نورنیوز- گروه اجتماعی: رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی با تأکید بر ضرورت کنشگری دانشگاه در شرایط جدید گفت: دانشگاه علاوه بر آموزش و پژوهش باید در متن جامعه و میدان نبرد شناختی حضور فعال داشته باشد و برای مواجهه با روایتهای نادرست، از آمادگی ارتباطی، رسانهای و اقناعی برخوردار باشد.
دکتر اکبر نصراللهی در جمع استادان معارف اسلامی استان تهران به مناسبت آغاز سال تحصیلی جدید، با تشریح چالشهای پیش روی دانشگاهها اظهار کرد: دانشگاه دیگر نمیتواند خود را صرفاً محصور در کلاس و کتاب بداند؛ بلکه علاوه بر آموزش و پژوهش، باید در متن جامعه و میدان نبرد شناختی حضور داشته باشد، دانش را بومیسازی کند، مسائل روز را بشناسد و در قبال آنها کنشگری مسئولانه و متعهدانه داشته باشد.
وی یکی از مسائل اصلی دانشگاه را فاصله میان «واقعیت، روایت و ادراک» دانست و گفت: واقعیت، آن چیزی است که در دانشگاه اتفاق افتاده، روایت آن چیزی است که رسانهها، شبکههای اجتماعی و ارتباطات میانفردی درباره آن میگویند و ادراک نیز چیزی است که مخاطب، اعم از دانشجو، استاد و کارمند، باور میکند.
نصراللهی افزود: هرگاه فاصله میان واقعیت و روایت افزایش پیدا کند، ادراک مخاطب میتواند بر اساس روایت نادرست شکل بگیرد؛ از این رو دانشگاه باید برای مدیریت این فاصله و ارائه روایتی دقیق، مستند، بهموقع و اقناعکننده آمادگی داشته باشد.
نویسنده کتاب «شهروندان در برابر خبرنگاران» با اشاره به آرایش جدید رسانهای، ظهور رسانههای جدید و تغییر مدل تولید، مصرف و توزیع پیام اظهار کرد: سرعت بالای تحریف، غلبه احساس بر عقل، عملکرد الگوریتمها، بیاعتمادی انباشته و فعالیت کنشگران پرشمار اما کمسواد، روایتگری در فضای جدید را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
نصراللهی تصریح کرد: الگوریتمها معمولاً محتواهایی را بیشتر در معرض دید قرار میدهند که خشمبرانگیزتر و قطبیتر هستند؛ بنابراین روایت عقلانی نیز باید هوشمندانه بستهبندی شود، زیرا اگر پیام دیده نشود، حتی محتوای درست و مستند نیز نمیتواند اثرگذاری لازم را داشته باشد.
نویسنده کتاب «مدیریت پوشش اخبار بحران در رسانههای حرفهای» با اشاره به احتمال شکلگیری بحران از دل اتفاقات عادی دانشگاه گفت: مطالبات صنفی، آموزشی و پژوهشی، ضعف در خدماترسانی، تنش میان دانشجو و استاد یا کارمند، شایعات و اخبار تأییدنشده، انتشار فیلم و عکس از یک اتفاق دانشگاهی، تقطیع سخنان استاد یا دانشجو و هشتگسازی میتوانند در فضای مجازی برجسته شوند.
وی تأکید کرد: رویدادها و اتفاقات لزوماً بحران نیستند؛ نحوه مواجهه ما میتواند آنها را به بحران تبدیل کند.
نصراللهی با هشدار نسبت به پیامدهای یک اتفاق کوچک در فضای رسانهای اظهار کرد: یک اتفاق در دانشگاه میتواند با برجستهسازی در فضای مجازی به موج تبدیل شود؛ بنابراین دانشگاه به آمادگی ارتباطی، رسانهای و اقناعی نیاز دارد و نباید پس از شکلگیری بحران، تازه به فکر پاسخ و روایتسازی بیفتد.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، یکی دیگر از چالشهای دانشگاه را غلبه رویکرد انفعالی و راهبرد سکوت دانست و گفت: در شرایطی که تنوع سؤالات و شبهات از مسائل روزمره دانشگاه تا مسائل کلان اجتماعی و اعتقادی افزایش یافته، نشنیدن مطالبات و دیدگاههای دانشجویان، ارائه نکردن پاسخهای مستدل و اقناعکننده و کنشگری صرفاً واکنشی میتواند فاصله میان دانشگاه و دانشجو را افزایش دهد.
وی افزود: نقش استاد فقط انتقال دانش نیست، بلکه استاد باید به دانشجویان کمک کند پیامهای دریافتی را راستیآزمایی کنند، بفهمند و تحلیل کنند.
نصراللهی در ادامه، پیشبینی روایت دشمن، رصد مستمر، آمادهسازی پیام مرکزی و پاسخ به شبهات، سرعت و دقت در اطلاعرسانی، پاسخ هوشمندانه، ارائه روایت جایگزین، هماهنگی سخنگویی، آمادگی برای مدیریت بحران، شفافیت مستند و ارزیابی اثر پیام را از مهمترین الزامات مدیریت پیام و مواجهه ارتباطی در شرایط جدید برشمرد.
وی در پایان تأکید کرد: دانشگاه باید از یک نهاد صرفاً آموزشی و پژوهشی به نهادی فعال، کنشگر، مسئلهشناس و متعهد تبدیل شود؛ نهادی که هم مسائل جامعه را بشناسد و هم در برابر روایتهای نادرست، شبهات و چالشهای شناختی، با دانش، استدلال، ارتباط مؤثر و پاسخگویی بهموقع عمل کند.