نورنیوز-گروه سیاسی: در روزهای اخیر، همزمان با افزایش تنشها در اطراف تنگه هرمز، گزارشهای رسانههای آمریکایی و انگلیسی درباره استفاده ایران از نسل جدیدی از موشکهای بالستیک علیه ناوهای آمریکا، توجه زیادی را به خود جلب کرده است. در مرکز این گزارشها، موشک «قاسم بصیر» قرار دارد؛ موشکی که ایران پیشتر از قابلیتهای آن برای مقابله با اهداف دریایی و متحرک سخن گفته بود.
روزنامههایی نیویورکپست، تلگراف و والاستریتژورنال در روایتهایی جداگانه، به استفاده ایران از فناوریهای جدید هدایت موشکی اشاره کردهاند. آنچه اهمیت دارد تغییر در نوع تهدید موشکی و تلاش ایران برای افزایش دقت در برابر اهداف متحرک دریایی است؛ موضوعی که میتواند توضیحدهنده بخشی از تغییر آرایش و فاصلهگیری شناورهای آمریکایی از مناطق درگیری باشد.
قاسم بصیر؛ موشکی که برای هدف متحرک طراحی شده است
بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره موشک «قاسم بصیر»، این موشک یک موشک بالستیک میانبرد است که برای افزایش دقت اصابت، به سامانه هدایت الکترواپتیکی مجهز شده است. در این فناوری، دوربین و حسگرهای نوری و حرارتی میتوانند در مراحل پایانی پرواز، هدف را شناسایی و مسیر موشک را برای رسیدن دقیقتر به آن اصلاح کنند.
این ویژگی از آن جهت اهمیت دارد که هدف قرار دادن یک ناو یا شناور متحرک با موشکهای بالستیک، بسیار پیچیدهتر از حمله به یک هدف ثابت است. گزارش والاستریتژورنال نیز نشان می دهد موشکهای استفادهشده در حملات اخیر، از کلاهکهای مانورپذیر برخوردار بودهاند؛ قابلیتی که امکان تغییر مسیر کلاهک در مسیر حرکت به سمت هدف را افزایش میدهد.
در اطلاعات منتشرشده درباره «قاسم بصیر» نیز مشخصاتی از جمله برد بیش از ۱۲۰۰ کیلومتر، وزن حدود ۷ تن، سوخت جامد مرکب و سرعت بیش از ۱۰ ماخ در فاز میانی پرواز ذکر شده است. همچنین آمده است که این موشک برای اصابت دقیقتر به اهداف دریایی طراحی شده و قابلیتهای آن میتواند مسیر پیشبینیشده سامانههای دفاعی را دشوارتر کند.
از سوی دیگر، گزارشهای منتشرشده درباره این موشک به استقلال از سامانه موقعیتیابی جهانی و مقاومت در برابر جنگ الکترونیک نیز اشاره دارند؛ ویژگیهایی که در صورت تأیید عملیاتی، برای نبرد با ناوهای مجهز به سامانههای پیشرفته جنگ الکترونیک اهمیت ویژهای خواهند داشت.
چرا موشکهای جدید ایران برای ناوهای آمریکا مهم هستند؟
آنچه در گزارشهای اخیر بیش از برد یا سرعت موشکها مورد توجه قرار گرفته، قابلیت جستوجوی الکترواپتیکی و امکان هدایت دقیقتر در برابر هدف متحرک است. نیویورکپست به نقل از تلگراف گزارش داده که ایران برای نخستین بار در حملات اخیر از موشکهایی با جستوجوگر الکترواپتیکی استفاده کرده است؛ موشکهایی که با دوربین و حسگرهای نوری امکان ردیابی هدف را دارند.
این تحول، میتواند معادله حمله و دفاع در دریا را پیچیدهتر کند؛ زیرا ناوهای جنگی برای مقابله با موشکهای بالستیک به زمان واکنش بسیار محدودی نیاز دارند و متحرک بودن هدف نیز کار دفاع را دشوارتر میکند.
در همین چارچوب، اظهارات برخی فرماندهان و مسولان نظامی ایران نیز قابل توجه است. محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی پیشتر از آزمایش یک موشک بالستیک خاص علیه یک ناوشکن آمریکایی سخن گفته بود و تاکید کرده برای اولین بار موشک ضدناوشکن ایرانی را بالای سر یک ناو آمریکایی آزمایش کردیم.
وی گفت: این موشک خاص، جهنمی برای آمریکاییها به وجود آورد و فرار کردند. همچنین سیدمجید ابنالرضا، سرپرست وزارت دفاع، بر توان ایران برای هدف قرار دادن ناوهایی که در محاصره اقتصادی ایران مشارکت دارند تأکید کرده است.
بنابراین، آنچه از مجموع این روایت ها به دست میآید، بیش از آنکه صرفاً یک رویارویی موشکی باشد، نمایش یک توانمندی جدید ایران برای تهدید اهداف دریایی متحرک است. با وجود تکذیب اصابت به ناوهای آمریکایی از سوی سنتکام، انتشار گزارشهای متعدد درباره نزدیکتر شدن موشکهای ایرانی به شناورها نشان میدهد که فناوری موشکی و شیوه استفاده از آن به یکی از عوامل مهم در محاسبات جدید دریایی تبدیل شده است.