نورنیوز-گروه سیاسی: این تجمعات ویژگیهای خاصی داشت که توجه به آنها میتواند اهمیت این رخداد را روشنتر کند. نخستین ویژگی، خودجوش بودن تجمعات بود. هنگامی که جنگ تحمیلی رمضان آغاز شد، حتی مسئولان با صدور اطلاعیههایی از مردم خواستند تهران و شهرهای بزرگ را ترک کنند. هیچ دعوت رسمیای برای برگزاری این تجمعات وجود نداشت اما مردم، بهویژه کسانی که در شهرها باقیمانده بودند، نهتنها در خانههای خود نماندند، بلکه به خیابانها و میدانها آمدند و خود را در معرض خطر مستقیم قرار دادند. بنابراین، در این حرکت نهتنها سازماندهی دولتی وجود نداشت، بلکه اساسا دولت مردم را به حضور در این تجمعات دعوت نکرده بود. ویژگی دوم این بود که این حرکت را نمیتوان صرفا یک جنبش احساسی دانست. احساسات معمولا در مقطعی به اوج میرسند و سپس فروکش میکنند، در حالی که این تجمعات توانستهاند حدود ۲۰۰ شب ادامه پیدا کنند و همچنان با شور و حضور مردم برگزار شوند. استمرار چنین حرکتی نشان میدهد عوامل عمیقتری در شکلگیری و تداوم آن دخیل بوده است.
ویژگی دیگر، حضور پررنگ زنان در این تجمعات بود. زنان در تمامی این تجمعات اکثریت قابل توجهی را تشکیل میدادند و براساس آمارهای مطرحشده، حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد شرکتکنندگان را زنان تشکیل میدهند. نکته قابل توجهتر این که بسیاری از این زنان، در شرایطی که شهرها هدف حملات موشکی و بمباران قرار داشتند، همراه با فرزندان کوچک خود در تجمعات حاضر میشدند. آنها نهتنها خودشان در معرض خطر قرار میگرفتند، بلکه کودکان خردسال خود را نیز که طبیعتا امکان فرار و تصمیمگیری مستقل نداشتند، با خود به خیابانها و میدانها میآوردند. این مساله از منظر روانشناسی اجتماعی و جامعهشناسی، موضوعی بسیار قابل تأمل است.
ویژگی دیگر این حرکت، فراگیربودن آن از نظر گرایشهای فکری و سیاسی بود. این تجمعات متعلق به یک سلیقه، یک گروه یا یک طرز فکر خاص نبود. بهویژه در دوران جنگ، افراد با دیدگاههای مختلف در این تجمعات حضور پیدا میکردند و همین ویژگی، آن را از یک حرکت محدود به یک جریان اجتماعی گستردهتر تبدیل میکرد. از سوی دیگر، میان شدت تهدیدات نظامی و میزان حضور مردم در این تجمعات نیز رابطهای قابل توجه مشاهده میشد. هم در دوره جنگ ۴۰ روزه و هم در ۱۳ روز ادامه آن، هر زمان تهدیدات افزایش پیدا میکرد، میزان حضور مردم در تجمعات نیز افزایش مییافت.
جام جم