند و برای گروههای هدف جذابیت بیشتری داشته باشند.
تأکید بر نقش استانها و شهرستانها
عابدینی گفت برنامههای پیشگیری نباید صرفاً با نگاه ملی و وزارتخانهای طراحی شوند و در کنار سیاستگذاری ملی، باید تمرکز بیشتری بر اجرای برنامهها در استانها و شهرستانها وجود داشته باشد.
وی افزود: جامعه هدف در استانها و شهرستانها پراکنده است و ویژگیهای هر منطقه باید در برنامهریزی مورد توجه قرار گیرد. بر همین اساس، لازم است سهم و ظرفیت هر استان در زنجیره پیشگیری مشخص شود.
دستگاهها منتظر بودجه ستاد نباشند
سرپرست معاونت پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر، همافزایی دستگاهها را یکی از اهداف اصلی کمیته ملی فرهنگی و پیشگیری دانست و اظهار کرد: همه دستگاهها باید ذیل یک هدف مشترک و متناسب با مأموریتهای خود در حوزه پیشگیری فعالیت کنند.
وی با اشاره به تکالیف قانونی دستگاهها در حوزه پیشگیری از آسیبهای اجتماعی گفت: پیشگیری از اعتیاد وظیفه همه دستگاههاست و دستگاهها نباید اجرای برنامههای خود را صرفاً به دریافت بودجه از ستاد منوط کنند.
عابدینی افزود: دستگاههای متولی امور فرهنگی، خانواده و مسائل اجتماعی باید پیشگیری از اعتیاد را در برنامههای اصلی خود لحاظ کنند. برنامههای فرهنگی، ورزشی و اجتماعی که موجب افزایش نشاط اجتماعی، تابآوری و مهارتهای فردی و اجتماعی شوند، میتوانند در کاهش آسیبهای اجتماعی مؤثر باشند.
مداخلات زودهنگام در کنار آموزش
عابدینی با بیان اینکه پیشگیری تنها به آموزش محدود نمیشود، گفت: مداخلات زودهنگام نیز اهمیت زیادی دارد و دستگاههایی که با دانشآموزان، دانشجویان و خانوادهها در ارتباط هستند باید این موضوع را در برنامههای خود لحاظ کنند.
وی همچنین بر تدوین محور آموزشی مداخلات زودهنگام برای دستگاهها و تقویت پیوست رسانهای برنامههای پیشگیری تأکید کرد.
توجه به موضوع سیگار در برنامههای آگاهسازی
سرپرست معاونت پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر درباره انتشار برخی آمارها پیرامون مصرف سیگار در میان دانشآموزان نیز گفت آمارهای منتشرشده در فضای رسانهای باید با دقت بررسی شوند و دستگاههای مسئول درباره صحت آنها پاسخگو باشند.
وی تأکید کرد: اگرچه موضوع سیگار به صورت مستقیم در حوزه مأموریت ستاد مبارزه با مواد مخدر قرار ندارد، اما از منظر پیشگیری از اعتیاد باید در آموزشها و برنامههای آگاهسازی خانوادهها مورد توجه قرار گیرد.
عابدینی در پایان خواستار موضوعمحور شدن جلسات آینده کمیته ملی فرهنگی و پیشگیری شد و گفت تمرکز هر جلسه بر یک موضوع یا محیط مشخص میتواند فرصت بیشتری برای گفتوگوی تخصصی ایجاد کند و به دستیابی به خروجیهای ملموستر منجر شود.