نورنیوز- گروه اقتصادی: بازار گوشت قرمز در حالی با قیمتهای بالا در خردهفروشیها مواجه است که فعالان بخش دام میگویند میزان عرضه دام مناسب و حتی بیشتر از تقاضاست و مشکل اصلی بازار، فاصله قابل توجه قیمت از دامداری و کشتارگاه تا واحدهای عرضه و ضعف نظارت است.
براساس آمار اعلامشده، سالانه حدود یک میلیون تا یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن گوشت قرمز در کشور مصرف میشود که حدود ۹۳۰ تا ۹۵۰ هزار تن آن از تولید داخلی تامین و مابقی از طریق واردات جبران میشود. با این حال، برخی کارشناسان معتقدند پس از حذف ارز ترجیحی، قدرت خرید خانوار و در نتیجه سرانه مصرف گوشت قرمز کاهش یافته است.
مرتضی معتمد، مدیرکل دفتر بازرگانی داخلی وزارت جهاد کشاورزی، با اشاره به ظرفیتهای تولید گوشت قرمز در کشور گفت: ایران از اقلیم مناسبی برای تولید دام سبک برخوردار است، اما خشکسالی، کاهش منابع آبی و افت کیفیت مراتع، دامداری کشور را با چالشهایی مواجه کرده است.
وی افزود: کاهش مراتع و افزایش وابستگی دامداریهای بسته به نهادههای وارداتی، هزینه تولید را افزایش داده و در مقاطعی مشکلات جدی برای صنعت دام ایجاد کرده است.
معتمد میزان مصرف سالانه گوشت قرمز را حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن اعلام کرد و گفت: حدود ۹۳۰ تا ۹۵۰ هزار تن از این میزان در داخل تولید میشود و مابقی باید از طریق واردات تامین شود.
وی درباره قیمت گوشت وارداتی نیز اظهار کرد: قیمت جهانی گوشت گوسفند حدود ۶.۵ تا ۷ دلار است و در صورت واردات گوشت بره با مشخصات مورد پسند مصرفکننده ایرانی، قیمت تمامشده میتواند به حدود ۸.۵ تا ۹ دلار برسد. بخشی از اختلاف قیمتها نیز میتواند ناشی از ضعف نظارت باشد و اصناف در نظارت بر واحدهای زیرمجموعه خود مسئولیت دارند.
دام به اندازه کافی عرضه میشود
افشین صدر دادرس، مدیرعامل اتحادیه دام سبک، با بیان اینکه در حال حاضر مشکلی در تولید و عرضه دام وجود ندارد، گفت: میزان عرضه دام به وفور انجام میشود و حتی عرضه از تقاضا بیشتر است.
وی افزود: تولید سالانه گوشت قرمز کشور بیش از ۹۰۰ هزار تن است و کمتر از ۱۰۰ هزار تن نیاز به گوشت صنعتی داریم که در این ایام وارد شده است. بنابراین برای تامین گوشت خانوار، نیازی به واردات نداریم و تولید داخل پاسخگوی نیاز کشور است.
صدر دادرس ادامه داد: زایشهای پاییز دام سبک تا اواسط آبان ادامه دارد و از سوی دیگر کاهش قدرت خرید خانوار، افزایش تولید دام در ابتدای سال و عدم اصلاح کالابرگ موجب انباشت دام شده است. با اضافه شدن زایشهای پاییز نیز کمبودی در عرضه گوشت داخلی وجود نخواهد داشت.
وی گرانی گوشت قرمز را ناشی از ضعف مدیریت و نظارت دانست و گفت: ضعف نظارت موجب ایجاد فاصله چشمگیر قیمت از درب کشتارگاه تا بازار شده که این وضعیت هم به تولیدکننده و هم مصرفکننده آسیب میزند.
مدیرعامل اتحادیه دام سبک با اشاره به افزایش هزینههای تولید پس از حذف ارز ترجیحی اظهار کرد: بهطور میانگین قیمت هر کیلو دام حدود ۶۷۰ هزار تومان است و بر این اساس، قیمت لاشه درب کشتارگاه باید حدود یک میلیون و ۴۰۰ تا یک میلیون و ۴۵۰ هزار تومان باشد، اما در خردهفروشیها قیمت گوشت به بیش از ۲ میلیون تومان میرسد که این اختلاف ناشی از ضعف نظارت بر بازار است.
هشدار درباره بازار گوشت در نیمه دوم سال
رضا سالمی، دبیر انجمن فرآوردههای خام دامی، با اشاره به میزان تولید و مصرف ماهانه گوشت قرمز گفت: تولید ماهانه حدود ۵۰ تا ۵۵ هزار تن و مصرف ۶۵ تا ۷۰ هزار تن است و بر این اساس، کسری ۱۰ تا ۱۵ هزار تن در ماه باید از طریق واردات جبران شود.
وی افزود: شرایط جنگ، تعطیلی دانشگاهها و مدارس و کاهش مصرف موجب شد نیاز بازار در مقطعی کاهش یابد. از سوی دیگر، نوسان نرخ ارز و افزایش هزینههای تولید باعث شد برخی تولیدکنندگان دام خود را زودتر از موعد عرضه کنند.
سالمی ادامه داد: حذف ارز ترجیحی و افزایش هزینههای تولید و نیاز به نقدینگی موجب شد برخی دامداران پرواربندی را ادامه ندهند. مجموعه این عوامل باعث شده قیمت دام طی روزهای اخیر ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش پیدا کند و به دنبال آن قیمت گوشت نیز دچار نوسان شود.
وی هشدار داد: در صورت تداوم شرایط فعلی، در نیمه دوم سال شاهد افزایش قیمت گوشت و فرآوردههای گوشتی خواهیم بود.
به گفته سالمی، از ابتدای سال تاکنون حدود ۱۶ تا ۱۷ هزار تن گوشت قرمز وارد کشور شده است. کاهش مصرف و موجودی مناسب گوشت باعث شد کسری واردات در ماههای گذشته اثر شدیدی بر قیمتها نداشته باشد، اما با بازگشایی دانشگاهها و مدارس و عادی شدن شرایط، موجودی فعلی ممکن است پاسخگوی نیاز بازار نباشد.
دبیر انجمن فرآوردههای خام دامی همچنین نسبت به سرایت افزایش قیمت گوشت به سایر محصولات پروتئینی از جمله مرغ و تخممرغ هشدار داد و گفت: دولت باید درباره ارز واردات گوشت تعیین تکلیف کند و تخصیص ارز را با حداقل زمان انجام دهد تا نگرانی واردکنندگان درباره تاخیر در تامین ارز برطرف شود.
سالمی با اشاره به نوسانات نرخ ارز در تالار مبادله افزود: واردکنندگان نگران افزایش نرخ ارز و زیان احتمالی خود پس از ورود کالا هستند و همین موضوع تمایل به واردات را کاهش داده است.
وی درباره تاثیر محدودیتهای حملونقل دریایی بر واردات گوشت نیز گفت: در تامین گوشت مشکلی وجود ندارد، اما افزایش هزینههای حملونقل میتواند قیمت تمامشده کالا را افزایش دهد.
بر این اساس، کارشناسان معتقدند تقویت تولید داخلی، کاهش هزینههای تامین مالی، ایجاد بازار مطمئن برای دامداران، تامین گوشت مورد نیاز صنایع از مسیر واردات و تشدید نظارت بر شبکه توزیع میتواند به تعادل بازار و کاهش فاصله قیمت دام تا گوشت مصرفی خانوار کمک کند.